Skolyoz Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Sağlıklı bir omurgaya arkadan bakıldığı zaman tüm omurların diziliminin aynı doğrultuda olduğu görülür. Ancak bu dizilimde herhangi bir nedenle sağa ya da sola doğru anormal bir eğrilik ortaya çıkması durumuna “skolyoz (omurga eğriliği)” denir.

Omurga eğrilikleri çok farklı yaş gruplarını etkileyen önemli bir sağlık sorunudur. Özellikle kişinin gündelik yaşantısını üzerine yaratabileceği olumsuzlar ve yaşam kalitesindeki düşüşe ek olarak kişide yarattığı estetik kaygılar omurga eğriliklerinin gecikmeden tedavi edilmesi gerektirmektedir.

Yetişkinlik döneminde tanı konan omurga eğriliklerinde altta yatan pek çok etken yer almaktadır. Daha erken yaşta oluşan eğrilik tanısı erişkin yaşta konabilir. Sorunun erişkin yaşta ortaya çıkmasına yol açan nedenler, kişinin fiziki durumu, yaşı, eşlik eden diğer hastalıklar gibi pek çok etkendir. Bu etkenler erişkin skolyozu tedavisinde tercih edilecek yolu belirler.

İlk tanı konduğunda birçok kişi konuyla ilgili daha az bilgi sahibi olması nedeniyle endişeye kapılabilmektedir. Ancak yetişkin skolyozu tedavisinde bilgi sahibi olmak güçlü olmayı da beraberinde getirecektir. İşte yetişkin skolyozu tedavinizde sizin de kendinize yardımcı olacağınızı düşündüğümüz 18 ilginç gerçek....

1. Yetişkin skolyozu tedavisinde cerrahi ilk seçenek değildir


Yetişkinlikte skolyoz tanısı almış bir kişi tedavi için tek seçeneğin cerrahi olacağını ve tanı alır almaz büyük bir ameliyat yaşayacağından korkar. Ancak durum böyle değildir. Skolyoz hastalarının sadece çok küçük bir kısmında cerrahi gerekir. Tedavide öncelikle cerrahi dışı yöntemlerden yararlanılır. Bu şekilde hastaların çoğunda belirtileri kontrol altında tutmak mümkün olabilmektedir. 

Yetişkin skolyozu tedavisinde öncelikle omurgayı güçlendirmek ve dengede tutmak amacıyla fizik tedavi uzmanının eşliğinde çeşitli fizik tedavi yöntemleri uygulanır. Aynı zamanda ağrı kontrolünü sağlamak için ilaç tedavisinden yararlanılır. Gerektiğinde tedaviye, faset eklemlerdeki ya da sinir basısı sonucu oluşan irritasyon ve yangıyı gidermek için non-steroidal anti-inflamatuar (NSAİİ) ilaçlar da eklenebilir. 

Tüm bu tedavilere yanıt vermeyip eğrilik artışı devam eden ya da ağrısı giderilemeyen kişilerde cerrahi gündeme gelir.

2. Omurgada eğriliğin konumu ve büyüklüğü yaşanacak belirtileri belirlemez


Yaşlanmayla birlikte omurgada da bozulmalar görülür. Gittikçe zayıflayan omurgada eğrilik ortaya çıkar. Bazı kişilerde hiçbir belirtiye rastlanmazken, bazı kişilerde ise bacak ağrısı, özellikle yürüyüş sırasında bacaklarda uyuşma, karıncalanma ya da sırt ağrısı şeklinde şikayetler görülür. 

Omurgadaki bu bozukluklar zaman içinde bir omurganın altındaki omurgaya göre öne kaymasına (spondilolistezis) ya da arkaya kaymasına (retrolistezis) neden olabilir. BU durumlar hastanın şikayetlerini ve sinir sıkışmalarını arttırıcı bir faktör olarak rol oynayabilir. Ancak belirtiler her hastaya göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle, skolyoz tedavisinde hastanın hikayesi ve belirtileri ayrı ayrı değerlendirerek hastaya özgü bir tedavi yaklaşımı belirlenmektedir.

3. Yetişkinlerde skolyozun iki şeklinden biri görülebilir


Yetişkin dönemde ortaya çıkan skolyozun iki ana nedeni bulunur. Çocukluk ya da ergenlik döneminde başlayıp ilerlemesine devam eden idiopatik skolyoz yetişkinlik döneminde de en sık rastlanılan türdür. Erişkin idiopatik skolyozda da altta yatan neden tam olarak bilinmemektedir. Çoğunlukla erken dönemde hiçbir belirti vermeden ilerler ve yetişkinliğe kadar teşhis edilemez. Bazı durumlarda da eğri ilerledikçe yetişkinlik döneminde bazı belirtilerin görülmesine neden olur.

Yetişkin dönemde en sık görülen ikinci skolyoz tipi “yetişkin dejeneratif skolyoz”dur. Omurganın yaşlanmayla birlikte bozulması sonucu ortaya çıkan dejeneratif skolyoz en çok bel bölgesinde görülür.

4. Sigara içmek bel ve sırt problemlerine yol açarken, tedaviyi de olumsuz etkiler


Yetişkinlikte skolyoz tedavisi görenlerin bireysel olarak da bazı konulara dikkat ekmeleri gerekir. Bunların başında da sigara bırakmak gelmektedir. Sigara sırt ve boyun problemlerinin önlenebilir nedeni olarak gösterilirken tedavideki başarı şansını da yüzde 20 civarında düşürmektedir. Sigara kan dolaşımını önleyerek dokunun beslenme güçlüğü yaşayıp kendini tamir etme yetisini azaltmaktadır. Yani dokuda hızlı bir yıpranma ve biyolojik yaşlanma gözlenmektedir. Böylece tedavide de istenilen sonuca ulaşmak güçleşmektedir.

5. Skolyoz hastanın egzersiz yapmasına engel değildir


Erişkinlerde skolyoz tanısı konması hastanın faaliyetlerini kısıtlayacağı anlamına gelmez. Tam tersine, bir uzman kontrolünde gerçekleştirilecek egzersiz programlarıyla belirtilerin önüne geçmek ya da azaltmak mümkün olabilmektedir. 

Egzersiz sırt kaslarını da güçlendireceği için kişinin hareket kabiliyetinin artmasını sağlamaya yardımcı olacaktır. Bununla birlikte kilolu kişilerin egzersiz yardımıyla kilo kontrolü sağlamaları yine skolyoz belirtilerini azaltmaya yardımcı olacaktır. 

Hastada, yetişkin skolyozuna neden olabileceği gibi skolyozun artmasına da neden olabilen osteoporoz varsa ona yönelik tedavinin de yapılması gerekir.

6. Ağır okul çantası taşımak skolyoza neden olur mu?

Ağır okul çantası taşımak skolyoz yapmaz. Ancak bel, sırt ağrısı ve duruş bozukluğuna neden olur.

7. Skolyoz en çok kimlerde görülür?

Skolyoz en sık 10 ile 16 yaş arasında kız çocuklarında görülür. Kızlarda 8-10 kat daha fazladır.

8. Son yıllarda skolyoz neden artış göstermiştir?

Skolyozun görülme sıklığı %1 ile 3 arasındadır. Bu oranda değişiklik görülmemiştir. Ancak ailelerde skolyoz farkındalığı arttığı için tanıda artış saptanıştır.

9. Kalsiyum eksikliği skolyoza neden olur mu?

Kalsiyum eksikliği skolyoz yapmaz.

10. Gebelik skolyozun artışına neden olur mu?

Gebelik, skolyoz artışına neden olmaz.

11. Konjenital skolyozun belirtileri nelerdir?

·    Yana doğru eğrilik
·    Sırtta cilt anormallikleri,
·    Kıllanma artışı,
·    Deride renk değişikliği,
·    Anormal uzun kollar veya bacaklar,
·    Bacak- gövde orantısızlığı,
·    Denge bozukluğu,
·    Öne eğilmede sırt çıkıntıları
 

12. Konjenital skolyoz genetik midir?

Doğuştan (Konjenital) skolyozun genelde kalıtsal olduğu söylenemez. Konjenital skolyozun nedeni tam olarak açıklanamamaktadır.

13. Skolyoz her yaşta görülebilir mi?

Evet, her yaşta skolyoz görülebilir. Sebepleri farklılık gösterir.

14. Skolyoz tedavi edilmezse hangi sağlık sorunlarına neden olabilir?

Tedavi edilmeyen skolyoz;
·    Solunum problemleri,
·    Kalp problemleri,
·    Omurilik basısı ve nadiren felç,
·    Ciddi kozmetik ve psikolojik sorunlara, yol açabilir.

15. Skolyoz ameliyatında "Uzatılabilen çubuklar sistemi" kullanmak ne demektir?

Çocuklarda omurgaya yerleştirilen vida ve çubuk sistemleri ile füzyon işlemi uygulamadan eğrilik düzeltilmeye çalışılır. Bu tedavi yönteminde kullanılan çubuklara ithafen "uzatılabilen çubuklar sistemi" denir.

16. Erişkin dönemde skolyoz tedavisi nasıl olur?

Erişkin skolyoz tedavisinde seçilecek yöntem için, skolyozun ağrı yapıp yapmaması, eğrilik derecesi, eğriliğin ilerleyici olup olmaması önemlidir. İlk tedavi yöntemleri genellikle cerrahi olmayan tedavi yöntemleridir. 

Bir fizyoterapist eşliğinde kondisyon arttıracak egzersizler, stabilizasyon, kuvvetlendirme ve germe egzersizleri kas spazmını çözüp ağrıyı azaltabilir. Hastalarda eğrilik ile birlikte ciddi dar kanal veya sinir basısına bağlı idrar, büyük abdest kontrol kaybı veya kaslarda güçsüzlük varsa cerrahi tedavi önerilir.

17. Yatak, bel ve sırt ağrılarını etkiler mi?

 Yatak vücut duruşunu ideal pozisyonda tutar ise omurgayı oluşturan eklemlerde aşırı zorlanma olmaz ve ağrı engellenebilir. Vücudun çıkıntılı kısımlarının üzerinde oluşan yatmaya bağlı basınç ne kadar az olursa ağrı o oranda azalır. 

18. Sırt ağrısından Nasıl Korunabiliriz? 

Öncelikle masa başı, bilgisayar başında çalışanların ofis ergonomisi olarak adlandırılan önlemleri almaları gerekir. Sırtı yüksek, bel boşluğunuzu dolduran rahat sandalyeler tercih etmeli,  Bilgisayarın ekranı göz hizasına getirilmelidir.
·    1,5-2 saatte bir beş-on dakika süreyle masa başından kalkarak yürünmeli,
·    Stresten kaçınmalı,
·    Aşırı kilo alımının önüne geçilmelidir.
·    Düzenli spor ve egzersiz yapmalıdır. 
Sırt ağrılarından korunmak için 9 temel öneri:
·    Düzenli spor yapın
·    Sigara içmeyiniz.
·    Uygun vücut ağırlığınızı korumaya özen gösterin, kilo almayınız.
·    Karın ve sırt kaslarınızı güçlendiriniz.
·    Ağır kaldırırken, eğilirken kurallara uyunuz.
·    Bilgisayar ve tablet kullanırken duruşunuza düzenleyiniz.
·    Stresinizi azaltınız.
·    Kalsiyum alımınıza özen gösteriniz.
·    Hafta sonu tek bir gün sporda aşırı zorlanma ve yorulmadan kaçınınız. Bunun yerine hafta 3-4 kez düzenli spor yapınız.
Skolyoz ve skolyozdan korunmak ile ilgili merak ettiğiniz konuları Grup Florence Nightingale Hastaneleri’nin uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Bize ulaşmak için web sitemizde yer alan iletişim formunu kullanabilir ya da 444 0436 numaralı telefonu arayabilirsiniz.