Fibromiyalji nedir

Fibromiyalji nedirYumuşak dokuda kendini gösteren kas tutukluğu ve romatizmal ağrıları ifade eden fibromiyalji daha çok 25-55 yaş aralığında olan kişilerde ve özellikle kadınlarda sıklıkla rastlanan bir rahatsızlık. Bununla birlikte, hastalığın çocukluk döneminde ortaya çıktığı durumlar da olabiliyor. İş yaşamı yoğun ve stresli olan, kişilik yapısı bakımından ise "mükemmeliyetçi" olarak değerlendirilen kişiler yüksek risk grubunda yer alıyor. Bu kişiler sızlayıcı ve yanıcı nitelikteki fibromiyalji ağrılarının yanı sıra halsizlik, yorgunluk ve uyku bozukluğu gibi sıkıntıları da yaşıyor.

Yaşam kalitesinde ciddi anlamda olumsuz etkilere yol açan bu problemin nedenleri ve belirtileri ile tedavi yöntemleri hakkında bilgi sahibi olmak hastalığı erken dönemde kontrol altına alabilmek bakımından önem taşıyor.

Fibromiyalji Neden Ortaya Çıkar?

Bir bireyin vücudunda neden fibromiyalji geliştiği yani hastalığın nedenleri tam olarak açıklanamamakla birlikte, bazı faktörlerin vücudun işleyişini bozarak yaygın ağrı ve hassasiyete yol açtığı biliniyor. Ortalamanın üzerinde ekonomik düzeye ve eğitime sahip kişilerde fibromiyalji daha fazla görülüyor. Ancak bunun sebebi tam olarak açıklanabilmiş değil. Genetik faktörlerin etkili olduğu ve bunun bir sonucu olarak da birinci derece yakınlarda hastalık bulunması halinde yakalanma riskinin arttığı yapılan araştırmalarla ortaya konulmuş olan fibromiyaljinin diğer nedenleri arasında şu hususlar yer alıyor:
  • Çevresel faktörler,
  • Kaza, düşme gibi duygusal ya da fiziksel sonuçları olan travmalar,
  • Ağrı algılama bozukluğu,
  • Hormonal sistemde, sinir sisteminde ya da kas işlevlerinde bozukluk,
  • Sempatik sistemdeki aşırı çalışma, 
  • Santral sistemdeki nörotransmitter dengesizliği,
  • Ankilozan spondilit ve romatoid artrit gibi bazı romatizmal hastalıklar ile bazı viral hastalıklar,
  • Uyku bozukluğu, depresyon, anksiyete gibi psikolojik temeli bulunan sorunlar,
  • Mimarlık, medya, finans gibi yoğun iş yaşamı gerektiren stresli sektörlerde çalışma,
  • Mükemmeliyetçi, titiz, duygu durumu çabuk değişen kişilik yapısı,
  • İşkoliklik,
  • İşini sevmemeye dayalı mutsuzluk.

Uzun Dönemli ve Yaygın Ağrılara Dikkat!

En sık karşılaşılan romatizmal hastalıklar arasında ikinci sırada olan fibromiyalji zamanında teşhis edilmediği ve tedavisi için adım atılmadığı takdirde, yaşam kalitesi olumsuz etkileniyor ve işgücü kaybı dahi söz konusu olabiliyor. Hastalığın nedenleri ve belirtileri hakkında detaylı bilgi edinmeye başlamadan önce fibromiyalji nedir sorusunun sorulmasında yarar var. En kısa şekilde romatizmal ağrı sendromu olarak ifade edilebilecek olan fibromiyalji yumuşak dokularda kronik bir problem olarak gözlemleniyor. Toplumun yaklaşık yüzde 3'ünü etkileyen ve erkeklere kıyasla kadınların üç kat daha fazla karşılaştığı bu sorun, vücudun belirli noktalarının aşırı hassasiyetiyle kendini belli ediyor. Kaslardaki hassasiyet ve yaygın ağrıya yorgunluk, halsizlik, uyku bozukluğu ve özellikle sabahları uykudan kalkışta yaşanan tutukluk eşlik ediyor. Teşhis konulması için minimum 12 kas noktasında hassasiyet ve ağrı bulunması ve bu şikayetlerin de 3 aydır devam ediyor olması gibi hususlara dikkat edilen bu hastalığa erken dönemde müdahale edilebilmesi için vücudunuzdaki uzun süren yaygın ağrıları dikkate almanızda yarar var.

Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?

Fibromiyalji boyun ve bel bölgesinde daha sık olmakla birlikte omuz, diz, dirsek ve ellerde ağrı şeklinde kendini gösteriyor. Hastalar gerilim tipi baş ağrısının yanı sıra vücudunun bir tarafında diğerine kıyasla daha yoğun olan ağrı şeklindeki yakınmalarla hekime başvurabiliyor. Ağrılar çene ekleminde de görülebiliyor. Ağrıları normal düzeyinden daha fazla algılayan fibromiyalji hastalarının yakınmaları arasında kulak çınlaması, kramp, sık idrara çıkma ihtiyacı ve nadir olmakla birlikte el ve ayaklardaki şişlik de yer alıyor. Kimi hastalarda fibromiyalji atakları ile ilişkili olarak depresyon belirtileri dahi görülebiliyor. Hastaların hekime başvurma sebepleri çok çeşitli olmakla birlikte, fibromiyalji belirtileri olarak değerlendirilen şu sorunları uzun süredir ve sıklıkla yaşıyorsanız hekim kontrolünü ihmal etmemenizde yarar var:

  • Belirli noktalarda hassasiyet ve ağrı,
  • Uyku kalitesinin düşmesi ve uyku bozukluğu,
  • Sabah kalkarken yorgunluk, zor uyanma, uykuyu alamamış olma ve tutukluk hissi,
  • Yeni şeyler öğrenme ve odaklanmada zorlanma, 
  • Hafıza problemleri,
  • Gün boyu süren yorgunluk hissi ve egzersize dayanıksızlık,
  • Göğüs, mide ve karında ağrı,
  • Nefes alma zorluğu,
  • Çarpıntı,
  • Gaz, kabızlık ya da ishal,
  • Ellerde ve ayaklarda uyuşma,
  • Vücudun üst bölümünde kızarma eğilimi,
  • Eklem hipermobilitesi.

Fibromiyaljinin Teşhis ve Tedavisi

Fibromiyalji teşhisi konulabilması için, hastanın yaşadığı sıkıntıları içeren öyküsü dinleniyor ve fiziki muayenesi gerçekleştiriliyor. Muayene sırasında öncelikle tender point adı verilen hassas noktalardan 12'sinde ağrı bulunması ve bu durumun üç aydır sürmesi durumu tespit ediliyor. Referans noktalarındaki aşırı hassasiyetin temel alındığı teşhis sürecinde ayırıcı tanı konması amacıyla kan tetkikleri istenebiliyor. Fibromiyalji başka hastalıklarla karıştırılabilen belirtilerle ortaya çıktığından, hastalığın doğru teşhis edilmesi tedavinin planlanması ve hastalığın kronikleşmesinin önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor. Romatoloji uzmanları tarafından konulan teşhis üzerine fizik tedavi ünitelerinde hastalığın tedavisine yönelik uygulamalar gerçekleştiriliyor. Hastalığın karmaşık yapısı sebebiyle fibromiyalji tedavisi multidisipliner bir yaklaşımla sürdürülüyor. Bu noktada fizyoterapist ve psikologlar başta olmak üzere değişik branşlardan destek alınması tedavi sürecini kolaylaştırma ve hızlandırmada etkili olması bakımından tercih ediliyor.

Fibromiyalji ilaçlar ile kontrol edilebilen bir hastalık. Fibromiyalji ilacı olarak daha çok kas gevşetici ve ağrı kesici niteliğindeki ilaçlar kullanılıyor. Kronik ağrıları ortadan kaldırma ve uykuyu düzenleme için gerekli olması halinde antidepresanlardan da yararlanılmakla birlikte ilaç kullanımına bağlı olarak ortaya çıkabilecek bağımlılıkların da değerlendirilmesi gerekiyor. İlaç tedavisinin mutlaka hekim kontrolünde sürdürülmesi ve ilaç kullanımı sırasında hekim tavsiyelerinin dikkate alınması, fibromiyaljiye ek sorunların ortaya çıkmasına engel olma bakımından önem taşıyor.

Fibromiyalji Tedavisinde Beslenme Kadar Egzersiz Programı da Önemli!

Fibromiyalji nedirFibromiyalji tedavisinde ilaç kullanımına ek olarak günlük alışkanlıklarda yapılacak değişikliklerden de faydalanılması gerekiyor. Beslenme ve uykunun düzenli olduğu stresten arındırılmış bir yaşam, tedavi sürecinde anahtar noktalar olarak öne çıkıyor. Hasta ve hekimin işbirliği içerisinde hareket etmesi gereken tedavi sürecinde kişiye özel olmak üzere birçok uygulamadan yararlanılıyor. Alternatif uygulamalar arasında yer alan egzersiz programları, ağrılı kas düğümlerini yok edebilen PRP ya da fizik tedavi ve rehabilitasyon tekniklerinden biri ya da birkaçı, fibromiyalji tedavisinde tercih edilebilir. Bunlar dışında bölgesel enjeksiyonlardan, sıcaklık ajanlarından, masaj veya elektroterapi uygulamalarından, nöralterapi ve proloterapiden, ozon tedavisinden yararlanılabilir ve germe gevşeme eğitimleri ile hastanın yaşam kalitesi artırılabilir.

Kişiye kendini iyi hissettirmesi ve özellikle masa başı çalışmaya ve hareketsizliğe bağlı kas problemlerini gidermesi açısından egzersiz programları tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır. Yapılan doğru egzersizler ile fibromiyalji noktaları üzerindeki uyaranlar azaltılarak ağrı döngüsünün kırılması sağlanabilir. Bu noktalara uygulanacak akupunktur da vücudun endorfin salgılamasına ve ağrı eşiğinin yükselmesine yardımcı oluyor. Fibromiyalji hastaları pilates, yoga, aerobik ve yüzme egzersizleri ile kondisyonlarını artırabilir. Bisiklete binme ve açık hava yürüyüşü de tedaviye ek uygulamalar kapsamında değerlendirilebilecek aktiviteler arasında yer alıyor. Fibromiyalji hastalarına kaplıca kürleri de önerilebilir. Sıcak ve kuru havanın iyi gelmesi sebebiyle derin ısıtıcılardan ve sıcak uygulamalardan da tedavi sürecinde yararlanılabilir.

Fibromiyaljiden Korunmak İçin Ne Yapılabilir?

Tedavisi uzun sürebilen ve istikrar gerektiren fibromiyalji hastalığına karşı birtakım önlemlerle korunmak mümkün. Her şeyden önce hastalığı tetikleyici unsurlar olarak stres ve aşırı yorgunluğa yol açacak aktivitelerden kaçınmak büyük önem taşıyor. Ayrıca fibromiyalji hastalığının ana kaynaklarından biri olarak uyku düzeninin korunması gerekiyor. Uyumadan önce kola, kahve ve çay tüketmek gibi uykuyu kaçıran alışkanlıkları günlük yaşamınızdan uzaklaştırarak işe başlayabilirsiniz.  

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz