Hemoroid

Hemoroid/ Basur

Halk arasında basur ya da mayasıl olarak da bilinen hemoroid, can yakıcı olmasının yanında yaşam kalitesini düşüren bir hastalıktır. Genel olarak belirtileri, başka bir hastalığın habercisi olabilir. Makatta kanama, dışkılamada değişiklik ya da düzensizlik ve ağrı gibi belirtiler kesinlikle ihmal edilmemelidir. Hemoroidin belirtileri, tedavisi ve aynı belirtiye sahip olan hastalıklar nelerdir; gelin yakından mercek tutalım...

Hemoroid Nedir, Nasıl Oluşur?

Kalın bağırsağın son kısmı olan anus olarak adlandırdığımız bölümündeki ya da makat bölgesinde damarların şişmesi veya büyümesine hemoroid denir.  Anal kanaldaki damar yumakları sarkar ve kimi zaman da sıkışıp kanar. Zaman ilerledikçe bu yumaklar makatın dışına çıkabilir.

Bu hastalık iç (internal) ve dış (external) olarak ikiye ayrılır. İç hemoroid genellikle ağrısız geçerken dış hemoroid oldukça sancılı geçebilir. Kimi zaman genişlemiş damarlara pıhtı oturur ve şiddetli bir ağrı, şişlik ve kızarıklık oluşur. İç hemoroid ise dört farklı evreye göre değerlendirilir.

Hemoroid evreleri;

1. Evre: Hemoroidde kanama ile kendini belli eder. Küçük kanamalar, tuvalet kağıdını kirletecek şekilde ya da kimi zaman damla şeklindedir. Bu evrede hemoroidler sarkmaz. Ancak rektoskopi ile görülür.

2. Evre: Hemoroidler dışkılama ile birlikte dışarı sarkarlar ve sonrasında kendiliğinden geri giderler.

3. Evre: Hemoroid memeleri artık anüs dışına çıkmıştır. Yalnızca parmakla itilerek anüse geri itilebilmektelerdir. Çok sık olarak ödem gerçekleşir ve ağrıya sebep olurlar.

4. Evre: Hemoroidlerin makattan dışarı sarktığı evredir. Memeler genellikle büyük ve ıslaktır. Şikayetler arasında büyük abdestten sonra tam temizlenememe nedeniyle iç çamaşırının kirlenmesi vardır ve otururken ağrı da oluşabilmektedir.

Hemoroid Belirtisi Nelerdir?

Bu belirtilere dikkat!
 
Sıklıkla karşılaşılan hemoroid belirtileri;
 
  • Dışkılama sırasında ağrı ya da yanma hissi
  • Rektal kanama (Makattan taze kırmızı renkli kanama)
  • Makatta şişlik, akıntı veya ıslaklık hissi
  • Kaşıntı
  • Dışkılamada düzensizlik

Hemoroid Tedavisi Nasıl Gerçekleşir? 

Tedavisinde öncelikle bağırsak hareketlerinin düzenlenmesi amaçlanır. Sürekli meydana gelen kabızlık ya da ishal gibi sorunlarınız varsa önce buna yol açan sebepler bulunmalı ve çözüme kavuşturulmalıdır. Uzman doktor tarafından kesin hemoroid tanısı konmadan herhangi bir hemoroid kremi ya da ilaç kullanılmamalıdır. Daha çok l. ve 2. evredekiler için ilaç ve krem tedavisi uygulanır. Krem genel olarak ağrı, şişlik ve yanmayı engellemek için kullanılır. Bunun yanında az miktarda nitrogliserin içeren kremle sorun olan bölgeye masaj yapılması da ağrı ve yanmayı azaltabilir. Bu kremler makat kaslarını gevşetip rahatlatabilir. Ancak kullanılan kremler etkisi ağır olan kremlerdir. Fazla miktarda alınmaması gerekir.

Dışkılama sonrası herhangi bir küvete ılık su konarak yaklaşık on beş yirmi dakika oturulması da hemoroid tedavi yöntemlerindendir. Oturma banyosu adı verilen bu yöntemde dezenfektan kullanılabilir ve rahatlama sağlar. Ardından da makat kağıt havluyla kurulanır.

Bir diğer tedavisi ise skleroterapi'dir. İğne ya da enjeksiyon tedavisi olarak da geçen bu yöntemde sorun olan bölgeye bazı maddeler enjekte edilir. Bu yöntemle oluşan sarkma giderilmeye çalışılır. Narkozsuz uygulanan yöntem, ağrısız ve kısa sürelidir.

Boğma tedavisi ya da bant ligasyonu ise geliştirilen bir başka tedavi yöntemidir. Bu yöntemde hemoroid memesinin etrafına bir lastik takılır ve meme çürümeye terk edilir. Bunlar açık ve ameliyatsız tedavi yöntemleridir.

En Etkili Tedavi Yöntemi: Hemoroid Ameliyatı

Hemoroid tedavisi, hastalığın gelişimine bağlı olarak klasik cerrahi ile yani ameliyatla da yapılabilir.  3., 4. evredeki hemoroidlerde daha çok tercih edilen hemoroid ameliyatı; genel anestezi altında ya da özel cihazlarla bölgesel anestezi yapılarak gerçekleştirilir. Üçüncü bölge hemoroid tedavisi içinse lazer tedavisi de uygulanabilir. Bu yöntemde de ameliyat süresi oldukça kısa ve ameliyat sonrası ağrısızdır. Hastalık için en etkili tedavi yöntemi olup ameliyat sonrasında hastalığın tekrar etme ihtimali azdır.

Hemoroid Nasıl Geçer Ve Hastalığı Tetikleyen Unsurlar Nelerdir?

Öncelikle posalı yiyeceklerden oluşan bir diyet tavsiye edilir. Ancak bu diyetin mutlaka doktor kontrolünde yapılacak diğer uygulamalarla birlikte yapılması çok önemlidir. Temel nedeni bazen dışkılamada yapılan yanlışlıklardır. Vücudumuzun boşaltım sisteminin doğal bir düzeni vardır. Eğer siz sabah gelen doğal dışkılama isteğini erteler ya da baskılarsanız, bunun dışında başka bir zamanda doğal rutin dışında kendinizi dışkılamaya zorlarsanız hastalığı tetiklemiş olursunuz. Ayrıca gelişen sürekli kabızlık ya da ishal gibi sindirim sorunları da bu hastalığa yol açabilir. Bol su içmek genel olarak sağlıklı bir yaşam için önerilir. Hemoroide yakalanmamak ve düzenli bağırsak hareketleri için de bol su içmek şarttır. Sindirim sisteminizdeki kabızlık gibi bir sorun da olasılığı artırdığı için yediğiniz yiyeceklere dikkat etmeniz gerekir. Lifli gıdalardan yeteri derecede almak diğer bir çok hastalık için olduğu gibi bu hastalık için de önemlidir.

Düzensiz fiziksel aktivitenin olduğu bir yaşam da hastalığın sebebi olabilir. Yani çok fazla fiziksel aktivite ya da fiziksel aktivitenin hiç olmaması, uzun süre oturmanın da bu hastalığa sebep olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle her hastalığın tedavisinde ve sağlıklı bir yaşamın sürdürülmesinde düzenli spor yapmak gereklidir. Size uygun bir spor dalına devam etmek ya da en azından düzenli yürüyüşü hayatınıza dahil etmek bir çok hastalığın tedavisinde önemli bir etkiye sahiptir. 
Öte yandan kadınlar gebelikte ve doğum sonrasında bu hastalığa yakalanabilir. Şoförlük ve pilotluk gibi mesleklere mensup kişilerin de özellikle bağırsak sağlığına dikkat etmesi gerekir. Egzersizler ihmal edilmemeli ve beslenme düzenine lifli ve posalı yiyecekler dahil edilmelidir. Ayrıca alkol alışkanlığı da hemoroide neden olabilir.

Hemoroid Farklı Hastalıkların Habercisi Olabilir!

Hemoroid için önemli olan bir başka mesele hastalığın altında herhangi bir tümör olup olmadığıdır. Hemoroid kalın bağırsak kanseri habercisi olabilir. Dolayısıyla eğer makatınızdan kan gelme gibi belirtiler varsa ve şiddetli bir ağrı oluşuyorsa mutlaka tam donanımlı bir hastaneye başvurmalısınız. Doktorunuzun önerisi dışında herhangi bir krem ya da ilaç almamalısınız. Hastalık ancak rektoskopik ya da kolonoskopik bir tetkik sonucunda teşhis edilebilir. Özellikle tümör gibi daha ciddi bir hastalığın belirtisiyse doktora gitmekte gecikmemelisiniz. Erken teşhis her hastalığın tedavisinde hayati bir öneme sahiptir.

Yaşantınızı oldukça zorlayan ve bazen oturup kalkmakta bile güçlük yaşamanıza neden olan hemoroid için yaşantınıza dikkat etmeli, sağlıklı beslenmeye ve fiziksel olarak aktif bir hayat sürmeye özen göstermelisiniz. Bu hastalık zamanla yürümenizi bile engelleyebilir. İlerlemesi ve daha ciddi boyutlara varması durumunda ameliyatla tedavisi mümkün olsa da ameliyat sonrası muhtemel olarak yaşayacağınız sıkıntılar da size oldukça sıkıntılı zamanlar yaşatabilir. Bu yüzden hastalık sizde ilk belirtilerini göstermeye başladığında, uzun süre ağrı çekmeden hemen doktora başvurmalı ve gerekli tetkikleri yaptırmalısınız. Bu tetkiklerin yapılması için tam donanımlı bir hastaneye başvurmak ve genel cerrahi bölümüne danışmak gereklidir. Florence Nightingale Hastaneleri size bu konuda yardımcı olmaya hazırdır.

Hemoroid Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1.İç ve dış hemoroid nedir, ikisi arasındaki farklar nelerdir?
 
Anus (makat) iç tarafında olan hemoroid dokusu iç, anus dış kenarında olanlar ise dış hemoroid olarak adlandırılır. Temelde aynı dokunun iki farklı yerde olması dışında farkları yoktur.
 
 
2. Hemoroid eskiden daha çok yaşlılarda görülürdü. Ancak şimdi gençlerde de bu hastalığa rastlanıyor. Değişen yaşam koşulları bu hastalığın ortaya çıkışını tetikliyor mu?
 
Toplumumuzun yeme alışkanlığının değişmesi, daha fazla hazır ve hızlı gıda tüketmemiz, daha çok masa başı işi yapılması, daha az spor yapılması ve kilo artışı hastalığın ortaya çıkışını hem daha önceye çekiyor, hem de artırıyor.
 
3. Daha çok hangi yaşlarda görülüyor?
 
Hastalık hemen hemen her yaşta görülebilmektedir ancak daha çok kırklı yaşlardan sonra ortaya çıkar.
 
4.. Sık görülen bir sorun mu?
 
Toplumumuzun erişkin nüfusunun yaklaşık yarısı yaşamının bir döneminde hemoroid ile ilgili rahatsızlık yaşıyor.
 
5.Acı ve baharatlı gıda tüketenlerde hemoroid görülür mü?
 
Aşırı baharat kullanımı dışkıyı etkilediğinden hemoroid dokusunu etkiler ve yakınmaları tetikleyebilir.
 
6. Kimler risk altında?
 
Süreğen kabızlığı olan kişiler, ıkınarak ve uzun sürede tuvalet yapan kişiler ve aşırı kilolu insanlar en büyük çekinceye sahiptir.
 
7. Hemoroidin genetik etkisi var mı?
 
Bazı ailelerde damar duvarı ile ilgili kalıtımsal özellik nedeni ile varis ve hemoroid hastalığı daha sık görülebilir.
 
8. Hemoroid başka bir hastalıkla karıştırılabilir mi?
 
Hemoroid hastalığı belirtileri kalın barsak kanseri, kalın barsağın yangısal hastalıkları (kolit) ve makat bölgesinin diğer bazı hastalıkları ile karışabilir.
 
9. Hemoroid ne tür şikâyetlere neden oluyor?
 
En sık rastlanılan yakınmalar ağrı, kanama, sarkma, kaşıntı ve şişen memelerin ele gelmesidir.
 
10. Hemoroid için neden bir uzmana başvurmak gerekiyor?
 
Bu belirtiler artığında ya da süreğen hale geldiğinde, kişinin yaşam kalitesini bozduğunda bir genel cerrahi uzmanına danışılmalıdır.
 
11. Hemoroid kadında mı, yoksa erkekte mi daha sık görülüyor?
 
Her iki cinste de eşit oranda görülmektedir.
 
12. Hemoroid teşhisini kendi kendimize koyabilir miyiz?
 
Hemoroid memesi dışarıda ve şiş ise tanı için yeterlidir. Ancak bir genel cerrahi uzmanı tarafından muayene edilmeden yakınmaların (özellikle kanamanın) yalnızca hemoroidden kaynaklandığı doğrulanamaz.
 
13. Hemoroid nasıl teşhis ediliyor?
 
Basur tanısı bir genel cerrahın muayenesi ve endoskopik inceleme (sigmoidoskopi ya da kolonoskopi) ile konulur. “Endoskopik inceleme” ince, uç kısmında ışık olan kıvrılabilir bir cihazla hastanın canı yanmadan iç hemoroid dokusunun ve gereğinde tüm barsağın incelenmesine verilen addır.
 
14. Teşhis edilmesi ne kadar sürer?
 
Muayene çok basit ve kısa bir işlemdir. En fazla birkaç dakika sürer. Endoskopik inceleme ise gerekli barsak temizliği sonrası barsağın tamamın ya da bir kısmının incelenmesine bağlı olarak 5 ile 20 dakika arasındadır.
 
 
15. Cerrahi tedavi kesin çözüm sağlıyor mu?
 
Cerrahi girişimlerde hiçbir zaman % 100 garantili bir çözüm beklenilemez. Ancak en kalıcı ve kesine yakın çözüm elbette cerrahi girişimdir.
 
16. Ne zaman cerrahiye gerek duyuluyor?
 
Özellikle evre 2 ve üstü basur hastalığında, kişinin yaşam kalitesini bozan durumlarda ve ilaç tedavisinin yanıtsız olduğu ya da ilacı bırakınca yineleyen yakınma durumunda cerrahi önerilir.
 
17. Hemoroid tekrarlar mı?
 
Sağaltım sonrası aşırı kabızlık ile ilgili gerekli önlemler alınmaz, hasta sürekli ıkınırsa, kısa sürede aşırı kilo alır ise ya da gebelik dönemindeyse hastalık yinelenebilir.
 
18. Kremler ya da ilaçlar hemoroidi geçirir mi?
 
Krem ve ilaç tedavisi yakınmaları azaltabilir ya da kısa süre için geçirebilir ancak özellikle evre 2 ve üstü için kalıcı çözümü sağlamaz.
 
19. Alternatif çözümler var mı?
 
Çok eski ve çok yaygın bir hastalık olduğundan geliştirilmiş birçok sağaltım yöntemi vardır. Kabul edilmiş tıbbi uygulamaların yanı sıra, birçok yöntemin denendiğini gözlemliyoruz ancak bilinçsizce yapılan bu sağaltım denemeleri çoğu kez istenmeyen ve hastanın yaşam kalitesini daha da bozan sonuçlar doğuruyor.
 
20. Çok ilerlemiş vakalarda kansere dönüşme riski var mı?
 
Hemoroid hastalığında hücresel düzeyde kanserleşme bildirilmemiştir.
 
21. Kimlerin ameliyat olması gerekiyor?
 
Hemoroid hastalığının neden olduğu yakınmaları sıklaşan, ilaç kullanımına rağmen yakınmaları yineleyen, yaşam düzeyinde belirgin kötüleşme yaşayan hastaların ameliyat olması önerilir.
 
22. İkinci derece hemoroidi olan bir hasta mutlaka üçüncü ve dördüncü evre hemoroidi olan gibi mutlaka cerrahi yönteme mi başvurmak zorunda?
 
2. evrede eğer yakınmalar sık değil ise ilaç kullanımı ile rahatlama sağlanabilir.
 
23. Hemoroidde meydana gelen ve sık sık tekrarlayan kanamadan dolayı hastalarda kansızlık şikâyeti görülebilir mi?
 
Eğer sürekli hale gelen kanama varsa, her defasında çok kanamasa da, çok ciddi boyutlarda kansızlığa neden olabilir.
 
24. Hemoroidde lazer tedavisi nedir?
 
Hemoroid hastalığında lazer tedavisi aslında bir dağlama yöntemidir. Evre 1 ve kanamanın ön planda olduğu hemoroid hastalığında kullanılabilir.
 
25. Lazer tedavisi kesin çözüm sağlar mı?
 
Lazer tedavisi hemoroid hastalığında kesin çözüm sağlamaz.
 
26. Lazer ve cerrahi tedavi yöntemi arasındaki farklar neler?
 
Cerrahi yöntemlerde hemoroid memesi çıkartılır ya da yukarı asılır. Lazer tedavisinde ise lazer ışınının neden olduğu ısı hasarı ile doku dağlanır.
 
27. Oturma banyosu nedir?
 
Oturma banyosu çoğunlukla tuvalet sonrasında ılık suya oturma ile yapılan ve şişmiş, ağrıyan ya da kaşıntıya neden olan memeleri rahatlatmak amacı ile uygulanan bir yöntemdir.
 
28. Tüm hemoroidi olanlara önerilir mi?
 
Tüm hastalarda işe yaramamakla birlikte, yapılmasında hamilelik dönemi dışında sakınca yoktur.
 
29. Oturma banyosu ne kadar zamanda bir yapılmalı?
 
Günde 2 kez ya da tuvalet sonraları önerilmektedir.
 
30. Oturma banyosu ne kadar süre yapılmalı?
 
10 -15 dakika yeterlidir.
 
31. Gebelik sırasında daha mı sık görülüyor?
 
Basur sorunu kadınlarda en sık gebelik dönemi ya da loğusalık döneminde görülür.
 
32. Nedenleri nelerdir?
 
Gebelik sırasında kadınlarda kan miktarının çok artması, büyüyen rahmin toplar damarlara yaptığı bası ve gebelik nedeni ile değişen hormonların damar duvarında yaptığı gevşetici etki ve elbette gebelikte kabızlığın da daha sık olması basurun çok daha artmasına neden olmaktadır.
 
33. Gebelik döneminde basur nasıl tedavi ediliyor?
 
Gebelik döneminde elbette olduğunca cerrahi tedaviden kaçınırız. Sıvı alımının artırılması, bol lifli gıda ile beslenilmesi, hareketin artırılması önerilir. Oturma banyosu olmasa da sıcak ve ılık su duşu uygulanabilir. Aşırı kabızlıkta dışkı yumuşatıcı şuruplar kullanılabilir. Yerel etkili krem ve fitiller kullanılabilir. Ancak tüm bu önlemlere rağmen nadir de olsa cerrahi tedavi kaçınılmaz olabiliyor.
 
34. Kabızlık ile basur arasında ilişki var mı?
 
Kabızlık basur hastalığının belki de en önemli hazırlayıcı nedenidir. Kabızlık nedeni ile ıkınılması hemoroid dokusunu her tuvalette aşağı ve dışarıya iter. Sarkan hemoroid memesinde dolaşım bozulur, kan göllenir; bu da daha çok sarkmaya neden olur.
 
35. Korunmak mümkün mü?
 
Gerekli önlemler çoğu kez hemoroid hastalığını engelleyebilir.
 
36. Nasıl önlemler alabiliriz?
 
Öncelikle tuvalet alışkanlığımızı kaybetmemeli ve her gün düzenli olarak tuvalete gitmeliyiz. Bol sıvı alınmalı, bol meyve sebze, bol lifli gıda tüketilmeli ve hızlı gıdadan uzak durulmalıdır. Olası olduğunca az işlenmiş gıdaları seçmeli ve hareketimizi artırmalıyız.
 
37. Stres etkiliyor mu?
 
Stres bedenimizin her hücresinde dolayısı ile her hastalıkta etkilidir.
 
38. Çay, kahve, alkol tüketimi hemoroid riskini artırıyor mu?
 
Kahve tüketimi çoğu kez barsak hareketini artırır ve kabızlığı engelleyici etkisi vardır. Alkol ile özellikle mayalı içecekler (bira kırmızı şarap) ile alındığında hemoroid hastalığını tetikleyebilir.
 
 

Paylaş

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz