Atopik Dermatit Nedir?

Egzama (Atopik Dermatit)
Egzama birçok nedenden dolayı gelişebilen; ciltte kızarıklık, şişlik ve kaşıntı gibi belirtiler gösteren yaygın bir deri hastalığıdır. Egzama gibi deri hastalıkları, neden olduğu rahatsızlığın yanı sıra estetik açıdan da olumsuzluklara yol açtığı için insanların yaşamlarını olumsuz etkiler. Egzamanın birden fazla türü olmakla birlikte en yaygın olanlardan biri alerjik egzama yani atopik dermatittir. 
Atopi kelime anlamı olarak alerjik hastalıklara genetik yatkınlıktır. Atopik olan bireylerin ailelerinde alerjik geçmişi olan insanların yoğunluğu dikkat çeker. Çocuklarda en yaygın görülen hastalıkların başında alerjik egzama gelir. Yapılan araştırmalar, ikinci dünya savaşından sonra değişen dünya düzeni, sanayileşme ve iklim değişikliklerinin egzamanın görülme oranını değiştirdiğini göstermiştir. Çocuklarda ve yetişkinlerde alerjik egzama kendini farklı belirtilerle gösterse de çoğunlukla belirtiler paralel seyreder. Ancak iyileşme süreleri yaşla ve derinin gençliğiyle ilgili olarak değişken olabilir. Bu nedenle çocuklarda görülen alerjik egzamanın daha çabuk iyileşmesi olasıdır. 
Atopik Dermatit (Alerjik Egzama) Nedir?
Atopik dermatit, dünya nüfusunun oldukça büyük bir yüzdesini etkileyen yaygın, genellikle kalıcı olan bir cilt hastalığıdır. Atopi, astım, saman nezlesi ve kronik dermatit ile ilişkili özel bir alerjik duyarlılık türüdür. Hastalığın bilinen kalıtsal bir bileşeni vardır ve bu hastalıklardan etkilenen ailelerde daha yaygındır. 
Atopik dermatitte cilt aşırı kaşıntılıdır ve çoğunlukla iltihaplanır. Kızarıklık, şişme, vezikül oluşumu (kabarcık), çatlama ve kabuklanmaya neden olur. Ayrıca atopik dermatit görülen hastaların büyük bir kısmında cilt kuruluğu da oldukça yaygındır. 
Bu hastalık her yaştan bireyde ortaya çıkabilse de çoğu zaman bebekleri ve çocukları etkiler. Bebeklerde çoğu zaman birinci yaş günlerinden önce kendini gösterir. Bazen yetişkinliğe geçişlerde devam edebilir veya bu süreçte hastalık ilk defa da ortaya çıkabilir. Genellikle kronik bir hastalıktır ancak bazı çocuklarda yaşları büyüdükçe iyileşme görülebilir ve tamamen iyileşebilir. 
Ülkemizde yapılan araştırmalar 6 ila 13 yaş arasındaki çocuklarda alerjik egzamanın %4,3; 10 ila 11 yaş arasındaki çocuklarda ise %8,1 oranında görüldüğünü göstermiştir. Ayrıca kız çocuklarda erkek çocuklara oranla daha fazla görülmektedir. Daha az hijyenik ortamlarda büyüyen, çeşitli alerjenler ve enfeksiyon hastalıkları ile iç içe olan çocukların, daha gelişmiş ülkelerde yaşayan ve daha steril ortamlarda yaşayan çocuklara göre daha az egzama olduğu saptanmıştır. 
Bu durum çocukların küçüklüklerinde karşılaştıkları hastalıklara ilişkin bağışıklık geliştirmesiyle ilgili olarak tanımlanır. Atopik dermatite astım ve saman nezlesi (alerjik rinit) eşlik edebilir. 
Atopik Dermatit (Alerjik Egzama) Belirtileri Nelerdir?
Atopik dermatitin en yaygın belirtileri kişiden kişiye değişmekle birlikte genel olarak şunları içerir:
·    Cildin kuruması,
·    Özellikle geceleri kendini gösteren şiddetli kaşıntı,
·    Kırmızıdan kahverengiye rengi değişen cilt lekeleri (Bu lekelere genel olarak ellerde, ayaklarda, ayak bileklerinde, bileklerde, boyunda, üst göğüste, göz kapaklarında, dirseklerin ve dizlerin kıvrımlarının iç kısmında, bebeklerde ise yüz ve kafa derisinde rastlanır),
·    Çizildiğinde sıvı sızmasına ve kabuklanmasına neden olan küçük kabarıklıklar,
·    Kalınlaşmış, çatlamış pullu cilt.
Bunların yanında atopik dermatit kaygı bozukluğu ve depresyon gibi psikolojik sorunlara da yol açabilir. Böyle durumlar da hastaların yaşam standartlarını oldukça düşer. 
Atopik dermatit en sık 5 yaşından önce başlar ve ergenlikten yetişkinliğe kadar devam edebilir. Bazı insanlarda ise bazı dönemlerde ortaya çıkarak iyileşme görülür. 
Atopik Dermatit (Alerjik Egzama) Nedenleri Nelerdir?
Atopik dermatitin kesin olarak nedeni bilinmemektedir, ancak genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığı düşünülmektedir. Vücudun içinden veya dışından bir madde bağışıklık sistemini tetiklediğinde aşırı reaksiyona girer ve iltihap oluşturur. Cildin kırmızı, kuru ve kaşıntılı olmasına neden olan şey bu iltihaptır. 
Ayrıca araştırmalar egzama olan bazı insanların, filaggrin oluşturmaktan sorumlu genlerin mutasyona uğramış olduğunu göstermiştir. Filaggrin, insan vücudunun cildin en üst katmanında sağlıklı ve koruyucu bir bariyer tutmasına yardımcı olan bir proteindir. Güçlü bir cilt koruması için vücutta yeterince filaggrin bulunması gereklidir. Aksi durumlarda cilde gerekli olan nem vücutta tutulamaz ve cilt bakteri ve virüsler için açık hedef haline gelir. Bu yüzden atopik olan birçok insanın çok kuru ve enfeksiyonlara yatkın bir cildi vardır. Atopik dermatitin ebeveynlerde görülmesi halinde çocuklarda da gelişme riskinin yüksek olduğu bilinmektedir. Ancak bunun kesin nedeni hala kanıtlanmış değildir. Bu ebeveynlerde astım ve saman nezlesi var ise çocuklarda bu tür hastalıkların gelişme olasılığı %50'dir. Eğer hem anne hem de babada bu hastalıklardan herhangi birisi varsa bu oran daha da artar. 
Dünyadaki insanların %10'luk bir kısmı yaşamlarında bir dönem atopik dermatitten etkilenir. Durum kentsel alanlarda ve gelişmiş oralarda daha yüksektir. 
Atopik Dermatit Bulaşıcı Mıdır?
Atopik dermatitin herhangi bir bulaşıcılığı yoktur. Dokunmayla veya diğer başka bir durumla başka bir bireye bulaşması söz konusu değildir. Ayrıca kozmetik ürünler, parfüm, deodorant, deterjan, temizleyici, kimyasallar ve bazı bitkilerin cildi kuruttuğundan dolayı alerjik egzama riskini arttırdığı da söz konusudur. 
Atopik Dermatit (Alerjik Egzama) Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı cildin fiziksel ve görsel muayenesi ile konulur. Alerjilerin kişisel geçmişi ve aile öyküsü sıklıkla tanıyı destekler. Kaşıntı her atopik dermatitte görülmese de göz önünde bulunması gerekir. 
İleri tanı yöntemleri arasında deri biyopsisi vardır. Ciltten alınacak küçük bir parçanın laboratuvar ortamında incelenmesiyle tanı koyulabilir. Şiddetli atopik hastalığı olan birçok hastada belirli sayıda beyaz kan hücresi olur, bu değerler tanıyı destekler. Ancak bunun dışında tanı için özel bir yöntem yoktur. Çoğunlukla doktorlar, atopik dermatit dışındaki alerjik reaksiyonların olup olmadığının tespiti için test yaparlar. Bu testler bazı kan testleri ve cilt testlerine dayanır. Tanıyı kolaylaştırmak için bireyde alerjik reaksiyonlara yol açan yiyecekler veya başka maddeler varsa doktora bildirilmesi çok önemlidir. Çünkü hastalığın teşhisindeki en etkili belirteç aile öyküsüdür.
Atopik Dermatit (Alerjik Egzama) Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Atopik dermatitin kronik olma olasılığı çok yüksektir. Böyle durumlarda aylar veya yıllar boyu süren çeşitli tedavilerin denenmesi gerekir. Tedavilerin başarılı olması halinde bile hastalık yeniden ortaya çıkabilir. Her hastalıkta olduğu gibi bu hastalıkta da erken tanı ve tedavi önemlidir. Düzenli cilt nemlendirmesi ve cildin kurumasına neden olan maddelerden kaçınmak tedavi için yardımcı olabilir. 
Bunun dışında doktor tarafından kaşıntıları kontrol altına alan ve cildi onarmaya yardımcı olan kremler tavsiye edilir. Bu kremler kortikosteroid içeriklidir ve dozunda kullanmak önemlidir. Doz aşımı olduğu durumlarda cildin aşırı derecede incelmesine neden olur ve başka reaksiyonlara yol açar. 
Takrolimus ve pimekrolimus gibi kalsinörin inhibitörleri içeren bazı kremler de bağışıklık sistemini güçlendirmesi için önerilir. Ciltte meydana gelen reaksiyonları önlemek ve kontrol altına almak için 2 yaşından büyük bütün bireylerde kullanıma uygundur. Bu tür kremler kullanıldıktan sonra güneşten korunmak gerekir. Bunun yanında ciltte herhangi bir enfeksiyon meydana gelmişse antibiyotik tedavisi de gerekir. Bu enfeksiyonu tedavi etmek için kısa süreli antibiyotik kullanımı gerekebilir. 
Bireysel olarak uygulanabilecek en etkili yöntem ise cildin yeterince nemlendirilerek, cildi kurutan maddelerden kaçınılmasıdır. Cildin nemli olması alerjik egzamanın önüne geçecek, hali hazırda hasta olan bireylerde ise rahatlamayı sağlayacaktır. 
Atopik dermatit ile ilgili merak ettiğiniz konuları Grup Florence Nightingale Hastaneleri’nin uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Bize ulaşmak için web sitemizde yer alan iletişim formunu kullanabilir ya da 444 0436 numaralı telefonu arayabilirsiniz.

İlgili Yazılar: