Ergenliğin geç başlaması

Ergenliğin geç başlaması

Kategoriler

Ergenliğin kızlarda 13, erkeklerde 13.5 yaş tamamlandığı halde başlamaması durumunda gecikmiş ergenlikten söz edilir...

Ergenliğin geç başlaması ne demektir?

Ergenliğin kızlarda 13, erkeklerde13.5 yaş tamamlandığı halde başlamaması durumunda gecikmiş ergenlikten söz edilir. Ergenlik gecikmesi erken ergenliğin tersine erkek çocuklarında sık görülür. Ergenlik gecikmesi olduğunda bu durum ya geçicidir ( bir süre sonra ergenlik kendiliğinden başlayacaktır) ya da kalıcı bir bozukluk söz konusudur. Kalıcı bozukluk olduğunda ‘hipogonadizm’DEN söz edilir. Kızlarda 16 yaşına kadar adet kanaması olmamışsa mutlaka kalıcı bir bozukluk vardır. Bu nedenle kızlardaki ergenlik gecikmesi ciddiye alınmalı ve mutlaka çocuk endokrinolojisi uzmanlarına başvurulmalıdır.

Erkek çocuklarda ergenlik gecikmesinde neler yaşanır?

Erkeklerdeki ergenlik gecikmesi ile birlikte boy kısalığı da vardır ve genellikle geçici özelliktedir. Bu çocukların kemik yaşları geridir, bu nedenle de büyüme basamaklarını geriden çıkarlar ve ergenliğe geç girerler. Bu çocukların yakın akrabalarında da benzer sorunlar vardır. Ergenlik gecikmesi olan erkek çocukların büyüme ile uğraşan hekimler tarafından izlenmesi gereklidir.

Ergenlik gecikmesi olan erkek çocukları ne zaman tedavi edilmelidir?

Erkek çocuklarda ergenlik gecikmesi sık olmayarak kalıcı bir bozukluğun sonucu olabilir. Bu nedenle 13.5 yaşını geçtiği halde ergenlik belirtileri başlamayan çocuklarda bazı hormonal tetkikler yapılır ve kemik yaşları değerlendirilir. Bu tetkikler ile belirli bir neden bulunamayan ve ailesinde ergenlik gecikmesi olan çocuklara bir süre erkeklik hormonu (testesteron) verilmesi gerekebilir. Bunun için çocukların kemik yaşlarının en az 12 yaş olmasına dikkat edilmelidir. Bu tedavinin amacı çocukların ergenliğe girmesini hızlandırmaktır. Belli bir süre sonra (3–6 ay) hormon tedavisi kesilir ve çocukların kendiliğinden ergenliğe girmesi beklenir. Böyle bir tedavinin mutlaka çocuk endokrinolojisi uzmanlarınca yapılması gerektiği unutulmamalıdır.

Ergenlik döneminde erkek çocuklarda meme büyümesi olması normal midir?

10–16 yaş arasındaki erkek çocukların yüzde 40’ından fazlasında geçici meme büyümesi olmaktadır. Buna tıp dilinde “jinekomasti” denilmektedir. Bu durum en sık 14 yaş civarında görülmektedir. Ergenlik dönemindeki erkek çocuklarda görülen meme büyümesinin nedeni belli değildir. Bu çocukların meme dokusunun ERKEKLERDE AZ MİKTARDA BULUNAN östrojen denilen ve meme dokusunu büyüten hormona karşı hassas olduğu ileri sürülmektedir. Bu dönemdeki meme büyümelerinin yüzde 75’i ilk 2 yıl, yüzde 90’ı 3 yıl içinde kendiliğinden küçülür. Geri kalan yüzde 10’ununda meme dokusu hem büyük, hem de uzun sürede küçülmeyebilir; bu durumda tıbbi veya cerrahi tedavi gerekebilir. Bu nedenle ergenlik döneminde görülen meme büyümesini bir hastalık olarak kabul etmemek gereklidir.

Ergenliğin gecikmesinde yaşanan kaygılar nelerdir?

Altta yatan ciddi bir neden olabileceği korkusu, ergenliğin hiç başlamayacağı korkusu ve akranlarına göre boylarının kısa olması ve cinsel gelişmelerinin olmaması nedeniyle oluşan psikolojik sıkıntılar (içe kapanıklılık, okul başarısızlığı gibi) 

Ergenlik gecikmesinin nedenleri nelerdir?

Ergenlik gecikmesi daha çok erkek çocuklarda rastlanılan bir durumdur. Genellikle bu çocukların yapılan laboratuar tetkikleri tamamen normaldir, ailede ergenliğe geç girme öyküsü vardır, kiloları düşüktür. Radyolojik inceleme ile saptadığımız kemik yaşları, takvim yaşlarından geridir. Erkeklerde ergenlik gecikmesine nadiren bazı endokrinolojik ve genetik hastalıklar neden olabilir ancak gecikmiş ergenlik nedeni genellikle bulunamaz ve fizyolojik bir olay olarak kabul edilir. Kızlarda ise,  gecikmiş ergenlik erkeklerin aksine mutlaka altında patoloji aranması gereken bir durumdur. Detaylı incelenmesi gerekir. Hormonal tetkikleri yapılmalı ve genetik hastalıklar yönünden incelenmelidir. Turner sendromu, kızlarda ergenlik gecikmesine yol açan en önemli genetik hastalıklardan biridir.
 
Ergenlik gecikmesi tedavi edilmeli midir?

Ergenliği geciken çocuklar tedavi edilmezlerse, büyüme yavaş bir ivmeyle devam eder. Bu çocuklarda  kemiklerdeki büyüme kıkırdaklarının olgunlaşmasına ve  büyüme hormonu ile birlikte boy uzamasına etki eden  seks hormonları henüz salgılanmamaktadır. Bu nedenle normal koşullarda yaşanması beklenen hızlı  boy uzaması dönemi başlamaz. Bunun sonucu olarak da  boy bir süre kısa kalabilir. Ancak sonuçta boy uzaması  yavaş da olsa devam ettiği için genellikle normal boya ulaşılır. Bu çocuklarda büyüme hormonu eksikliği yoktur, büyüme hormonu verilmesi erişkin boyu etkilemez. Ancak bazı araştırmalarda, ergenlik gecikmesi olan çocuklarda erişkin boyun beklenenden kısa olduğu ve bu çocuklarda tedavi ile ergenliğin başlatılmasının yararlı olduğunu iddia edilmektedir. Ayrıca akranlarından kısa ve cinsel yönden geri kalmış olan bu çocukların içinde bulundukları psikolojik durum da tedavi başlanmasını gerekli kılmaktadır. 

Kızlarda gecikmiş ergenliğin nedeni ne olabilir?

Kızlar için gecikmiş ergenliğin en önemli nedeni Turner sendromudur. Bu çocukların boyları kısa, cinsel gelişmeleri ise geridir. Ayrıca saç çizgisi düşüklüğü, meme başlarının ayrık olması gibi kendine has belirtileri vardır. Bu çocuklar kesinlikle tedavi edilmelidirler.
Tarih 30.5.2017 editor@florence.com.tr
Paylaş