Vertigo

vertigoVücudumuzun dengesinin sağlanmasında pek çok faktör etkilidir. İç kulak, kaslar, kemikler ve gözlerden gelen pek çok duyu, beyin ve beyincik etrafında toplanır, çözümlenir ve dengemiz sağlanır. Herhangi bir denge bozukluğu durumunda baş dönmesi yaşanırsa bu karmaşık yapının bütün parçaları incelenmelidir. Vücudumuzun dengesinin sağlanmasında pek çok faktör etkilidir. İç kulak, kaslar, kemikler ve gözlerden gelen pek çok duyu, beyin ve beyincik etrafında toplanır, çözümlenir ve dengemiz sağlanır. Herhangi bir denge bozukluğu durumunda baş dönmesi yaşanırsa bu karmaşık yapının bütün parçaları incelenmelidir. En önemli belirtisi baş dönmesi olan ve denge merkezini bozan vertigo hastalığı konusunda bilinmesi gereken en önemli nokta bu rahatsızlığın bir başka rahatsızlığın belirtisi olabileceğidir. Her 100 kişiden 3'ünde rastlanan vertigo ile ilgili merak edilen tüm soruları Kulak Burun Boğaz ve Nöroloji bölümü doktorlarımıza sorduk... 

Vertigo Nedir?

Vertigo genel olarak iç kulak hastalıkları, daha nadir olarak da beyin ve beyincikle ilgili rahatsızlıkların sonucu olarak ortaya çıkar. Genellikle İç kulaktaki denge organları vücudun dengesinin sağlanmasında önemli bir rol oynar. İşitme organları ile yan yana bulunan denge organları, labirent adı verilen 3 yarım daire kanalı ve iki keseden meydana gelir. Her iki kulakta da bu labirent yapısı mevcuttur. İleri ve geri hareket etme ve yer çekimi keseler tarafından, dönme ise yarım daire kanalları tarafından algılanır. Bu denge sistemi vücudun hareketini anlamamızı sağlar. Hareketsiz olarak durulduğunda ise her iki kulaktan da beyne eşit ve uyumlu duyumlar gelir. Vertigonun nedeni olarak görülebilecek iç kulaktaki ya da başka organlardaki bazı sorunlar bu mesajların gelmesini aksatabilir ve bu durumda hareketsiz olduğumuz halde etrafımızdaki her şey hareket ediyor gibi görünür. Bu baş dönmesi durumuna vertigo hastalığı adı verilir. 

Vertigo Nasıl Anlaşılır?

Vertigonun en önemli belirtisi baş dönmesidir. Bunun yanında;

  • Kulakta bir basınç hissi,
  • Çınlama ve akıntı
  • İşitme sorunları, 
  • Mide bulantısı,
  • Kusma

Gözlerde anormal hareketler Bu belirtiler sonucu eğer doktor tarafından hastaya vertigo teşhisi konulursa aynı zamanda yeni tetkikler de gerekebilir, çünkü bu rahatsızlık başka bir organla da ilişkili olabilir. Vertigo belirtileri ile ilgili olarak kulak burun boğaz uzmanına gidildiğinde, işitme, ortak kulak ve denge testi gibi testler uygulanmalı; sonuçlara göre eğer sorun iç kulakla ilgiliyse gerekli tedaviye başlanmalı. Tedavide genel olarak vertigo rahatsızlığına neden olan asıl sebep bulunup yok edilmesi amaçlanır. Ancak eğer iç kulakla ilgili bir problem yoksa daha ayrıntılı testlerden geçilmeli ya da mutlaka MR çektirilmelidir. Sorun iç kulakla ilgili olmayabilir, belirtilerin beyin ve sinir sistemiyle olan ilişkisi araştırılmalı. Bu durumda da başka cerrahi önlemler alınabilir ya da daha uzun süreli bir tedavi gerekebilir. 

Vertigo Nasıl Tedavi Edilir?

Vertigo tedavisi için belli başlı üç yöntem vardır. Bunlardan ilki Vestibüler Rehabilitasyon'dur. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon bölümü vücudunuzdaki dengeyi neyin bozduğunu anlamaya ve çözmeye çalışır. Rahatsızlık ve şikayetler yok edilmeye ve semptomlar ortadan kaldırılmaya çalışılır. Eğer ciddi bir mide bulantısı sorunu varsa kusmayı önlemek için üç ya da beş günlük bir ilaç tedavisi de uygulanabilir. Sürekli atak geçiren hastalara kortizonlu vertigo ilaçları önerilebilir. Eğer kulak burun boğaz uzmanı herhangi bir sebep bulamadıysa ve sorun beyin ve sinir sistemiyle ilgiliyse cerrahi bir müdahale gerekebilir. Stres hayatımızda her türlü sorunun temel nedenidir. Vertigo için de tetikleyicidir. Her ne kadar zor olsa da bir şekilde üstesinden gelmek ve stresten uzak kalmaya çalışılmalıdır. Sağlıklı beslenmek ve bağışıklık sistemini koruyup güçlendirmek çok önemlidir. Yumurta, kuruyemiş ve süt gibi besinler yeterince alınmalıdır. Bunun yanında bol sıvı almak vücudun dengesini korumak ve vertigo rahatsızlığına yakalanmamak için gereklidir. Güneşlenmek, tuzu azaltmak ve ağır sporlardan ve ani hareketlerden kaçınmak da vertigodan korunmanızı sağlar. Spor hayatınızda mutlaka yer almalı, ancak çok ağır ve yorucu sporlardan kaçınılmalıdır. 

Vertigonun Nedenleri

vertigoKulak içi kristallerinin yerinden oynaması en sık rastlanan vertigo nedenlerinden biridir. İç kulakta bulunan kalsiyum ve mineral kristalleri stres, yorgunluk ya da herhangi bir travmanın etkisiyle yerinden oynayabilir. Neler vertigoya yol açar;Eğer sol kulaktaki kristaller yerinden oynuyorsa o tarafa doğru dönüldüğünde, sağ kulaktaki kristaller yerinden oynuyorsa sağa dönüldüğünde yoğun bir baş dönmesi yaşanır.

On beş saniye gibi çok kısa sürse de bu baş dönmesi aşırı derecede rahatsız edicidir, hasta deprem olduğunu zannedebilir ya da öleceğini düşünebilir. Vertigo belirtileriyle birlikte hastaneye gelen bireye ilk olarak kulak burun boğaz uzmanı kristal testi uygular. Eğer hastanın baş dönme nedeni buysa manevra adlı tedavi uygulanır ve sorun tamamen ortadan kaldırılabilir. 

İç kulaktaki sıvı vücudun dengesinin sağlanmasında çok önemli bir rol oynar. Bazen bu sıvının artması gibi bir durum da vertigoya neden olabilir. Kulakta yoğun bir çınlama ya da işitme kaybı yaşanıyorsa hastaya kulak burun boğaz uzmanının yönlendirmesiyle kısa süreli bir ilaç tedavisi uygulanır. Hasta bu tedaviye yanıt vermezse kortizonlu ilaçlara geçilir ve sorun bu şekilde çözülmeye çalışılır. 

Diğer bir diğer neden de vücudun dışarıdan bir virüs kapması ve bu virüsün vücut dengesini bozmasıdır. Bu durumda baş dönmesi çok daha uzun sürebilir ve hastanın hastanede yatması gerekebilir. Hastanede uygulanan tedavi sonucu hastanın tamamen iyileşmesi için on beş gün gibi bir süre gerekebilir. 

Aşırı derecede alkol kullanımı, alerji, fazla tuz tüketimi, sigara kullanımı ve az su tüketimi de bu rahatsızlığa yol açabilir. Ayrıca genetik faktörler de kimi zaman vertigonun sorumlusu olabilir.

Vertigo İçin Hangi Egzersizler Önerilir? 

Tilt hareketi vertigo için önerilen egzersizlerden ilkidir. Bu vertigo egzersizi için bir koltuğa ya da oturup ayaklarınızı yere koyun. Önce vücudunuzu sağa doğru yatırın ve vücudunuzu sağa doğru yatırın. Sağ tarafınız yatağın tam üzerine gelecek şekilde olmalıdır. Bu durumdayken yukarı doğru bakmaya çalışın. Bu hareket baş dönmesine yol açacaktır, geçtiğinde yavaş yavaş doğrulun ve dik oturun. Kısa bir süre bekleyip aynı hareketi sol tarafa doğru yapın. Sabah ve akşam olmak üzere hareketi beşer kez tekrarlayın. Sizde neyin yani hangi hareketin vertigoya neden olduğunu bulmaya çalışın. Kafanızı hangi tarafa döndürdüğünüzde gerçekleşiyor ya da hangi pozisyonda hangi görüş açısında oluyor bulmaya çalışın. Hangi hareketin tetiklediğini keşfettikten sonra bu hareketi haftada en az iki kere yapın.

Hareketi önce dört kez tekrarlayın ve ardından arttırın. Ayrıca birden fazla hareket ya da görüş açısı vertigoya neden oluyorsa önce hareketlerden ikisini deneyin. Vertigo belirtileri azaldıkça hareketlerinizi arttırın. Bunun yanında gözleri yukarı ve aşağı hareket ettirmek, parmağınızı gözünüzün önünde tutup bu parmağa odaklanmak, başı öne ve arkaya eğmek, otururken omuzları silkelemek, yere doğru eğilip bir şey almaya çalışmak, önce gözler açıkken sonra da kapalıyken oda içerisinde dolaşmak ya da bir merdiven inip çıkmak, başını sağa sola döndürüp yürümek, sandalyenin etrafında dönmek gibi egzersizler de vertigo hastalarına tavsiye edilebilir. Eğer belirtiler günden güne azalıyorsa, bowling ya da basketbol oynamak da iyi gelebilir.  Daha basit olarak körebe de denge rahatsızlıkları için iyi gelebilecek bir oyundur.

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz

/* */