Trigeminal Nevralji

Trigeminal sinir; beyinden çıkan 12 kafa çifti adını verdiğimiz sinirlerden 5.incisidir.  Yüzün duyu siniridir yani ağrı, dokunma, acı v.s hisleri bu sinir aracılığı ile hissedilir. Trigeminal nevralji trigeminal sinirin hasarı sonucu yüzde saniyeler içinde hissedilen çok şiddetli, şimşek çakar tarzında, çok keskin ağrı oluşma durumudur. 

Ağrı birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir. Ağrı bir müddet sonra şiddetini kaybederek daha dolgun bir tarza dönüşebilir. Genellikle yüzün bir yarısında görülür ve nedeni tam olarak bilinmez. Genellikle 50  yaşından sonra görülür. Hastanın yüzünü yıkamak, tıraş olmak, yemek yemek gibi günlük aktiviteleri kısıtlanır. 

Akupunktur vücut nevraljilerinde olduğu gibi trigeminal nevraljide de başarıyla uygulanır.  

Tek taraflı, kısa şimşekvari ağrılar ile karakterize, ani başlayıp ani sonlanan ve trigeminal sinirin bir veya iki dalının dağılım alanı ile sınırlı yani yüzde alında ve elmacık kemikleri etrafında veya çene çevresinde tek yanlı bir durumdur. Ağrı genelde yüz yıkama, traş olma, sigara içme, konuşma ve/veya diş fırçalama (tetik faktörler) gibi önemsiz uyaranlarla ortaya çıkabildiği gibi, sıklıkla kendiliğinden de olabilir. Ağrılar değişik dönemler boyunca durabilir. Nevraljiler altta yatan bir hastalığa bağlı veya nedensiz olabilir. Tedavide karbamazepin, okskarbazepin, gabapentin gibi bazı epilepsi ilaçları ön planda kullanılır. Çok az sayıda dirençli olguda sinirin sıkıştığı bölgeyi rahatlatmaya yönelik cerrahi girişim yapılabilir.

Sonuç olarak baş ağrısı ile başvuran bir hastada primer baş ağrısı tanısı konmadan önce ele alınması gereken ve sekonder baş ağrılarınıdan şüphe etmeyi ön plana çıkaran özellikler vardır:

  • İlk veya en şiddetli baş ağrısı
  • Ani başlangıç
  • Sıklığı veya şiddeti giderek artan baş ağrısı
  • Yeni başlayan baş ağrısı
  • Kanserli hastada
  • 50 yaş üzerinde
  • Kafa travması ardından
  • Egzersizle birlikte ortaya çıkan baş ağrısı (öksürük, cinsel aktivite ile belirmesi)
  • Belirli bir şekle uymayan baş ağrısı
  • Tedaviye yanıt vermeyen baş ağrısı
  • Sabah olan veya uykudan uyandıran baş ağrısı
  • Hiç yer değiştirmeyen baş ağrısı
  • Eski başağrısı özelliklerinde açıklanamayan değişiklik
  • Nörolojik başka yakınmaların veya bulguların eşlik ettiği baş ağrısı (ateş, ense sertliği, papilödem, görme kaybı, lateralizasyon bulguları, şaşkınlık, uyku hali gibi)