Tüp bebek ile ilgili tıbbi terimler sözlüğü

Tüp bebek ile ilgili tıbbi terimler sözlüğü

Kategoriler

Başarılı döllenme için gerekli olan akrozomun kaybolmasına akrozom reaksiyonu denir

  • Akrozom Spermin başını kaplayan kısım
  • Akrozom reaksiyonu Başarılı döllenme için gerekli olan akrozomun kaybolması
  • Adezyon (Yapışıklık) Üremeyi etkileyecek biçimde overlerin(yumurtalıkların) tüplerin uterusun (rahmin) barsakların ve karın içindeki diğer yapıların birbirine veya karın duvarına yapışmasıdır. Genellikle pelvik ameliyatlar tubal enfeksiyonlar ya da endometriozis sonrası görülür
  • Amniosentez Gebeliğin 16-18. haftalarında bebeğin içinde bulunduğu amniyotik sıvıdan bir iğne yardımıyla az miktarda örnek alınması işlemi. Daha sonra sıvı, bebekte kromozom anomalisi olup olmadığının belirlenmesi için kullanılır.
  • Androjen Erkek seks hormonu
  • Anovulasyon Yumurtlamanın olmaması
  • Antikor (Antibody) Normal sperm fonksiyonunu etkileyecek biçimde kan mukus yada semen içinde bulunan bileşik
  • Assisted hatching (yardımla yuvalama) Embriyonun dış kısmı olan zona pelusidanın (dış kabuğun) implantasyonu (tutunmayı) kolaylaştırmak için kısmi olarak inceltilmesi
  • Azospermi Sperm yapımındaki bozukluğa ya da sperm kanallarındaki tıkanıklığa bağlı olarak seminal  sıvıda (menide) sperm olmaması
  • Biyokimyasal gebelik Hastanın gebelik testinin pozitif çıktığı fakat ultrasonda görülmeden önceki gebelik dönemi
  • Blastokist Yumurta toplama işleminden yaklaşık 5 gün sonra embriyonun kavite oluşturarak ve hücrelerin erken plasenta ve embriyoyu oluşturmaya başladığı evreye verilen isim
  • Down regülasyon Kadının bir adet siklusundaki tüm hormon salınımlarını kontrol etmeye yarayacak biçimde beynin bir parçası olan hipofiz salgı bezinden gönderilen tüm mesajların durdurulmasının sağlanması
  • Ektopik (dış) gebelik Döllenmiş yumurtanın rahim dışında genellikle fallop tüplerinde nadiren de yumurtalık ve karın boşluğunda yerleşmesi ile oluşan gebelik
  • Ejekülat Penisden çıkan semen ve sperm içeren sıvı
  • Embriyo dondurma Transfer edilmemiş embriyoların saklanmak üzere dondurulması
  • Embriyo Hücre bölünmeleri başlamış döllenmiş yumurta
  • Embriyo kültürü Embriyonun laboratuvar ortamında geliştirilmesi
  • Embriyo transferi İnce bir kateter yardımı ile embriyonun uterus (rahim) içine yerleştirilmesi
  • Endometriyum Uterusun (rahmin) iç kısmını kaplayan ve her siklusda tekrar büyüyüp dökülen embriyonun yerleştiği uterusun iç duvarı, aylık menstrüel (adet)  kanamaları iç duvarın yıkılması sonucu meydana gelir.
  • Endometriyozis Uterusun (rahmin) içini kaplayan endometrial dokunun tüpler overler ve periton boşluğu gibi uterus dışında olmaması gereken yerlerde bulunması
  • Epididimis Olgunlaşmış spermlerin depolandıkları testisin arka yüzündeki özel kanallar
  • Estradiol Yumurtalığın foliküler hücreleri tarafından üretilen östrojen hormonu tipi
  • Estrojen Ovülasyon ve olası gebelik için menstrüel siklusun ilk yarısında uterusun (rahmin) kalınlaşmasını sağlayan dişi hormonu
  • Fallop tüpleri Normal üreme sırasında sperm ve yumurtanın karşılaştığı ve uterusun her iki yanına bağlı olan bir çift tüp
  • Fertilizasyon Sperm ve yumurtanın birleşmesi
  • Fetus Gebeliğin 9. haftasından itibaren doğuma kadarki sürede büyüyen embriyoya verilen ad
  • Fimbria Fallop tüplerinin yumurtalıklardan atılan yumurtayı almaya yarayan kıvrıntılı uzantıları
  • Folikül Yumurtalıkta, yumurta ve etrafındaki hormon üreten hücreleri içeren sıvı dolu boşluklar
  • Folikül Stimülan Hormon (FSH) Kadında yumurtayı içeren folikülün büyümesini, erkekde sperm gelişimini sağlayan hipofiz hormonu. Aynı zamanda, enjekte edilebilir ovülasyon ilaçlarında bulunan ve folikül büyümesini sağlayan hormon
  • Foliküler Faz Menstruel siklusda (adet siklusunda) yumurtanın geliştiği ilk yarı dönem
  • Gamet Erkek yada kadın üreme hücreleri, sperm yada yumurta
  • Gamet İntrafallopian Transfer (GIFT) Kadından toplanan yumurtanın yıkanmış hazırlanmış sperm örneği ile birlikte steril plastik tüp vasıtası ile direkt olarak normal fallop tüpüne yerleştirilmesi ile uygulanan bir üremeye yardımcı tedavi yöntemi
  • Gonadotropin Testisleri ve yumurtalıkları sperm ve yumurta oluşturmak amacı ile uyarabilen hormon
  • Gonadotropin salgılatıcı (releasing) hormone (GnRH) Beynin kontrol merkezi olan hipotalamus tarafından üretilen ve hipofiz bezinin kana FSH ve LH hormonlarını salmasını sağlayan hormon
  • GnRH analoğu Doğal GnRH hormonu ile benzer olan ve erken yumurtlamaya engel olmak için kullanılan sentetik hormonlar
  • GnRH antagonistleri Doğal GnRH hormonu ile benzer olan ve erken yumurtlamaya engel olmak için kullanılan sentetik hormonlar
  • Hidrosalpenks Tıkanıklığa bağlı fallop tüpü içinin sıvı dolu görünümü
  • Hipofiz İnsan beyninin tabanında yerleşik olan ve normal büyüme gelişme ve üreme için gerekli çeşitli hormonları salgılayan bez
  • Hormon Vücudumuzda endokrin salgı bezleri tarafından üretilen ve kanda dolaşarak tüm vücudumuzu etkileyebilen kimyasal maddeler
  • ICSI (mikroenjeksiyon) Bu terim tek bir spermin yumurtanın içindeki maddeye direkt olarak enjekte edilmesi anlamına gelip açılımı da İntrasitoplazmik Sperm İnjeksiyonu dur
  • İmplantasyon Embriyonun uterusun(rahmin)  endometrium tabakası içine tutunup yerleşmesi
  • İnsan koryonik gonadotropini (hCG) Gebelik sırasında plasenta tarafından salgılanan ve korpus luteumun ömrünü uzatarak gebeliği devam ettiren hormon. Aynı zamanda infertilite problemlerinde ovulasyon indüksiyonu sırasında kullanılan ve yumurtanın son olgunlaşması ve yumurtlama için kullanılan ilaçlar
  • bhCG Plasenta tarafından üretilen ve gebelik testinde bakılan hormon
  • İnsan menopozal gonadotropini (hMG) menopozdaki kadınların idrarlarından elde edilen ve FSH+LH hormonlarını içeren yumurtalıkları uyaran ilaç
  • İnseminasyon Spermin uterus (rahim) içine (intraterin) ya da servikse (rahim ağzına) gebelik oluşturmak üzere bırakılması.
  • İn vitro fertilizasyon (IVF) Yumurta ve spermlerin fertilizasyon oluşturmak üzere laboratuvar ortamında bir araya getirilmesi
  • IVF kültür medyumu İnsan vücudu dışında sperm, yumurta ve embriyoların yerleştirildiği özel sıvılar
  • Kateter Sperm ya da embriyonun uterusa (rahme) yerleştirilmesi işleminde kullanılan özel kanüller
  • Klinik gebelik Gebelik kesesinin ultrasonda görülmesi ile onaylanmış gebelik
  • Klomifen challenge test (CCCT) Menstruel siklusun (adet siklusunun) 3. ve 10. günlerinde serum FSH seviyesi ölçülerek ve 5. günden 9.güne kadar klomifen sitrat kullandırılarak yumurtalık rezervinin ölçüldüğü bir test.
  • Kriyoprezervasyon Embriyo Yumurta ve spermlerin dondurularak -196°C lik sıvı nitrojen içinde saklanma işlemi
  • Laparoskopi Pelvik organları gözlemlemek amacı ile teleskopa benzer bir aletle yapılan cerrahi girişim
  • Luteinizan hormon (LH) Yumurtanın olgunlaşmasını ve yumurtlamayı sağlayan hipofiz hormonu.
  • LH surge Normal adet siklusunda ovulasyonun (yumurtlamanın) tetiklenmesini sağlayan yüksek miktarda Luteinizan Hormon salgılanması
  • Luteal faz Yumurtlamadan adet kanamasına (menstruasyon) kadar geçen dönem
  • Mikroepididimal sperm aspirasyonu (MESA) Vas deferens yokluğu ya da vazektomi sonrası gibi erkek üreme kanallarının bloke olduğu durumlarda sperm elde etmek için kullanılan bir mikrocerrahi yöntemi
  • Mikroenjeksiyon Döllenmeyi sağlamak amacı ile yumurtanın içine tek bir spermin direkt enjeksiyonu. Bu teknik aynı zamanda ICSI İntrasitoplazmik sperm injeksiyonu olarak da adlandırılır.
  • Motil    Hareketli
  • Multifetal gebelik redüksiyonu Uterusdaki (rahimdeki) fetus sayısını azaltma işlemi. Geç dönem gebelik kaybı riski olan çoğul gebelik durumlarında da kullanılmaktadır.
  • Myom (fibroid) Anormal uterus (rahim) kanamalarına neden olabilen uterus kaslarının iyi huylu (kanser olmayan) tümörleri
  • Oligospermi Seminal sıvıda (semen/meni) anormal derecede az sperm bulunması
  • Oosit    Dişi üreme hücresi , yumurta,
  • Ovaryan hiperstimülasyon sendromu (OHSS) Ovülasyon indüksiyonu (yumurtlamanın teşvik edilmesi)sırasında gelişen ve yumurtalıkların büyümesi, karında sıvı birikmesi ve kilo alımının gözlendiği  klinik durum.
  • Over rezervi Bir kadının fertilite potansiyeli. Azalmış ovaryan rezerv, yumurta sayısında ve kalitesinde düşüş ile birlikte görülür.
  • Over (yumurtalık) Pelviste uterusun (rahmin) her iki yanında bulunan dişi üreme bezleri.
  • Ovülasyon Yumurtalıktan olgun yumurtanın salınması ( yumurtlama).
  • Ovülasyon indüksiyonu Yumurtalıkların, birden fazla yumurta üretmesi için hormon ilaçlarıyla uyarılması. Kontrollü Ovaryan Stimülasyonu olarak da adlandırılır.
  • Perkütan epididimal sperm aspirasyonu (PESA) Testislerden vas deferense sperm taşıyan bez olan epididime iğne ile girilerek tüp bebek yönteminde kullanmak üzere sperm aspire edilmesi (çekilmesi) işlemi.
  • Polip Normal yüzeyden dışarı doğru çıkıntı oluşturan doku kitlelerinin tümüne verilen isim.
  • Preimplantasyon genetik tanı (PGD) Embriyolog tarafından uygulanan embriyodan bir ya da iki hücrenin alındığı işlem. Alınan hücreler daha sonra genetik anomaliler açısından araştırılır. PGD yöntemi, IVF ile birlikte kullanılır.
  • Progesteron Menstrüel siklusun ikinci yarısında salınan döllenmiş yumurtanın tutunabilmesi için uterusu hazırlayan hormon
  • Progesteron fitiller Vücudun doğal yolla üretilen progesteronuna destek amacı ile vajina içine yerleştirilen yağlı kaygan fitiller
  • Pronukleus Dişi ya da erkek gametin (yumurta ya da sperm) bir hücrelik embriyoda (zigot) görülen çekirdeği.
  • Semen Spermlerin içinde bulunduğu sıvı (meni)
  • Serviks Uterusun (rahmin), uterin kavite(rahim içi boşluk) ile vajinayı birleştiren son kısmı (rahim ağzı).
  • Servikal mukus Serviks tarafından üretilen ve ovülasyon zamanında spermin serviksten geçişini kolaylaştıran salgı
  • Sperm Bir kadının yumurtasını dölleyen erkek üreme hücreleri. Sperm başı genetik materyali (kromozomları) taşır, orta bölüm hareket için gerekli olan enerjiyi üretir ve ince uzun kuyruk spermin ileri doğru hareketini sağlar
  • Sperm hazırlama Seminal sıvıdan (semen/meni) sperm hücrelerinin ayrılması için uygulanan yöntem
  • Spina bifida Omurga ile ilgili doğumsal bir hata. Gelişim sırasında omurganın doğru olarak kapanmaması.
  • Split Ejekulat Semen örneği alma yöntemi olarak geliştirilmiş ve ejekülatın ilk yarısının bir tüpe kalanının diğer tüpe alındığı tekniktir.
  • Testis Testosteron ve sperm üreten erkek seks/cinsiyet bezleri
  • Testiküler sperm ekstraksiyonu (TESE) IVF-ICSI yönteminde kullanmak üzere canlı sperm bulmak için testis dokusundan parça alınması işlemi.
  • Ultrason İç organların bir monitörde görüntüsünü alabilmek için yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanan bir teknoloji. 
  • Uterus (rahim) Pelviste bulunan ve gebelik sırasında embriyonun tutunup geliştiği kaslı ve içi boş kadın üreme organı.
  • Vajina Vajina 7-8 cm derinliğinde,  üst ucu rahimle bağlantılı, alt ucu dışa açılan esnek bir kanal şeklindeki kadın cinsel organıdır.
  • Vaz deferens Epididimden üretere spermleri taşıyan iki musküler tüp.
  • Yardımcı Üreme Teknikleri (YÜT) Yumurta ve/veya embriyolarla ilgili her türlü işlemi içeren tedaviler. Örneğin IVF, ICSI.
  • Yumurta (oosit) Yumurtalıklar tarafından üretilen ve spermle birleştiğinde embriyo oluşturan dişi üreme hücresi.
  • Yumurta toplama Yumurtalıklardaki foliküllere bir iğne ile girilerek yumurtaların toplanma işlemi.
  • Zigot Hücre bölünmeleri başlamadan önce döllenmiş yumurta.
  • Zona pelusida  Spermin yumurtayı dölleyebilmesi için tutunması gereken yumurtanın dış tabakası.
Tarih 19.4.2016 editor@florence.com.tr
Paylaş
Bizden haberdar olmak
ister misiniz?
florence nightingale hastanesi çağrı merkezi
florence nightingale hastanesi

Copyright 2016 Florence Nightingale. Tüm hakları saklıdır.

Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız.