Diyabetli çocuklarda yaşam

Diyabetli çocuklarda yaşam

Kategoriler
Diyabetliler ilk tanı konduğunda hastalıklarını gizleme eğiliminde oluyorlar mı?

Evet. Aslında özellikle çocuk hastalarda bu durum daha çok gözleniyor. Hastalıktan utanmak, arkadaşlarından dışlanmak korkusu söz konusu olabiliyor. Fakat diyabetin öğretmen ve bazı samimi arkadaşlarca bilinmesi, özellikle acil durumlardaki yardımların gerçekleştirilebilmesi bakımından çok önemli. 

Ailenin diyabeti kabullenmesi zaman alabiliyor, bu inkarın önemli bir sebebi de diyabet hakkındaki yanlış inanışlar. Diyabetlilerin kısa sürede böbrek, göz, kalp rahatsızlıklarına yakalanacağı, çocuklarının olmayacağı, evlenemeyecekleri gibi korkular hastalığın bir süre saklanmasına yol açabiliyor. Bazı durumlarda hastalığın kabullenilebilmesi için diyabet ekibi içindeki psikolog veya diyabet ekibi yoksa bir psikiyatristin yardımına ihtiyaç olabilir. Birlikte yaşanılan ailenin desteği, diyabet tedavisinin başarılı olması için kaçınılmazdır. Diyabetlinin uygun diyetle beslenmesi için aile gayret göstermeli ve onun diyetini bozacak davranışlardan kaçınmalıdır. Diyabetlinin diyeti aslında sağlıklı beslenmek isteyen herkesin uyması gerekenleri içerir. 

Evde hazırlanacak gıdalarda yağ,tuz, şeker oranlarına dikkat etmek, aşırı kalorili gıdalar tüketmemek aile fertlerinin de sağlıklı olmasına yol açar. Aile içinde bazı sorunlar baş gösterebilir ancak zamanla aile fertleri bu yeni sorumluluklarına alışacaktır. Çocuk diyabetlilerin yanında aile fertlerinin özellikle de kardeşlerin, yenmemesi gereken yiyecekler konusunda titiz olmaları ve diyabetlilerin yemeleri kısıtlı olan çikolata, dondurma gibi yüksek kalorili ve iştah açıcı gıdaları tüketmemeleri uygun olur. Aksi takdirde yanında kardeşinin çikolata yediğini gören bir çocuğun, kendisinin de çikolata yemek istemesi kaçınılmazdır.

Ailelerin, çocuklarının diyabetini kabul etmesi genellikle zor mu oluyor?

Bu aileye gore değişiyor ancak diyabet tanısı konduğunda ‘bu hastalık neden benim çocuğumu buldu?2, ‘keşke onun yerine ben olsaydım’ diyenlerin oranı az değil. Burada hem öfke, hem keder hem de suçluluk duygusu işin içine giriyor. Diyabetli çocuklar ve gençler fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimin tüm normal baskı ve sevinçlerini yaşarlar. Aile fertlerinin ve yakınlarının ilk tanıdan itibaren onlara destek vermesi gerekir. 

Bir çocuğa diyabet tanısı konduğunda aileye çocuğun günlük bakım ve tedavisi konusunda karar verme gibi kritik bir görev düşer. Ailenin çocuk adapte oluncaya kadar, kan şekerlerini ölçme, diyeti ayarlama, insulin iğnelerini yapma, ekzersizleri hatırlatma gibi sorumlulukları üzerine alması gerekir. Aksi takdirde hem büyüme çağındaki çocuğun büyümesi olumsuz etkilenir, hem kan şekeri dalgalanmaları dolayısıyla hipoglisemi sık görülür hem de uzun dönem ortaya çıkacak yan etkiler için zemin hazırlanmış olur. Kan şekerinin günde 3-4 kez bakılması genellikle çocuklar tarafından hoş karşılanan bir durum değildir. Onlara aile tarafından bunun gerekli olduğu anlatılmalıdır. Aile içindeki huzurlu ortam, diyabetin düzenli seyretmesi için çok önemlidir.
 
Aile diyabetin hemen kaybolmayacağı gerçeğini Kabul etmekle birlikte, diyabet yönetiminin ailenin tüm hayatına egemen olmamasına dikkat etmelidir. Çocuğu sanki böyle bir hastalık yokmuşgibi terbiye etmek ve yönlendirmek gerekir. 

Diyabetli çocuklar okulda nasıl davranmalılar?

Diyabetli çocuğun okul aktivitelerinden mümkün olduğunca çok istifade etmesi gerekir. Okul ortamı, kendine güven ve sosyal yeteneklerin gelişmesi açısından pek çok fırsat sunduğu için, diyabetli çocuk bunlardan istifade etmelidir. Böylece hasta  veya anormal olmadığını anlar, arkadaşlarından kopmamış olur. Okul aktivitelerine katılmak, çocuğun arkadaşlarından farklı olduğu hissini en aza indirmeye yarar.  Eğer aile, çocuğu beden eğitimi dersinden veya okul gezilerinden men ederse, bu çocukta arkadaşlarından farklı olduğu hissini uyandırıp, bir çeşit aşağılık kompleksi ve güvensizlik oluşturur. Araştırmalar tedavisini tek başına kendi üstlenen çocuk ve ergen diyabetlilerin hata yapma oranlarının, aile desteği ile hareket eden çocuk ve ergenlere göre daha fazla olduğunu göstermektedir. Okul dönemi boyunca aile çocuğa diyabet bakımından destek olmalıdır. Burada anne-babayı bekleyen birkaç gizli tehlike var; bir tanesi aşırı hoşgörülü olma. Bazı aileler çocuklarının kendi diyabet bakımlarını üstlenmesinin zor olduğuna inandıkları için, onları disipline etmek yerine, her sorumluluğu kendileri üstlenirler. Sonuçta çocuk kendi diyabet bakımı konusunda çok az şey öğrenir, yalnız kaldığında ne yapacağını şaşırır. Bazı ailelerde aşırı korumacı davranırlar, O kadar endişelidirler ki çocuğun büyüyüp te kendi kendine bakabileceği zaman bile , hala birçok detayla ilgilenirler. Bu ailelerin çocukları bağımlı olurlar ve kendileri karar veremezler, güvensizdirler. Bunların tam tersi bazı ailelerde ilgisizdirler. 

Diyabetlilerin arkadaş ilişkileri bozuluyor mu?

Diyabet tanısı alan bir hasta başlangıçta biraz içine kapanır ve arkadaşları ile görüşmeyi istemeyebilir. Diyabet tanısı aldıktan sonra son derece iyi anlaşan bazı arkadaşlardan beklenilen destek görülemeyebilir. Kimileri soğuk davranır, kimilerinde ise bir acıma duygusu farkedilebilir. Ancak bu durum geçicidir ve arkadaşlık ilişkileri kısıtlı sayıdaki insanla da olsa güçlü dostluklara dönüşebilir. Aslında bu da diyabetliler için arzu edilen bir durumdur, kendisini seven ve gönülden bağlı sıkı dostluklara sahip diyabetliler bulundukları ortamlarda daha huzurlu olurlar. Bu arada, arkadaşların beklenmedik tepkilerinin altında çok farklı nedenlerde yatabilir. Size ilgi göstermeyip soğuk davranan dostlarınız, belki de nasıl davranacaklarını, ne söyleyeceklerini bilmedikleri için böyle davranıyorlardır. Bu durum onlarda ağır bir baskı oluşturabilir ve sizinle olmak onlara zor gelebilir. Diğer yandan , bazı dostlarınızda çok yardımcı bir tutum sergileyebilirler. Sizi yalnız bırakmayıp, sürekli yanınızda olmak isteyebilirler.  Bu dönemde dostluklar zarar görebilir, bu nedenle baştan itibaren açık olmak  gerekir. Size nasıl davranılmasını istiyorsanız, bunu arkadaşlarınıza söyleyin. Eğer yakın ilgi istemiyorsanız, bunu onlara uygun bir dille anlatın. Sizinle konuşmak istedikleri sırada müsait değilseniz, durumu izah edip uygun zamanınızı onlara bildireceğinizi belirtin.Eğer arkadaşlık ilişkilerinde soru işaretleri ortadan kalkarsa, ortada fazla bilinmeyen birşey kalmaz ve huzursuzluk ortadan kalkar.

Diyabetlilerde önemli bir diğer nokta da, diyabet ekibi yani sağlık personeli ile olan ilişkilerdir. Doktora olan güven ve iyi iletişim; hemşire, psikolog, diyetisyen ve diğer sağlık personeli ile olan içten ilgiye dayalı ilişkiler psikolojik açıdan diyabetliyi rahatlatır. Böyle bir ortam mevcudiyetinde sağlık uzmanlarının tavsiye ve telkinlerine diyabetli hasta daha çok değer verir. Bu tür ilişkilerin kurulması çaba ve kararlılık gerektirir. Diyabet ekibinin bilgisine güvenmek, tecrübelerinden emin olmak, hastayı dinlediklerini ve önemsediklerini kavramak, olumlu ilişkinin kurulmasına yol açar.


 

Tarih 7.6.2017 editor@florence.com.tr
Paylaş