Keratokonus (Kornea dikleşmesi)

Keratokonus nedir?

Keratokonus veya konik kornea, iltihap  olmaksızın korneanın simetrik olmayan ilerleyici olarak incelmesi, dikleşmesi ve öne doğru çıkıntı yapmasıdır. Bu  hastalıkta  yüksek düzensiz astigmatizma ve  miyopi sonucu,  gözlükle  olan en iyi  görme derecesinde azalma meydana  gelir. Korneanın gerilebilme  ve elastisitesinde  bozulma vardır. İleri olgularda  korneada  skarlaşma (nedbe)  gelişebilir.

Keratokonus kimlerde görülür?

Genellikle ergenlik  döneminde  başlar.  Son araştırmalar istatistiksel bir fark olmamasına rağmen erkeklerde daha sık olduğunu bildirmektedir. Sıklıkla tek gözde başlar, birkaç yıl, yaklaşık 5 yıl sonra diğer gözde ortaya çıkar. Beş-yedi yıllık aktif başlangıçtan sonra uzun süre ilerlemeden kalabilir. 30’lu-40’lı  yaşlardan  sonra duraklar. Sıklığı yaklaşık 100 000’de 50'dir.

Keratokonusun belirtileri nelerdir?

İlerleyici asimetrik düzensiz astigmatizma (sıklıkla çarpık görme) ile birlikte  miyopide  artış  meydana gelir. Gözlükle daha önce iyi olan görme derecesi  bozulur ve gözlükle  düzeltilemez. Daha önce kullandığı yumuşak kontakt lenslerle  astigmatizma  düzeltilemez. Gözlerde kamaşma, ışık etrafında halo, hayalet imajlar ve tek gözde çift görme  gelişebilir.

Risk faktörleri nelerdir? 

Genetik geçiş belirgin değildir, fakat olguların %6-8’inde aile öyküsü vardır. Hastalığın klinik  belirtilerini göstermeyen  birinci derece akrabaların  kornea topografilerinde keratokonusla ilişkişi bazı anormallikler görülebilir.  Gözü kaşımak  ve  ovalamak, birçok doğumsal göz  anomalisi,  atopik hastalıklar-alerji, retinitis pigmentosa (gece körlüğü), bazı sistemik hastalıklar, refraktif LASIK cerrahisi sonrası, bazı hormonal etkiler, oksijeni  iyi geçirmeyen sert kontakt lens kullanımı ile keratokonusun görülme sıklığı artar.

Keratokonusun teşhisi nasıl konulur?

Hastanın şikayetleri ile ilgili olarak sorgulanması  ve doktor muayenesi ile ilgili olan  bulguların saptanmasına  ek olarak görüntüleme sistemleri (kornea topografisi) ile korneanın  dikleşen, incelen alanları ve bazı parametreleri kapsamlı olarak saptanır. Hastalık hafif, orta ve ciddi  olarak sınıflandırılabilir.

Keratokonus ilk teşhis  edildiğinde hastaların bilmesi gerekenler

Görme kalitesi için kontakt lensler mutlaka gerekecektir. Keratokonusun sonucu  önceden bilinemez, ilerleme değişkendir. Hastalık körlüğe neden olmaz fakat hayat kalitesini etkileyebilir. Hastanın yıllık hatta  daha sık  6 ayda bir kontrolleri  yapılmalıdır.

Keratokonusun tedavisi nasıl yapılır?

Erken olgularda gözlükle görme derecesi  düzeltilebilir. Gözlükle düzeltilemediği zaman kontakt lensler denenir. Kontakt lensler  hastalığın seyrini değiştirmez fakat  görme derecesini artırarak  hayat kalitesini  düzeltir. Başlangıç keratokonuslarda  torik yumuşak kontakt  lensler  denenebilir. Daha ileri durumlarda  kaliteli bir görüş için oksijen geçirgenliği yüksek sert  kontakt lensler  uygulanır. Şimdilerde yumuşak lensler ve sert+yumuşak kontakt lensleri  birlikte içeren melez (hibrid) keratokonus  lensleri de  vardır. İleri  keratokonuslarda skleral  kontakt lensler oldukça başarılıdır. İlerleyen keratokonuslarda ilerlemeyi durdurmak için kornea kollajen  çapraz bağlama (cross-linking) işlemi  önerilir. Bazı durumlarda kornea stroması içine halka yerleştirilebilir. Hasta kontakt lens takamıyorsa, görme kalitesi  kornea skarına bağlı olarak  azalmışsa, değişik şekilllerdeki kornea nakil ameliyatları  yapılabilir. Nakil sonrası da kontakt lensler uygulanabilir.

Erken teşhisin önemi nedir?

Gözünü ovalamaması  yönünden hasta  uyarılır. Aralıklı  kontrollerde  ilerleme  saptandığında ilerlemeyi durdurmak için kornea kollajen çapraz bağlama (crosslinking) işlemiyle kornea dokusu kuvvetlendirilir. Önceden kontakt lens kullanan hastanın, bu işlemden sonra da kontakt lens kullanması gerekecektir.

Keratokonusun komplikasyonları nelerdir?

Akut hidrops: Korneanın desme tabakasındaki çatlaklar  akut kornra ödemine yol açar. Görme aniden bozulur. Tıbbi tedavi uygulanır. İyileşme 6-10 hafta sürebilir. Yerinde skar (nedbe) dokusu kalabilir. Bazen bu skar dokusunun  korneayı düzleştirmesiyle ilgili olarak görme derecesi  daha iyi olabilir.  En az 3-4 ay sonra ödem kaybolduğunda cerrahi müdahale  yapılabilir.

Nebula: Korneada konusun tepesinde epitel altında  oluşan fibrotik skar dokusudur. Kontakt lens takılmasını zorlaştırır. Cerrahi olarak ya da lazer ile  bu skar dokusu kazınır. Düzleşen kornea ile  görme derecesi artabilir. Kornea epiteli iyileştikten sonra tekrar kontakt lens uygulanır

Keratokonusta kornea delinmesi nadirdir.


Tetkik ve Uygulamalar

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz