Tiroid Nodülleri Belirtileri ve Tedavisi

İnsan vücudunda hormonların üretilmesi ve kan dolaşımına salınması görevini üstlenen yapılar endokrin organlar olarak sınıflandırılır. Boynun ön alt kısmında bulunan tiroid bezi, salgıladığı tiroid hormonları nedeniyle endokrin dokular içerisinde yer alan yapılardan biridir. Tiroid hormonlarının üretimi iyot varlığına bağlıdır ve beyindeki üst merkezlerin tiroid bezini uyarması ile gerçekleşir.

Tiroid Nodülleri Nedir?

Tiroidlerde oluşan nodüller, bez içerisindeki sert ya da içi sıvı ile dolu yuvarlak yapıları ifade eder. Tiroid bezinde oluşan nodüller tek ya da çok sayıda olabilir. Çoğu tiroid nodülü (yaklaşık olarak tüm nodüllerin %90’ından fazlası), geliştiği kişilerde herhangi bir şikayete neden olmadan iyi huylu bir seyir izler. Ancak seyrek de olsa nodüllerin bazılarında kanserleşme eğilimi meydana gelebilir.

Tiroid Nodülleri Neden Olur?

Tiroid bezinde nodül oluşumu ile ilgili çeşitli risk faktörleri mevcuttur. 
·    Kadın cinsiyet, 
·    yaşlanma, 
·    demir eksikliği,
·    daha önce boyun bölgesine radyasyon alınması tiroid nodülü gelişimini kolaylaştıran faktörler arasında yer alır. 
Bu durumlara ek olarak 
·    aile bireyleri arasında tiroid nodülü gelişen kişilerin bulunması,
·    beslenme ile yeterince iyot alınamaması da tiroid nodüllerinin gelişimi açısından birer risk faktörüdür.

Tiroid dokusunda meydana gelen çeşitli değişiklikler nodül gelişimi ile sonuçlanabilir:

·    Tiroid bezinde normal olmayan şekilde büyümenin meydana gelmesi tiroid adenomu olarak adlandırılır. İyi huylu bir seyir izleyen tiroid adenomları, daha fazla büyüyerek soluk alıp verme ya da beslenme ile ilgili işlevlerde problemlere neden olmadığı sürece herhangi bir belirti vermezler.
·    Tiroid bezinde meydana gelen kistler, içi sıvı ile dolu yapılardır. Kistler genellikle tiroid bezinde oluşan adenomların dejenere olması ile meydana gelir. Tiroid bezi kistleri kanserleşme eğiliminde değildir ancak bazı durumlarda içeriklerinde sıvı maddeye ek olarak katı kanserleşme eğilimindeki yapıları da ihtiva edebilir.
·    Nodül gelişimi ile sonuçlanan olaylardan biri de bu dokudaki uzun süreli iltihaplanma durumlarıdır. Haşimato hastalığı, tiroid dokusunda kronik iltihaplanma ile seyreden rahatsızlıkların en sık karşılaşılanlarından biridir.
·    Tiroid bezinin çeşitli hastalıklar ya da iyot eksikliğine bağlı olarak büyümesi guatr olarak adlandırılır. Multinodüler guatr, tiroid bezinde birbirinden ayrı olarak birçok nodül yapısının gelişimi ile karakterize guatr formudur.

Tiroid nodüllerinde kanserleşme %5’ten daha düşük ihtimalle meydana gelir. Ancak, büyük ve sert yapıdaki nodüllerin boyun bölgesindeki diğer yapılara bası yaparak çeşitli belirtilere neden olması halinde o nodülün kanserleşme eğiliminde olmasından şüphelenilebilir.

Beslenme ile vücuda yeterince iyot alınamaması halinde tiroid bezinde nodül gelişimi meydana gelebilir. Birçok gıdanın ve sofra tuzunun iyotla zenginleştirilmiş olması nedeniyle iyot eksikliğine bağlı nodül oluşması gelişmiş ülkelerde sık olarak karşılaşılmayan bir durumdur.

Tiroid Nodülleri Belirtileri Nelerdir?

Tiroid dokusunda meydana gelen nodüller genellikle herhangi bir belirtiye neden olmazlar. Gelişen nodüllerin fazla sayıda ya da yapıca büyük olmaları halinde çevresinde bulunan dokulara bası yaparak çeşitli belirtilerin meydana gelmesine neden olabilir:

·    Beslenme ve nefes alıp vermede zorluk
·    Ses kısıklığı gibi konuşma esnasında ses tonunda meydana gelen değişiklikler
·    Boyun bölgesinde ağrı hissi
·    Bazı tiroid nodülleri, tiroid hormonlarının normalden daha fazla üretilmesine neden olarak hipertroidizm olarak adlandırılan sağlık sorunun ortaya çıkmasına neden olabilir. Hipertiroidizm gelişimine neden olan nodüller bu kişilerde çeşitli belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Tiroid bezinin çok çalışması hakkında detaylı bilgiye <Hipertiroidi Belirtileri ve Tedavisi> adresinden ulaşabilirsiniz.

Bazı tiroid bezi nodülleri ise hormon sentezini olumsuz yönde etkileyerek tiroid hormon düzeylerinin düşüklüğüne ve hipotiroidizm olarak adlandırılan durum ile ilgili şikayetlere neden olabilirler.

Tiroid bezinin az çalışması hakkında detaylı bilgiye Hipotiroidi Belirtileri ve Tedavisi adresinden ulaşabilirsiniz.

Tiroid Nodüllerine Tanı Nasıl Konur?

Tiroid nodüllerinin tanısı 
·    hastanın tıbbi öyküsü, 
·    fizik muayenesi, 
·    kan dolaşımındaki TSH hormonu seviyesinin tespiti,
·    tiroid sintigrafisi,
·    tiroid bezinin ultrasonografik olarak görüntülenmesi,
·    ince iğne biyopsisi ile konulabilir. 

Fizik muayene esnasında hekim kişinin yutkunması esnasında tiroid bezinin olduğu bölgede anormal bir yapının hareketini gözlemleyebilir.

TSH hormonu düzeyinin normal ya da yüksek oluşu nodülün kötü huylu bir seyir izleyebileceğine işaret ediyor olabilir. Normal değerlerin altında tespit edilen TSH hormonu varlığı ise nodülün iyi huylu olma olasılığını arttıran bir bulgudur. TSH düzeyinin düşük tespit edildiği kişilerde tanısal yaklaşımın bir sonraki basamağını radyoaktif iyot kullanılarak gerçekleştirilen sintigrafi işlemi oluşturur. Aşırı aktivite gösteren tiroid nodülleri geri kalan tiroid dokusuna göre daha fazla miktarda tiroid hormonu üretir. 

Sintigrafi işleminde verilen radyoaktif iyot maddesinin tiroid bezindeki nodül tarafından kullanıldığı tespit edilirse bu nodül “sıcak” olarak sınıflandırılır. Herhangi bir aktivite göstermeyen tiroid nodülleri ise sintigrafi işlemi esnasında verilen radyoaktif iyot maddesini kullanmaz ve soğuk nodül olarak adlandırılırlar. Sıcak nodüllerin soğuk nodüllere göre kanserleşme riski daha düşük olarak kabul edilir.
Tiroid bezinin ultrasonografi (usg) işlemi ile görüntülenmesi nodüllerin tanısı için önemli bir basamaktır. Bu radyolojik işlem sayesinde;
 
-    bezin yapısı, 
-    nodüllerin varlığı, 
-    nodüllerin büyüklüğü,
-    nodül içeriği gibi çeşitli konulara dair bilgi edinilebilir. 

Ultrasonografi özellikle fizik muayene esnasında fark edilemeyecek kadar küçük nodüllerin tespit edilmesinde faydalı bir görüntüleme yöntemidir.

Tiroid nodüllerinde kullanılan tanı yöntemlerinden bir diğeri de ince iğne biyopsisidir. Bu işlemde çok ince bir iğne yardımıyla tiroid bezindeki nodülden örnek alınır. Biyopsi işlemi ortalama olarak 20 dakika sürer. Biyopsi işlemini gerçekleştiren hekim işlem esnasında bir yandan ultrasonografiden yararlanarak iğnenin doğru şekilde yerleşmesini sağlar. Daha sonrasında biyopsi işlemi ile alınan tiroid dokusu örneği mikroskop altında incelenmesi amacıyla laboratuvara gönderilir.

Tiroid Nodüllerinin Tedavisi Nasıldır?

·    Tiroid nodüllerinin tedavisi nodülün tipine, 
·    büyüklüğüne,
·    yol açtığı belirtilere göre değişkenlik gösterebilir. 

Kanserleşme tespit edilmeyen ve herhangi bir şikayete yol açmayan nodüllerde hekimin uygun görmesi halinde tedavi yerine izlem yapılabilir. İzlem yapılan kişi düzenli olarak kontrol muayenesine gider ve tiroid nodüllerinde herhangi bir değişiklik olup olmadığı incelenir. 

Aşırı aktivite gösteren nodüller varlığında ise radyoaktif iyot kullanımı ile bu nodüllerin küçültülmesi denenebilir. Radyoaktif iyot aynı zamanda guatr veya çok sayıdaki nodül varlığında da başvurulan bir tedavi yöntemidir. Gebelik döneminde olan veya gebelik istemi bulunan kadınlarda radyoaktif iyot ile tedavi tercih edilmez.

Tiroid nodüllerinin tedavisine yönelik olarak başvurulan bir diğer yöntem de cerrahi olarak nodülün çıkartılmasıdır. Cerrahi prosedürler özellikle;

·    kanserleşme eğilimindeki, 
·    aşırı büyümüş (genellikle 3 cm’den büyük çaplı),
·    çevresindeki soluk borusu (trakea) ya da yemek borusu (özefagus) gibi yapılara bası yapan (kronik öksürük, yutkunurken takılma hissi gibi belirtilere yol açabilirler)
·    boyun bölgesinin ön kısmında çok büyük şişliğe yol açan
·    aşırı tiroid hormonu salgılayan (sıcak) nodül varlığında tercih edilebilir.

 Tiroid nodülleri belirtileri ve tedavisi ile ilgili merak ettiğiniz konuları Grup Florence Nightingale Hastaneleri’nin uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Bize ulaşmak için web sitemizde yer alan iletişim formunu kullanabilir ya da 444 0436 numaralı telefonu arayabilirsiniz.