Tüp bebek tedavisi

Tüp Bebek Tedavisi Nedir?

Tüp bebek tedavisi, kadının üreme hücreleri ile erkeğin üreme hücrelerini laboratuvar ortamında, bir araya getirerek döllenmenin oluşmasını sağlayan tedavi yöntemidir. Kadına ait yumurtaların döllenmesi sağlandıktan sonra bölünme başlar. Embriyo olarak adlandırıldığı bu ilk dönemde, laboratuvar ortamında gerçekleştirildikten sonra anne rahmine enjekte edilir. Tüp bebek yöntemi ile yaşanılan gebelik süreci, doğal gebelik sürecinde olduğu gibi normal seyrinde devam eder. Tedavi sonrası yaşanılan gebelik ile normal gebelik sürecinin tek farkı döllenme işleminin doğal yollar dışında olması ve yumurtaların anne rahmine bir uzman tarafından yerleştirilmesidir.

Tüp Bebek Tedavisinin Aşamaları Nelerdir?

Bir nedenle bebek sahibi olamayan çiftlerin akıllarını kurcalayan en önemli sorulardan biri de “tüp bebek nasıl oluyor” sorusudur. Tüp bebek tedavisi 7 aşamadan oluşmaktadır. 

1. Aşama: İlk muayene ve çiftin değerlendirilmesi

Çiftin varsa daha önce görmüş olduğu tedaviler ile gebelik, düşük ve doğum öyküleri dinlenir. Daha önce yaptırmış olduğu tetkik sonuçları değerlendirilir. Bu süreçler ardından sperm tahlili, çiftlerin kan örnekleri ve rahim filmi alınır. Kromozom analizi ve diğer hastalıklara ait raporlar da incelendikten sonra kişiye özel tüp bebek tedavisi planlanır.

2. Aşama: Hormonların baskılanması

Tüp bebek tedavisinde alınacak ilaçlar, yumurtaların geliştirilmesinden önce daha fazla ve düzenli şekilde yumurta elde edebilmek için hormonların baskılanmasını sağlar. Ayrıca bu baskılama ile gelişen yumurtaların istenmeyen zamanda çatlayarak karın içerisine dökülmesi önlenmiş olur. Hormonların baskılanması işlemi, tüp bebek tedavisi seyrine ve hastanın kişisel durumuna göre değişiklik gösterebilir.

3. Aşama: Yumurtalıkların uyarılması ve yumurta oluşturulması

Bu aşamada anne adayında çok sayıda yumurta gelişimini sağlamak için iğne tedavisi uygulanır. Burada amaç 16-20 mm çaplı daha fazla olgun yumurta hücresine ulaşabilmektir. Bu şekilde daha fazla yumurta alınabilecek, daha fazla embriyo elde edilebilecek ve böylece hamilelik şansı arttırılabilecektir. İlaç miktarı ve tedavinin süreci yumurtanın rezervine ve hastanın yaşına göre değişmektedir. 

4. Aşama: Yumurtaların toplanması

Tüp bebek yumurta toplama işleminde, anne adayından anestezi yöntemi ile yumurtalar alınır ve laboratuvar ortamında döllenme işlemi için saklanır. Aynı süreçte erkekten de sperm örneği alınır. Erkeğin sperm örneği verebilmesi için 2 ila 4 gün arasında cinsel ilişki yaşamamış olması gerekir. Bu süreç 7 günden fazla olmamalıdır. 

Tüp bebek tedavisi5. Aşama: Tüp bebek (IVF) veya Mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemi

Tüp bebek tedavisinin ilk çıktığı yıllarda daha sık uygulanan IVF yöntemi yumurta ve spermin laboratuvar ortamında döllenme işlemidir. ICSI yöntemine göre döllenme oranı daha düşük kaldığından ötürü son yıllarda daha az tercih edilmektedir. ICSI yönteminde ise erkekten alınan sperm mikroskop altında bir pipet yardımıyla doğrudan yumurtanın içerisine enjekte edilmektedir.

ICSI’nin amacı yumurtanın sperm ile tek tek buluşmasını ve döllenmenin yüksek oranlara çıkarılmasını sağlamaktadır. 

6. Aşama: Embriyonun anne adayına transferi

Laboratuvar ortamında saklanmış olan döllenmiş yumurtaların rahim içerisinde ağrısız bir şekilde enjekte edildiği aşamadır. Bu işlem ardından gebelik sürecine kadar cinsel birliktelik önerilmez. 

7. Aşama: Tüp bebek gebelik haftası hesaplama

Embriyo transfer işleminden 12 gün sonra gebelik testi yapılabilir. Gebeliğin başlaması halinde anne adayı 7-10 gün içerisinde ultrason kontrolüne çağırılır. Şehir dışı ya da yurt dışında bulunan hastalar oldukları bölgelerde kontrollerini yaptırıp doktorlarına bilgi verebilirler. Gebeliğin ilk 3 ayı doktor önerileri ve vereceği ilaç desteği büyük önem taşır. 

Tüp Bebek Tedavisi Hakkında Merak Edilen Sorular:

Embriyo Nasıl Oluşur?

Erkekten alınan spermin, olgunlaşmış yumurtanın içerisine doğrudan enjekte edilmesinden sonraki gün, yumurtada iki çekirdek gözlemlenmişse eğer; bu yumurtanın döllenmiş olduğunu gösterir. Bu çekirdekler köklerinin birisini anneden diğerini ise babadan alır. Yumurta toplama işleminden 2 gün sonra ise döllenen yumurtalar bölünüp 2-4 hücreli embriyoları oluşturur. Üçüncü gün, embriyo yaklaşık olarak 8-10 hücreye bölünmüş olur. Beşinci gün ise embriyoda bir boşluk meydana gelir. Plasenta ve fetal dokular oluşmaya başlar. Bu aşamadaki embriyo “blastosist” ismini alır.

Embriyo Transferi Nedir, Ne Zaman Yapılır?

Tüp bebek tedavisiTüp bebek tedavisinde gerçekleştirilen en son süreç embriyo transferidir. Yumurta ve spermin laboratuvar ortamında birleştirilerek embriyo oluşumu sağlandıktan sonra, bu embriyonun bir kateter ile anne rahmine aktarılması ile transfer sağlanmış olur. Oluşan embriyolar analiz edilerek en kalitelileri seçilir ve anne rahminin içerisine bırakılır. Bu süreçten sonra embriyoların rahim içerisinde tutunması ve gebeliğin oluşması beklenir. Tedavinin hangi gün yapılması gerektiğine kişinin tedavi öyküsü, yaşı, embriyoların kalitesi ve sayısı gibi birçok faktör değerlendirildikten sonra karar verilir. 

Embriyo Transferi Nasıl Yapılır?

Embriyo transferi anestezi gerektirmeyen basit bir işlemdir. Ultrason ile gözlemlenerek yapıldığı için işlem sırasında idrar torbasının dolu olması gerekir. Anne adayı jinekolojik muayene olacakmış gibi hazırlandıktan sonra serviks olarak adlandırılan rahim girişi, işlemi yapacak doktor tarafından ılık bir sıvı ile temizlenir. Uygun besiyeri içerisinde toplanan embriyo, kateterinin içine çekilerek rahim boşluğuna bırakılır. Ve böylece transfer tamamlanmış olur. 

Embriyo Transferi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Fiziksel olarak anne adayını yorabilecek her türlü aktiviteden uzak durulmalıdır.
  • Egzersiz ve spora ara verilmelidir.
  • Anne adayı olabildiğince kendisini stresten korumalıdır. 
  • Transfer işlemi ardından ilk gün duş alınmamalıdır. Sonraki günler ayakta duş alınabilir. 
  • Doktor bilgisi dışında kesinlikle ilaç kullanılmamalıdır. 
  • Anne adayı doktorunun vereceği tavsiyelere harfiyen uymalıdır. 

Tüp Bebek Tedavisine Ne Zaman Başvurulmalıdır?

Kadınlarda doğurganlığın en yüksek olduğu dönem 20’li yaşların başı ve ortasıdır. 20’li yaşların son dönemi ve 30’lu yaşların ilk dönemi itibariyle doğurganlık seviyesi yavaş yavaş azalmaya başlar. 35 yaş sonrası doğurganlık seviyesinde görülen azalma daha da artar. Erkeklerde yaşa bağlı olarak üreme potansiyeli azalsa da bu süreç kadınlara oranla daha yavaş ilerler. Doğurganlığı engelleyen pek çok etken vardır. Birden fazla etkenin aynı anda görülmesi de sıklıkla karşılaşılan problemlerdendir. Bazı durumlarda ise kadın ve erkekte herhangi bir problem gözlemlenmemesine karşın, gebelik gerçekleşmez. Doğal yöntemler ile denenmesi halinde 1 yılı aşkın süreyle çocuk sahibi olunamaması halinde tetkiklere başlanması gerekir. Adet düzensizliği olan ya da hiç adet görmeyen, 35 yaş ve üzerinde olan, adetler arası kanaması bulunan, cinsel ilişki sırasında ağrı hisseden, üst genital sistem enfeksiyonları atlatan ve geçmiş yıllarda apandisit ya da karın cerrahi operasyonu geçiren kişiler vakit geçirmeden kontrollerini yaptırmalıdırlar.

Tüp Bebek Tedavisinde Görülebilecek Yan Etkiler Nelerdir?

Tedavi süreçinde aşırı yumurtlamaya bağlı olarak hiperstimulasyon sendromu görülebilir. Bu durumda hasta nefes almada zorluk çekebilir, karında şişlik görülebilir, karın içerisinde sıvı toplanması gibi bir durumla karşılaşabilir, akciğere pıhtı atması ve yumurtalığın kendi etrafında dönmesi gibi riskler gözlemlenebilir. Ayrıca karın içerisinde yanma, alerjik reaksiyonlar, enfeksiyon ve anesteziye bağlı şikayetler de gözlemlenebilecek yan etkiler arasındadır.

Tüp Bebek Merkezi Hangi Bireylere Tüp  Bebek Tedavisi Uygulayamaz?

Tüp bebek tedavisinde normal gebelik sürecinde olduğu gibi bazı temel kriterlerin bir arada olması gerekir. Doğal gebelik sürecinde olduğu gibi bu işlem sonrasında görülen gebeliklerde de bebek, anne adayının rahminde gelişir. Bu nedenle anne adayının herhangi bir sebeple rahimi alınmış ise tüp bebek işlemi uygulanamaz. Menisinde hiç sperm bulunamayan ve cerrahi yöntemlerle dahi testisinden sperm elde edilemeyen erkek adaylara, bir şekilde yumurtalama sürecini kaybetmiş olan kadınlara ve menopoz dönemine girmiş kadınlara da tüp bebek tedavisi uygulanamaz. 

Sürecinize dair daha detaylı bilgi için Tüp Bebek Merkezi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Tüp bebek hakkında doğru bilinen yanlışlar için  sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Aşamalar hakkında daha detaylı bilgi almak için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz

/* */