9 Mayıs 2024
Romatoid artrit, halk arasında sıklıkla iltihaplı romatizma olarak bilinen, kronik ve otoimmün bir hastalıktır. Bu durumda vücudun bağışıklık sistemi yanlışlıkla kendi dokularına, özellikle de eklemlere saldırarak iltihaplanmaya neden olur. Zamanla bu iltihaplanma, eklem kıkırdağında, kemiklerde ve eklemi saran dokularda hasara yol açabilir. Hastalık genellikle el ve ayaklardaki küçük eklemleri etkilemekle birlikte, vücudun diğer eklemlerine ve hatta organlarına yayılabilen sistemik bir özellik gösterir.
Toplumda belirli bir yaygınlığa sahip olan bu rahatsızlık her yaşta ortaya çıkabilse de genellikle orta yaşlarda daha sık görülür. Hastalığın neden olduğu ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı günlük yaşam aktivitelerini ciddi şekilde etkileyebilir. Bu nedenle, iltihaplı romatizmanın ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini korumak için erken tanı ve etkili tedavi büyük önem taşır. Bu rehberde, romatoid artrit belirtilerinin neler olduğunu, hastalığın nasıl teşhis edildiğini ve mevcut tedavi seçeneklerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nedir?
Romatoid artrit, halk arasında iltihaplı romatizma olarak bilinen, bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırmasıyla ortaya çıkan kronik ve otoimmün bir hastalıktır. Bu sistemik rahatsızlıkta vücudun savunma mekanizması, sağlıklı eklem zarlarını (sinovyum) yabancı bir tehdit olarak algılayarak iltihap reaksiyonu başlatır. Bu durum eklemlerde ağrı, şişlik, ısı artışı ve hareket kısıtlılığı gibi belirtilere yol açar. Zamanla bu iltihaplanma, eklemleri çevreleyen kıkırdak ve kemik yapılarında kalıcı hasar oluşturabilir.
Bu tip eklem romatizması, özellikle el, bilek ve ayaklardaki küçük eklemleri simetrik olarak etkileme eğilimindedir; yani genellikle vücudun her iki tarafında aynı eklemlerde belirtiler görülür. Örneğin sağ eldeki parmak eklemlerinde şişlik ve ağrı varsa sol elde de benzer şikayetler gözlemlenebilir. Sabahları yaşanan ve bir saatten uzun süren eklem sertliği de iltihaplı romatizmanın karakteristik bulgularından biridir. Bu durum, hastaların günlük aktivitelerine başlamasını zorlaştırabilir.
Kontrol altına alınamayan eklem romatizması, uzun vadede eklemlerde kalıcı deformitelere ve fonksiyon kayıplarına neden olabilir. Bu iltihaplı eklem romatizması sadece eklemlerle sınırlı kalmayıp nadiren cilt, göz, akciğer ve kalp gibi diğer organları da etkileyebilir. Bu yönüyle romatoid artrit, yalnızca bir eklem hastalığı olmaktan öte, tüm vücudu etkileyebilen sistemik bir problem olarak ele alınır. Erken teşhis ve uygun tedavi yöntemleri ile hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir ve yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilir.
Romatoid Artritin Yaygın Belirtileri Nelerdir?
Romatoid artritin yol açtığı romatizma belirtileri, hastalığın erken teşhisi için önemli ipuçları sunar. Halk arasında eklem romatizması olarak da bilinen bu rahatsızlık, yalnızca eklemleri değil, tüm vücudu etkileyebilen sistemik sorunlara da neden olabilir. Belirtiler genellikle yavaşça başlar ve zamanla şiddetlenerek yaşam kalitesini düşürür. Bu nedenle, özellikle sabah tutukluğu gibi belirtileri doğru tanımak, tedavi sürecine erken başlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Romatoid artritin yaygın belirtileri şunlardır:
- Eklem Ağrısı ve Hassasiyet: Genellikle el ve ayak parmakları ile bilek gibi küçük eklemlerde başlar ve simetrik olarak görülür. Yani vücudun her iki tarafındaki aynı eklemler etkilenir. Ağrı, dinlenme sırasında artabilirken hareketle bir miktar hafifleyebilir. Eklemlere dokunulduğunda hissedilen hassasiyet de sık görülen bir bulgudur.
- Eklemde Şişlik ve Isı Artışı: İltihaplanmaya bağlı olarak eklemlerde belirgin bir şişlik, kızarıklık ve ısı artışı gözlemlenir. Bu durum, eklemin iç yüzeyini kaplayan sinovyal zarın iltihaplanmasından kaynaklanır.
- Sabah Tutukluğu: Romatoid artritin en ayırt edici belirtilerinden biridir. Hastalar, sabah uyandıklarında veya uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra eklemlerinde belirgin bir sertlik hisseder. Genellikle bir saatten uzun süren ve gün içinde hareketle yavaş yavaş azalan bu durum, sabah tutukluğu olarak tanımlanır ve hastaların güne başlamasını ciddi şekilde zorlaştırır.
- Hareket Kısıtlılığı: İltihaplanma ve şişlik nedeniyle eklemlerin hareket kabiliyeti azalır. Bu durum, günlük aktivitelerin yapılmasını zorlaştırır ve ilerleyen dönemlerde eklemlerde kalıcı şekil bozukluklarına yol açabilir.
- Yorgunluk ve Halsizlik: Vücuttaki sürekli iltihabi süreç, eklem dışı romatizma belirtileri arasında en sık görülenidir. Hastaların büyük bir kısmı, günlük yaşam enerjisini ciddi şekilde düşüren kronik yorgunluk ve genel halsizlikten şikayet eder.
- İştahsızlık ve Kilo Kaybı: Hastalığın aktif olduğu dönemlerde iştahsızlık ve buna bağlı olarak istenmeyen kilo kaybı görülebilir.
- Hafif Ateş: Vücuttaki sistemik iltihabi reaksiyonlar nedeniyle hafif düzeyde ateş yüksekliği de ortaya çıkabilen belirtiler arasındadır.
- Romatoid Nodüller: Bazı hastalarda, özellikle dirsek gibi basınca maruz kalan bölgelerde cilt altında ağrısız, sert şişlikler (nodüller) oluşabilir.
Romatoid Artrit Neden Olur ve Risk Faktörleri Nelerdir?
Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi sağlıklı dokularına saldırdığı kronik ve iltihaplı bir hastalıktır. Bu karmaşık rahatsızlığın kesin romatoid artrit nedenleri henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak bilimsel teoriler, genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birleşiminin hastalığı tetiklediği yönündedir. Bu teorilere göre, HLA-DRB1 gibi bazı genlere sahip kişilerde sigara dumanı veya enfeksiyon gibi tetikleyiciler, bağışıklık sisteminin yanlış bir yanıt vermesine yol açabilir.
Hastalığın ortaya çıkışını etkileyen risk faktörleri, "değiştirilemeyen" ve "değiştirilebilir" olarak iki ana grupta incelenir.
- Genetik Yatkınlık ve Aile Öyküsü: Ailesinde bu rahatsızlığın öyküsü bulunan kişilerde hastalığa yakalanma riski artar. Belirli genetik belirteçler, kişinin hastalığa karşı duyarlılığını yükseltebilir. Ancak genetik yatkınlığı olan her bireyde hastalık gelişmez, bu da çevresel faktörlerin önemini gösterir.
- Kadın Cinsiyet: Romatoid artrit, erkeklere kıyasla kadınlarda 2-3 kat daha sık görülür. Östrojen gibi kadınlık hormonlarının ve hamilelik dönemindeki hormonal değişimlerin hastalık aktivitesini etkileyebileceği düşünülmektedir.
- İleri Yaş: Hastalık her yaşta başlayabilse de romatoid artrit nedenleri ve gelişimi genellikle 40-60 yaş aralığında yoğunlaşır. Yaş ilerledikçe görülme sıklığı da artmaktadır.
- Sigara Kullanımı: Sigara içmek, romatoid artrit gelişimi için en güçlü çevresel risk faktörlerinden biridir. Sigara hem hastalığın başlama riskini artırır hem de seyrini ağırlaştırarak tedaviye yanıtı azaltabilir.
- Obezite: Aşırı kilolu veya obez olmak, hastalık riskini artırabilir ve belirtileri kötüleştirebilir. Yağ dokusu, vücutta iltihabı tetikleyen maddeler (sitokinler) üreterek bu süreci olumsuz etkiler.
- Bazı Enfeksiyonlar: Bazı viral veya bakteriyel enfeksiyonların, genetik olarak yatkın kişilerde bağışıklık sistemini uyararak hastalığı tetikleyebileceği düşünülmektedir. Örneğin, diş eti iltihabı gibi periodontal hastalıklarla bu durum arasında bir ilişki olduğu belirtilmektedir.
Romatoid Artrit Tanı Yöntemleri
Doğru ve erken teşhis, halk arasında iltihaplı romatizma olarak da bilinen romatoid artritin ilerleyişini yavaşlatmak ve kalıcı eklem hasarını önlemek için kritik öneme sahiptir. Tanı; hastanın tıbbi öyküsü, fizik muayene bulguları, kan testleri ve görüntüleme yöntemlerinin bir arada değerlendirilmesiyle konur.
Tanı sürecinin ilk adımı, hastanın şikayetlerinin dinlenmesidir. Hekim, eklem ağrısı, şişlik, sabah sertliğinin süresi ve yorgunluk gibi belirtileri sorgular. Ailede romatizmal hastalık öyküsü de bu aşamada değerlendirilir. Ardından yapılan fizik muayenede eklemlerdeki şişlik, hassasiyet ve hareket kısıtlılığı incelenir. Özellikle el ve ayak eklemlerinin simetrik olarak etkilenmesi, romatoid artrit için önemli bir ipucudur.
Fizik muayeneyi desteklemek amacıyla yapılan kan testleri, tanıyı doğrulamada ve hastalığın aktivitesini belirlemede kullanılır. Bu testlerden en bilineni, hastaların yaklaşık %70-80'inde pozitif çıkan romatoid faktör (RF) testidir. Ancak romatoid faktör sonucunun negatif olması hastalığı dışlamadığı gibi, pozitif olması da tek başına tanı için yeterli değildir. Anti-CCP antikoru ise romatoid artrit için daha özgül bir test olup erken tanıda önemli rol oynar. Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESR) ve C-Reaktif Protein (CRP) gibi testler ise vücuttaki iltihaplanma seviyesini göstererek hastalığın aktivitesini izlemeye yardımcı olur.
Eklemlerdeki hasarı görüntülemek için de çeşitli yöntemlere başvurulur. Röntgen, genellikle eklem aralığında daralma ve kemik erozyonları gibi ileri evre değişiklikleri gösterir. Erken evre hasarları saptamakta ise Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) daha etkilidir. MRG, eklemdeki yumuşak doku iltihabını ve erken kemik hasarını detaylı olarak gösterir. Tüm bu bulguların bir arada değerlendirilmesi, iltihaplı romatizma tanısının kesinleştirilmesi ve en uygun tedavi planının oluşturulması için gereklidir.
Romatoid Artrit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Etkili bir romatoid artrit tedavisi, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini korumak için kritik öneme sahiptir. Tedavinin temel amaçları; iltihabı kontrol altına almak, ağrıyı azaltmak ve kalıcı eklem hasarını önlemektir. Erken dönemde başlanan doğru bir romatoid artrit tedavisi, eklem fonksiyonlarını koruyarak hastanın günlük yaşamına sorunsuz devam etmesini destekler.
Romatoid artrit tek bir yöntemle tedavi edilemez, multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Romatolog, fizik tedavi uzmanı ve ergoterapist gibi farklı alanlardan profesyoneller, kişiye özel bir tedavi planı oluşturmak için iş birliği yapar. Bu plan genellikle ilaç tedavileri, fizik tedavi egzersizleri, yaşam tarzı değişiklikleri ve psikolojik desteği bir arada içerir. Tedavi süreci, hastalığın seyrine göre düzenli olarak gözden geçirilerek güncellendiği için hastanın tedaviye uyum göstermesi uzun vadeli başarıda anahtar rol oynar.
Ağrı ve iltihabı hızla baskılayan ilaçlar, tedavinin ilk aşamasında semptomları hafifletmek için kullanılır. Bu grupta yer alan non-steroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ'ler) ve kortikosteroidler, eklemlerdeki şişlik, ağrı ve hassasiyeti hızla azaltır. Kortikosteroidler, güçlü iltihap baskılayıcı etkileri sayesinde özellikle şiddetli alevlenmelerde kısa süreli olarak tercih edilir. Ancak bu ilaçlar hastalığın ilerleyişini durdurmadığı için yalnızca semptomatik rahatlama sağlarlar.
Tedavinin temelini, hastalığın ilerlemesini yavaşlatan temel etkili ilaçlar (DMARD'lar) oluşturur. Metotreksat, sülfasalazin ve leflunomid gibi DMARD'lar, bağışıklık sisteminin eklemlere saldırmasını engelleyerek hastalığın altında yatan nedenleri hedefler. Etkileri birkaç hafta veya ay içinde ortaya çıksa da düzenli kullanımda eklem hasarını önleyerek hastalığın seyrini olumlu yönde değiştirirler. Bu ilaçlar, etkili bir romatoid artrit tedavisi için vazgeçilmezdir ve çoğu hastada ilk seçenek olarak kullanılır. Yan etkileri nedeniyle düzenli kan testleri ile takip edilmeleri gerekir.
Klasik DMARD'lara yanıt vermeyen veya hastalığı agresif seyreden hastalarda ise biyolojik ajanlar ve hedefe yönelik sentetik ilaçlar gibi daha ileri tedavilere başvurulur. Bu ilaçlar, bağışıklık sistemindeki belirli proteinleri veya hücreleri hedef alarak iltihap sürecini çok daha spesifik bir şekilde baskılar. TNF inhibitörleri, B hücre inhibitörleri veya JAK inhibitörleri gibi farklı mekanizmalarla çalışan bu ilaçlar, hastalığın kontrol altına alınmasında önemli başarılar sağlar. Genellikle enjeksiyon veya infüzyon yoluyla uygulanan bu tedaviler, potansiyel yan etkileri nedeniyle yakın doktor takibi gerektirir. Fizik Tedavi ve Egzersiz Romatoid artrit gibi kronik iltihaplı hastalıklarda ilaç tedavisi temel bir rol oynasa da fizik tedavi ve düzenli egzersiz programları, tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu yaklaşımlar, hastaların yaşam kalitesini artırmak, ağrılarını yönetmek ve eklem fonksiyonlarını korumak adına kritik öneme sahiptir. Fizik tedavi uzmanları tarafından kişiye özel olarak hazırlanan programlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya ve semptomları hafifletmeye yardımcı olur.
Fizik tedavinin başlıca hedeflerinden biri, eklem romatizması ile zedelenen eklemlerin esnekliğini korumak ve hareket kısıtlılığını en aza indirmektir. Esneme egzersizleri, eklemlerin tam hareket açıklığında çalışmasını sağlayarak katılığı azaltır ve ağrıyı hafifletir. Özellikle sabah tutukluğu yaşayan hastalar için bu tür egzersizler, güne daha rahat başlamalarına olanak tanır. Düzenli esneme, eklemlerdeki kan akışını artırarak iyileşme sürecine de katkıda bulunur.
Kas güçlendirme egzersizleri, eklemlere binen yükü azaltmak için hayati öneme sahiptir. Güçlü kaslar, eklemler için doğal bir destek sistemi görevi görür. Örneğin diz eklemi çevresindeki kasların güçlenmesi, diz üzerindeki stresi azaltarak ağrıyı hafifletebilir ve eklemin stabilitesini artırabilir. Bu egzersizler, kas kaybını önlemeye ve genel vücut direncini artırmaya da yardımcı olur. Ağır kaldırmayı gerektirmeyen, hafif dirençli egzersizler genellikle tercih edilir.
Eklemlere aşırı yük bindirmeyen düşük etkili aerobik aktiviteler, romatoid artrit hastaları için özellikle faydalıdır. Yüzme, suyun kaldırma kuvveti sayesinde eklemler üzerindeki baskıyı azaltırken kasların ve eklemlerin nazikçe çalışmasını sağlar. Yürüyüş ise düzenli yapıldığında kalp sağlığını desteklerken eklem hareketliliğini korumak için ideal bir seçenektir. Bisiklet sürmek, diz eklemlerine minimum yük bindirerek bacak kaslarını güçlendirmeye yardımcı olabilir. Bu tür aktiviteler yalnızca fiziksel fayda sağlamakla kalmaz, aynı zamanda stresi azaltmaya ve ruh halini iyileştirmeye de olumlu katkıda bulunur. Uzman eşliğinde belirlenen bu egzersizler, tedavi sürecinde ilaca destek olarak hastaların günlük yaşam kalitesini önemli ölçüde yükseltir. Beslenme ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri Romatoid artrit yönetiminde beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri, ilaç tedavisini destekleyerek hastalığın seyrini olumlu yönde etkiler. Anti-inflamatuar (iltihap karşıtı) bir beslenme düzeni, vücuttaki iltihaplanmayı azaltarak ağrı ve şişlik gibi romatizma belirtileri üzerinde hafifletici etki gösterebilir. Bu yaklaşım, işlenmiş gıdalar, rafine şeker ve doymuş yağlar yerine taze ve doğal besinlere odaklanır. Özellikle somon ve sardalya gibi yağlı balıklar, ceviz ve keten tohumu gibi Omega-3 kaynakları iltihabı baskılamada etkilidir. Aynı zamanda ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, yaban mersini gibi renkli meyveler ve zerdeçal gibi baharatlar, antioksidan içerikleri sayesinde hücreleri hasara karşı korur.
Beslenmenin yanı sıra diğer yaşam tarzı alışkanlıkları da hastalığın seyrini doğrudan etkiler. Kilo kontrolü, özellikle diz ve kalça gibi yük taşıyan eklemler üzerindeki baskıyı azalttığı için kritik öneme sahiptir. Sağlıklı bir kiloyu korumak, ağrıyı hafifletir ve hareket kabiliyetini artırır. Sigara kullanımı ise vücuttaki iltihaplanmayı artırarak hastalığın daha agresif seyretmesine yol açtığından, bırakılması tedaviye yanıtı olumlu etkileyen en önemli adımlardan biridir.
Kronik stres de bağışıklık sistemini olumsuz etkileyerek alevlenmeleri tetikleyebilir. Bu nedenle meditasyon, yoga ve düzenli egzersiz gibi stres yönetimi teknikleri, hem fiziksel hem de zihinsel sağlığı destekleyerek bütünsel bir iyileşme sağlar. Bu değişiklikler, ilaç tedavisiyle birlikte uygulandığında hastanın yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır. Cerrahi Tedavi Seçenekleri Romatoid artrit tedavisinde cerrahi müdahale, genellikle ilaç ve fizik tedavi gibi yöntemlerin yetersiz kaldığı ileri evrelerde başvurulan bir seçenektir. Ameliyatın temel amacı, şiddetli ağrıyı dindirmek, eklem fonksiyonunu geri kazandırmak ve yaşam kalitesini artırmaktır.
En sık uygulanan yöntemlerden biri olan sinovektomi, iltihaplanmış eklem zarının (sinovyum) cerrahi olarak temizlendiği bir işlemdir. Bu işlem ağrıyı hafifletir, iltihabı azaltır ve eklem hasarının ilerlemesini yavaşlatabilir. Eklemde ileri düzeyde hasar oluştuğunda ise eklem protezi (artroplasti) ameliyatları gündeme gelir. Bu işlemde hasarlı eklem yüzeyleri çıkarılarak yerine metal, plastik veya seramikten yapılmış yapay bir eklem (protez) yerleştirilir. Özellikle kalça ve diz protezleri, hastaların ağrısız hareket etmesini sağlayarak yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır. Bunların yanı sıra tendon onarımları veya eklemi sabitlemeye yönelik artrodez (eklem dondurma) gibi daha spesifik operasyonlar da duruma göre değerlendirilebilir. Cerrahi müdahale sonrası iyileşme sürecini desteklemek ve en iyi sonucu almak için fizik tedavi ve rehabilitasyon programları büyük önem taşır.
Özel Durumlarda Romatoid Artrit Yönetimi
Romatoid artrit yönetimi, hastanın yaşamındaki özel durumlara göre önemli farklılıklar gösterir. Özellikle hamilelik ve çocukluk çağı, hastalığın seyrini ve tedavi planını doğrudan etkileyen hassas dönemlerdir. Hamilelik sürecinde, hem annenin sağlığını korumak hem de bebeğin güvenliğini sağlamak için tedavi yaklaşımları dikkatle gözden geçirilir. İlaç seçimleri, fetüs üzerindeki olası etkiler göz önünde bulundurularak hekim kontrolünde yeniden düzenlenir.
Çocukluk çağında görülen ve juvenil idiopatik artrit olarak adlandırılan durum ise çocuğun büyüme ve gelişimini olumsuz etkilememesi adına özel bir takip gerektirir. Bu dönemde tedavi, eklem hasarını önlemenin yanı sıra çocuğun sosyal ve fiziksel gelişimini desteklemeyi de hedefler. Her iki özel durumda da tedavi planı, multidisipliner bir yaklaşımla kişiye özel olarak şekillendirilerek yaşam kalitesini en üst düzeyde tutmak amaçlanır.
Doğum sonrası dönem ise hormonal seviyelerin normale dönmesiyle birlikte romatoid artrit belirtilerinde alevlenme riskinin yüksek olduğu bir süreçtir. Genellikle doğumdan sonraki ilk birkaç ay içinde hastalık aktivitesinde belirgin artışlar yaşanabilir. Bu nedenle gebelik planlayan hastaların, romatologlarıyla görüşerek mevcut tedaviyi gebelik öncesinde düzenlemeleri kritik önem taşır. Tedavide kullanılan bazı ilaçlar bebeğe zarar verebileceği için hamilelikte güvenli kabul edilen alternatiflere geçilmesi veya doz ayarlaması yapılması gerekir. Anne ve bebek sağlığını güvence altına almak için romatolog ile kadın doğum uzmanının iş birliği içinde yürüttüğü multidisipliner takip, hem hastalığın kontrolünü sağlar hem de sağlıklı bir gebelik sürecini destekler. Çocuklarda Romatoid Artrit (Juvenil İdiyopatik Artrit) Romatoid artritin 16 yaşından önce görülen formuna juvenil idiyopatik artrit (JİA) adı verilir. Yetişkinlerden farklı olarak bu durum, çocuklarda doğrudan eklem ağrısı yerine dolaylı belirtilerle kendini gösterebilir. Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken bulgular arasında sebepsiz topallama, oyun oynama gibi aktivitelere karşı isteksizlik ve sabah tutukluğu yer alır. Bazı juvenil idiyopatik artrit türlerinde eklem şişliğine ek olarak açıklanamayan ateş ve döküntü gibi sistemik belirtiler de görülebilir.
Hastalığın büyüme ve gelişimi olumsuz etkilememesi için erken tanı hayati önem taşır. Tedavi edilmeyen juvenil idiyopatik artrit, eklemlerde kalıcı hasara, büyüme geriliğine ve gözde üveit gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu nedenle belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir pediatrik romatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Uzman kontrolünde uygulanan doğru tedavi ve düzenli takip ile çocuğun sağlıklı bir gelişim sürdürmesi ve aktif bir yaşam kalitesine sahip olması hedeflenir.
Dinlenmek, özellikle alevlenme dönemlerinde eklemlere binen yükü azaltarak ağrıyı hafifletir. Ancak uzun süreli hareketsizlik eklemlerde sertliğe yol açabileceğinden, hekim veya fizyoterapist tarafından önerilen hafif egzersizlerin yapılması da büyük önem taşır. Egzersizler, eklem hareketliliğini korur ve çevre kasları güçlendirerek eklemlere destek olur. Ayrıca hekim kontrolünde reçete edilen ağrı kesici ve anti-inflamatuar ilaçlar, iltihabı azaltarak ağrıyı yönetmeye yardımcı olur. Fizik tedavi uygulamaları ve uzman eşliğinde yapılan egzersizler de ağrı yönetiminin vazgeçilmez bir parçasıdır.
Erken teşhis ve düzenli bir romatoid artrit tedavisi ile birçok hasta uzun süreli remisyon dönemleri yaşayabilir. Bu dönemlerde hastalar, normal bir yaşam sürme ve günlük aktivitelerini rahatça yerine getirme şansına sahip olur. Tedavideki asıl amaç, hastalığın ilerlemesini durdurmak, eklem hasarını önlemek ve yaşam kalitesini en üst düzeye çıkarmaktır.
Ağrı, şişlik veya sabah tutukluğu gibi romatizma belirtileri yaşayan kişilerin öncelikle aile hekimine başvurması, ardından hekimin yönlendirmesiyle bir romatoloji uzmanına görünmesi en doğru yaklaşımdır. Romatolog, hastalığın teşhisi için gerekli kan testlerini, görüntüleme yöntemlerini ve fiziksel muayeneyi yaparak kesin tanıyı koyar ve kişiye özel bir tedavi planı oluşturur.
Bol miktarda antioksidan içeren ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, yaban mersini gibi renkli meyveler, zerdeçal ve zencefil gibi baharatlar da beslenme düzenine eklenmelidir. İşlenmiş gıdalar, rafine şeker, doymuş ve trans yağlar ile aşırı tuz tüketiminden kaçınmak önemlidir, çünkü bu tür besinler iltihabı tetikleyebilir. Yeterli D vitamini alımı kemik sağlığı ve bağışıklık sistemi için kritik rol oynar. Probiyotik açısından zengin yoğurt ve kefir gibi fermente ürünler de bağırsak sağlığını destekleyerek genel iltihaplanma seviyesini düşürmeye yardımcı olabilir.
Randevu Alın
E-Sonuç
Sizi Arayalım