Dünya Prematüre Günü

17 Kasım dünya prematüre günü, prematüre bebek sahibi ailelere destek olmak ve onların sorunlarına farkındalığı sağlamak için önemli bir gündür. Ülkemizde her yıl yaklaşık 1.300.000 bebek doğmakta ve bunun 150.000’i prematüre olarak dünyaya gelmektedir. 

Doğumun 37. Gebelik haftasından önce olması durumu prematüre doğum olarak tanımlanmakta ve bebek organ sistemleri tam olarak olgunlaşmadan dünyaya geldiği için bazı sorunlarla karşılaşma riski artmaktadır. Bebeğin gebelik haftası ve doğum ağırlığı ne kadar küçükse ( özellikle 32 haftadan ve 1500 gramdan küçükse)   riskler o kadar fazladır. Günümüzde obstetrik bakımdaki gelişmeler sonucu riskli hamilelikler erken saptanarak, uygun tedavi ile anne ve bebeğin sağlığı korunmaya çalışılmaktadır. Buna rağmen bazı durumlarda prematüre doğum kaçınılmaz olmaktadır. Neonatolojideki ( yenidoğan bilim dalı) ilerlemeler ile çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerin sağ kalımları giderek artmaktadır. Ülkemizde de doğum ağırlığı 750- 1000 gram olan bebeklerde sağ kalım % 70 oranında, doğum ağırlığı 1000 gramın üzerindeyse %90’nın üzerinde mümkün olmaya başlamıştır.

Prematüre doğumun nedenleri: 

• Annenin yaşının 18 yaş altı ve 40 yaş üstünde olması
• Annenin geçirdiği enfeksiyonlar
• Rahimdeki anatomik problemler ( perdeli rahim, rahim ağzı gevşekliği vs)
• Plasenta ( bebeğin eşi ) problemleri (Plasentanın önde gelmesi veya yerinden kopup ayrılması )
• Annenin kronik hastalıkları olması  ( hipertansiyon, romatizma vs)
• Çoğul gebelikler

Prematüre doğumun engellenmesi için neler yapılabilir?

• Annenin sağlıklı beslenmesi ve sigara kullanmaması, 
• Önceden prematüre doğum yapmış anne adaylarının hamilelik sırasında rahim kasılmalarını engelleyici ilaç ( progesteron ) kullanması,
• Rahim ağzı gevşekliği saptanırsa rahim ağzının serklaj yöntemi ile dayanıklı hale getirilmesi,
• Tüp bebek tedavileri sırasında 1 veya 2 embriyo transfer edilip çoğul gebelik oranlarının düşürülmesi,
• Aile eğitimi ve yakın gebelik takibi.

Prematüre bebeklerin sorunları:

Erken dönem:


Solunum sıkıntısı ( RDS) 
Beslenme problemleri
Enfeksiyonlara yatkınlık
Beyinde kanamalar ve oksijen düşüklüğüne bağlı hasar oluşumu  
Kemik erimesi


Taburculuk sonrası dönem:


Nörolojik sorunlar ( %5-10) 
Yeterli kilo alamama ( %10) 
Göz sorunları( %10)
İşitme sorunları (%1)

Prematüre bebek aileleri nelere dikkat etmelidir?

Prematüre bebek yoğun bakımdan taburcu olduktan sonra bebeğin kontrollerini yenidoğan uzmanı veya bu konuda deneyimli bir çocuk doktoru yapmalıdır.
Bebeğin göz ve işitme taramaları zamanında ve eksiksiz olarak yapılmalıdır.
Bağışıklık sistemi tam gelişmediği için enfeksiyonlara yatkınlık olabilir, kalabalık ortamlara girilmemeli, genel hijyen kurallarına uyulmalıdır.
Bebeğin tüm aşıları kronolojik yaşa göre ve doz azaltılması yapılmadan uygulanmalıdır.
Bebeğin beslenmesi, aylık kilo, boy ve baş çevresi artışı takip edilmelidir. 
Bebeğin nörolojik gelişimi yakinen takip edilmeli ve yüksek riskli bebekler erken müdahale programına alınarak fizyoterapileri başlatılmalıdır. 

Sonuç olarak hedeflerimiz:

Prematüre doğum sebeplerini azaltmaya çalışmak.
Düzenli gebelik takipleri yapılarak riskli doğumları saptamak ve doğumun yenidoğan yoğun bakım ünitesi olan merkezde yapılmasını sağlamak.
Yoğun bakım ünitelerini altyapı ve personel eğitimi ile güçlendirmek.
Aileleri prematüre bakımı konusunda bilinçlendirmek olmalıdır.
Prematüreler nörogelişimsel riskler taşıyabildiklerinden taburculuk sonrası erken müdahale ünitelerindeki uzmanlar tarafından değerlendirilmelidirler.