Kategoriler

Enfeksiyonu ÖNLEMEK için yapabileceğiniz 3 şey;

Kan şekeri(glukoz) düzeylerinizi kontrol altına alabilmek için ihtiyacınız kadar insülin almalısınız. Bunun ne kadar kimse size kesin olarak söylemeyebilir, ancak doktorunuz hangi miktarla başlanması gerektiğine karar verecektir İhtiyacınız olan insülin miktarını etkileyen bazı faktörler aşağıda yer almak¬tadır:

Kilonuz

Ne kadara hareketli olduğunuz yada egzersiz yaptığınız. Kas ve yağ dokusu oranlarınız. Ne kadae çok yediğiniz ve seçtiğiniz yiyecekler. Duygularınız (örneğin ne kadar stresli olduğunuz). Aldığınız diğer ilaçlar.

İNSÜLİN dozunuz

Başlangıçta uyguladığınız insülin dozu büyük olasılıkla sonraki haftalarda değiştirilecektir, bu nedenle enjekte ettiğiniz ünite miktarı artmaya başlarsa endişelenmeyin. İhtiyacınız olan insülin dozunu belirlemek için bazen pek çok ayarlama yapılması gerekir. Ayrıca vücu-dunuzun insüline ne kadar duyarlı olduğuna bağlı olarak da kullandığınız insülin dozu değişebilir. Bu hastaların hücreleri insüline daha iyi yanıt verir. Vücudunuzun ihtiyaç duy¬duğu doğru insülin dozuna ulaştığınızda , artık doz artışı yapılmayacaktır. Doğru doz kişiden kişiye değiştiğinden , kendi insülin dozunuzu bir başkasınınkiyle karşılaştırmayın. Kan şekeri değerleriniz doğru doza ulaştığınızı size söyleyecektir. Doktorunuza danışmadan insü¬lin kullanmayı hiçbir zaman bırakmamalısınız, özellikle hasta olduğunuz zamanlarda bu durum önemlidir. Enjeksiyon zamanları kullandığınız insülinin tipine bağlı olarak değişeceğinden , doktorunuz insülin enjeksi-yonu yapmanız gereken zamanları size söyleyecektir. Bu bilgiyi aşağıda ayrılan yere yazabilir ve kolayca ulaşacağınız bir yerde bulundurabilirsiniz.

İnsülin dozu “üniteler” ile ölçülür. Bir ünite (U), saf insülin miktarını gösterir. Bir mililitre (mİ) sıvıda bulunan ünite sayısı, insülinin konsatra- syonu olarak adlandırılır. Örneğin kullandığınız insülinin etiketinde U-100 yazıyorsa, her milili-trede 100 ünite insülin bulunduğu anlamına gelir.

İnsülin DOZUNUN ayarlanması

Yediklerinize, ne kadar spor/egzersiz yaptığınıza, hastalıklarınıza, iklim koşullarına, işinize, sosyal etkinliklerinize ve koşullarınıza bağlı olarak kullandığınız insülin dozu yaşamınız boyu değişecektir. Doktorunuz, öğünlerinizi ya da insülin dozunuzu ayarlayar¬ak bu değişiklikler için nasıl hazırlanmanız gerektiği konusunda size tavsiyelerde bulun¬acaktır. Bazen hiçbir neden olmadan kan şekeriniz yükselebilir ya da düşebilir. Böyle bir durum ortaya çıktığı taktirde doktorunuza danışmadan insülin dozunu kendi başınıza ayarlamaya kalkmayın. Kan şekeri düzeyinizi hedef düzeylere yakın tutmakta sürekli olarak güçlük çekiyorsanız, doktorunuz ile konuşun. Daha iyi bir kan şekeri kontrolü sağlamak için ne gibi değişiklikler yapmanız gerektiğini size söyleyecektir. Ayrıca, insülin enjeksiyonlarınızı yapmayı unuttuğunuz taktirde yapılması gerekenler konusunda da size yardımcı olacaktır. Bu bilgileri ve önerileri, gerektiğinde başvurmak üzere bir yere yazın.

İnsülin, cilt altında yer alan yağ dokusunu enjekte edilir. Yağ dokusu, kaslara göre daha zor zedelenir ve enjeksiyon sırasında daha az ağrı duyulmasını sağlar.
Ayrıca insülinin emil-erek kana geçme hızını da yavaşlatır.

İnsülin aşağıda belirtilen yerlerden herhangi birine enjekte edilebilir. Bazı bölgelerden düzgün enjeksiyon yapmak zor olabilir, bu nedenle bı bölgelerden enjeksiyon yapmak için bir yakınınızdab yardım isteyebilirsiniz.

Enjeksiyon yerini seçerken o bölgedeki yağ dokusunun kalınlığı önemlidir. Yağ dokusu ne kadar kalın olursa, enjeksiyonu kas dokusuna yapma riski o kadar az olur. Enjeksiyonu kazara kas dokusuna yaparsanız, insülin kana daha hızlı karışacak ve kan şekerinizi aniden düşmesine neden olacaktır.
Kadınlarda uyluk ve kalçalarda, erkeklerde de karın bölgesinde daha fazla yağ olmasına rağmen, bu herkes için geçerli olmayabilir. Örneğin uyluk bölgesi çok zayıf olan ince bir kadınsanız, insülin enjeksiyonları uyluk bölgesinden yaptığınız takdirde kas içine enjeksiyon etme olasılığınız yüksektir. Enjeksi-yon bölgelerini seçerken, vücut tipinizi ve yağ dağılımınızı dikkate almalısınız.
Her bölgedeki yağ tabakası kalınlığı ince, orta yada aşırı kilolu olmanıza bağlı olarak değişecektir. Doktorunuz ya da hemşireniz sizin için en iyi enjeksiyon yerlerini belirleme¬kte size yardımcı olacaktır.

İnsülin emiliminde DEĞİŞİKLİKLER

Vücudun normal insülin salgısını taklit etmek için doktorunuz tarafından birden fazla insülin tipi reçetelenebilir. Her insülin tipinin emilim ve etki gösterme hızı farklıdır. Bu durum, enjeksiyon bölgesi seçimini de etkileyebilir. Bazı bölgelerde insülin kan dolaşımına daha hızlı geçer.

İnsülin Tiplerinin Çoğu;

• En hızlı karın bölgesinden emilir. Kollardan daha yavaş emilir.
• Uyluk bölgesinden daha da yavaş emilir.

En yavaş kalçadan emilir.

Enjeksiyonu hangi bölgeden yaptığınıza bağlı olarak kan şekeriniz yüksek yada düşük olabil¬ir. Zaman zaman, insülinin o bölgeden hızlı yada yavaş emilmesi nedeniyle belirli bir bölgeyi kullanmak isteyebilirsiniz. Örneğin, enjeksiyondan hemen sonra yiyecekseniz, enjeksiyonu karın bölgesinden yapabilirsiniz. Aşağıda farklı insülin tiplerini enjekte etek için genel bir klavuz yer almaktadır.

Hızlı etkili insülinler (insan insülini ya da analogların) bölgesinden enjekte edilmelidir. Daha uzun etkili (orta yada uzun etkili) insülinlerin uyluk bölgesi ya da kalçadan enjekte edin. Bu emilimi yavaşlatacak ve insülinin vücutta etki gösterme süresini uzata¬caktır. Uzun etkili insülinin daha hızlı emilm¬esini istiyorsanız, enjeksiyonu sabah karın bölgesinden yapın.

İnsülin karışımları 8insan insülini ya da analog) sabahları karın bölgesinden, akşamları da uyluk ya da kalçadan enjekte edilir. Bu, emilimi yavaşlatır ve orta etili insülinin gece boyunca etkili göstermesini sağlar.

Ayrıca, enjeksiyondan hemen sonra enjeksi¬yon bölgesine yakın kaslarınızı hareket ettirirseniz insülinin daha hızlı emileceğini unutmayın.
Örneğin, enjeksiyonu uyluk bölgesine yapıp koşmaya çıkarsanız, insülin karın bölgesinden yapılan enjeksiyona göre çok daha hızlı kana karışacaktır. Çok fazla ağır egzersiz yapıyor-sanız, en iyi enjeksiyon yerlerini öğrenmek için doktorunuz veya hemşirenizle konuşun.

Enjeksiyon YERLERİNİN değiştirilmesi

Enjeksiyon için hangi bölgeyi seçerseniz seçin, birkaç gün yada hafta boyunca aynı bölgeyi kullanabilirsiniz. Ancak, her enjeksi¬yonda enjeksiyon noktasını değiştirmeniz gerekir. Böylece enjeksiyon bölgesinde kitle¬lerin yada yağ kistlerinin oluşmasını ve o bölgenin duyarlılığını kaybetmesini engelle¬miş olursunuz. Sert yağ dokusuna enjeksiyon yapmak daha kolay olsa da, insülin kan dolaşımına daha az geçecek ve kan şekeri kontrolü zorlaşacaktır. Bütün enjeksiyon bölgelerini ve yerlerini kullanmayı denemelis¬iniz; böylece hiçbir bölgeyi çok sık kullan¬mamış olursunuz.

Enjeksiyon TEKNİKLERİ

Etkisini iyi göstermesi açısından insülini nasıl enjekte etiğiniz, önemlidir. Amacınız, insülini cildin hemen altındaki yağ dokusuna enjekte etmektir. Bunun iki yolu vardır: Çimdikleme tekniği cildin kalınca bir bölümünün iki parmak arasında sıkıştırılarak, iğnenin doğrudan bu tutulan yere vücuda 0 derece açı yapacak şekilde batırılmasını gerektirir. Karın bölgesinde ya da çok fazla yağ içermey¬en bölgelerde bu teknik kullanılmalıdır. Germe tekniği cildin iyice gerilerek, iğnenin doğrudan cilde batırılmasını gerektirir. Bu teknik, kalça¬da yada yağ tabakasının kullandığınız iğnenin boyundan kalın olduğu belli olan bölgelerde kullanılabilir.
Kas içine enjeksiyon riskini daha da azaltmak için, iğneyi cildinizle 45 açı yapacak şekilde batırabilirsiniz. 

Doktorunuz veya hemşireniz, size doğru enjeksiyon yapmayı öğretecektir. Her şeyi doğru yaptığınızdan emin olmak için biraz çalışmanız gerekebilir. Bazen bir enjeksiyon¬dan sonra hafif kanama yada morarma olabilir. Bu endişelenecek bir durum değildir ve çoğu kişide olur. Eğer her zaman oluyorsa ya da enjeksiyon sırasında çok ağrı duyuyorsanız, doktorunuzla konuşun.

İnsülininSAKLANMASI

İnsülin doğru bir şekilde kullanılmadığı takdirde etkin göstermeyebilir. İnsülini uygun bir şekilde saklamak için aşağıda belirtilenleri yapmalısınız:

  • Yedek insülininizi buzdolabında tutun.
  • İnsülini hiçbir zaman dondurmayın.
  • Flakondan enjeksiyon yapıyorsanız, kullandığınız flakonu buzdolabında tutun.
  • Kullanılmamış hazır insülin kalemleri ya a kartuşları buzdolabında saklanmalıdır.
  • Kullanmakta olduğunuz insülin kalemini buzdolabına koymayın.
  • Buzdolabında saklamadığınız insülini mümkün olduğunca 30 derecenin altında, ısı ve ışık kaynaklarından uzak tutun.
  • Topaklanma ya da donma olasılığı arta-cağından insülini hiçbir zaman sert bir şekilde çalkalamayın ya da sallamayın.

İĞNELERİN VE LANSETLERİN güvenli bir şekilde atılması

Bölgenizde kullanılmış iğnelerin ve lansetlerin nasıl uygun bir şekilde atılacağını öğrenmelis¬iniz. Örneğin, iğneler ve lansetler hiçbir zaman tuvalete yada göller ve akarsular gibi su kaynaklarına atılmamalıdır. İğneler ve lansetler hiçbir zaman açıkta bırakılmaz yada başkala¬rıyla paylaşılmaz ; bunların başkalarıyla pay¬laşılması bulaşıcı hastalıkların yayılmasına neden olur. Kullanılmış enjektörlerin yada lansetlerin uygun bir şekilde atılması, başka insanların yaralanmasını yada iğne ve lansetlerin tekrar kullanılmasını engeller. Hemşireniz kullanılmış iğne ve lansetlerin en güvenli şekilde nasıl atılacağını size söyleye¬cektir. Ayrıca, bu tür kullanılmış malzemelerin toplandığı bir sistem olup olmadığını da hastanenize, kliniğinize yada eczanenize sora¬bilirsiniz.

İnsülin kalemi KULLANIRKEN dikkat edilmesi gerekenler

İnsülin kalemine takılan iğne uçlarının, bir defadan fazla kullanılmasında bir çok sakınca vardır. İlk kullanımdan sonra iğne ucu önemli bir ölçüde bozulur.
İğnenin ucu körleşerek enjeksiyon anında acı duyulmasına sebep olur.

Aynı iğne ucu bir çok kez kullanıldığında mikroskobik ucu kırılır. Bunun sonucunda, metal parçacıkları enjeksiyon bölgelerinde kalabilir.
Acı hissini azaltmak için iğne uçları silikonlan- mıştır. İğne defalarca kullanıldığında veya alkol, kolonya gibi steril edici maddelerle silindiğinde silikon maddesi yok olarak hastanın daha fazla acı duymasına neden olur.

İğne uçları, tekrar kullanmak amacıyla asla ateşle steril edilmemelidir. Enfeksiyon riski artar.

Kullanılan iğne uçlarının bir sonraki enjeksiyon saatine kadar kalem üzerinde takılı bırakıl-masının da sakıncaları vardır.

İğnenin ucunda takılı kalması, insülin kartuşunun içine hava girmesine neden olup eksik dozda insülin yapmanıza sebebiyet verecektir.

Kalemin ucunda takılı duran iğnenin, diğer ucu insülin kartuşunun içinde olacağından iğnenin kanalında sürekli insülin olacaktır. Kanaldaki bu insülin kristalleşerek iğnenin kanalını tıkayabilir. Dolayısıyla siz enjeksiyon yaparken zorlanabilir ve eksik dozda insülin yapabilirsiniz.

İğnenin kanalında kalan insülin kristalleşerek bir sonraki/enjeksiyonda insülin akışını engelleyebilir. Ayrıca insülin enjeksiyonunuz giysilerinizin üzerinden asla yapmayınız. Bu tür uygulamalarda ; iğne kırılabilir.

  • İğnenin silikon özelliği kaybolur.
  • Enjeksiyon uygulamasında yapmanız gerek-en cildi kaldırma işlemini doğru şekilde yapamazsınız.
  • Enjeksiyon yaptıktan sonraki kanama ve insülinin ciltten dışarı çıkmasının kontrolünü yapmanız zorlaşır.

Yukarıda belirtilen uyarılara dikkat ettiğiniz takdirde sağlıklı ve doğru bir insülin uygu¬laması yapmış olursunuz. 

Her insülin kartuşunda kullanılabilir 300 ünite (3ml x 100IU/ mİ) insülin bulunmaktadır. Dolayısıyla insülin uygulama kaleminize taktığınız insülin kartuşunuzu, kartuşun değiştirilmesi gerektiğini gösteren kartuş üzerindeki bitim çizgisine veya kartuş haznesi üzerindeki 20 rakamı hizasın gelinceye kadar kullanabilirsiniz.

Kartuşunuzun BİTTİĞİNİ şu şekilde anlayabilirsiniz;

Kaleminizi kartuş başlığı yukarı gelecek şekil¬de dik pozisyonda tuttuğunuzda, kartuşun içindeki pembe tıpanın üst tarafı kartuş hazn¬esi üzerindeki 20 rakamı ile aynı hizaya geld¬iğinde kartuşunuzu değiştirmelisiniz. Kartuş değişimleri, hava kabarcıklarının çıkartılması ve bu gibi durumlar için kartuşlarda 300 ünit¬eden fazla insülin bulunur. Kartuştaki 20 rakamından sonra kalan insülini kullanmak istediğinizde, kalem pistonu otomatik olarak kilitleneceğinden kaleminiz kullanılmaz hale gelecektir.

İnsülin flakonları, kartuşları yada kalemleri ile birlikte verilen kullanım talimatlarını okuyun ve bu talimatlara mutlaka uyun.

İnsülin enjeksiyonlarının nereden ve nasıl yapılacağının bilinmesi, kullanılan insülinin etkili olması için gereklidir.

Doktorunuz veya hemşireniz, vücut tipinize ve kullandığınız insülin tipine göre hangi enjeksi¬yon bölgelerini kullanmanız gerektiğini ve doğru enjeksiyon yöntemini öğretecektir.



*Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için doktorunuza başvurmalısınız.

Bu Sayfayı Okuyan Şu Sayfaları da Okudu

Tarih 23.7.2018 editor@florence.com.tr
Paylaş