Çocuğunuz bağımlı olmasın!

Çocuğunuz bağımlı olmasın!

Kategoriler

cocugunuz-bagimli-olmasin.jpgGünümüzde, şehirlerde insanlar daha küçük alanlarda yaşıyorlar. Apartmanlarda çocuklar koşup oynamayı, zıplamayı, hatta yüksek sesle şarkı bile dinleyemez hale geldiler. Gençler, çocuklar ve hatta yetişkinler dahi enerjilerini boşaltma, kendilerini ifade etme, akranlarıyla sosyalleşme gibi ihtiyaçlarını gidermek için sanal ortamları kullanmaya başladılar. Komşuluk, akraba ziyaretlerinin yerini chatleşme, facebook’tan fotoğraf paylaşma aldı. Kimin nereye gittiği, ne yediği, ne yaptığını bu mecralardan takip ediyoruz. Eski arkadaşları bulmak gibi faydalarının da olduğu inkar edilemese de sanal ortamların akranlarla yüz yüze buluşma, görüşme, karşılıklı dertleşme, konuşmanın yerini alamayacağı kesin.

Evde anne babaların iş dönüşü yorgun argın televizyonun karşısına geçtiği, bilgisayarından günün kalan işlerini bitirdiği, arkadaşlarından gelen mesajlara cep telefonundan cevap yazmakla uğraştığı sırada çocukların bilgisayar ve diğer teknolojik aletlerden uzak durmaları nasıl beklenebilir? Ekran ya da teknoloji bağımlılığının model almayla yakın ilişkisi olduğu bir gerçek.

Cep telefonundan bile kolayca girilebilen internetin sosyalleşme, hoşça vakit geçirme, araştırma yapma ve bilgilere kolay erişim sağlama gibi olumlu yönlerinin yanında, olumsuz arkadaşlar edinme, şiddet ve cinsellikle ilgili yaş ve gelişim düzeylerine uygun olmayan site ziyaretleri gibi birçok zararı olduğu da kabul edilmekte. Bu nedenle çocukların interneti kontrollü kullanmalarını sağlamak ebeveynlere düşen önemli bir görevdir.

İnternet bağımlılığı nedir?

İster alkol, ister kumar, ister teknoloji ya da herhangi bir şey sağlıksız ve kötü kullanıldığında ve insana zarar vermeye başladığında bağımlılıktan söz edilebilir. Bağımlılıkta, gelişimin zarar görmesinin ötesinde insanın kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir hayat sürememeye başlaması vardır. Teknoloji bağımlısı haline gelmiş kişi fiziksel gelişimine önem vermez, hareketsiz kalır, uyku ve yemek düzeni bozulur, kilo alır, uykuya dalmakta güçlük yaşamaya başlar, geç yatıp az uyur.

İnternet bağımlılığının başlıca göstergeleri;

  • Devamlı interneti düşünme
  • İnternette kalma süresinde artışa ihtiyaç duyma
  • İnternet kullanımını azaltmaya yönelik girişimlerde başarısız olma
  • İnternet kullanımının azaltılması durumunda yoksunluk belirtileri yaşama (huzursuzluk, vb.)
  • Zamanı (günlük aktiviteleri) programlamada sorunlar yaşama
  • Aşırı internet kullanımı nedeniyle çevre ile ilgili (aile, okul, iş, arkadaşlar) problemler yaşama
  • İnternete bağlı kalabilmek veya bağlanabilmek için yalan söylemek, hırsızlık yapmak gibi dürüst olmayan girişimlerde bulunma
  • İnternete bağlanıldığı süre içerisinde duygulanımda değişikliğin olması.

Kimler risk altında?

Düşük Kendilik Değerine Sahip Olan Çocuklar/Gençler: Kendilerini sadece internette önemli bir birey olarak görürler. İnternette olmadıkları zaman kendilerini değersiz, başarısız sanırlar.

Ebeveyn - Çocuk İlişkisi Zayıf Olanlar: Sorunlu bir aile yaşantısı olan çocuklar için bilgisayar bir kaçıştır. Böylece kontrolü ele geçirdikleri bir alan yakalarlar.

Kişilerarası İlişkileri Zayıf Olanlar: Yalnız, yetersiz ve sosyal olarak kabul edilmeyen çocuk ve gençler bilgisayar oyunlarında kendilerini daha güçlü ve sosyal hissederler. Yüz yüze iletişim kurmak yerine internet üzerinden sosyal ilişkiler kurmayı tercih ederler. Sosyal anksiyetesi olan kişiler için bir ekranın ardından iletişim kurmak çok daha kolaydır. Duygu ve düşüncelerini yüz yüze değil ekranın ardından belirtmek daha güvenlidir.

Bilgisayar oyunları

  • Bilgisayar oyunları çocukları sanal bir dünyanın içine çekmektedir.
  • Sanal bir kimlik oluşturmakta, gerçek hayatta kendini güçlü hissedemeyen çocuk ancak kendini düşsel dünyada güçlü hissetmektedir.
  • Gerçek hayatta yapılamayacak deneyimleri burada yaşamaktadır.
  • Bilgisayar oyunu dışındaki tüm etkinlikleri reddedip, bilgisayar oyunuyla aşırı zaman geçirerek fiziksel ve zihinsel aktivitelerden uzak kalmaktadırlar. Bilgisayar oyunu, yaşamlarının birincil önceliği haline gelmiştir.
  • Özellikle 5 yaş ve altında olan çocuklar için bazı bilgisayar oyunları tehlikeli olmaktadır. Özellikle şiddet içerikli olanlar çocukları şiddete özendirir. Gerçekle hayal ürünü olanı karıştırmalarına neden olabilir.

Bilgisayar oyunlarına bağımlılık

Zamanlarının çoğunu tekrar nasıl bilgisayarda oyun oynayabileceklerini ve diğer tüm etkinliklerin sıkıcı olduğunu düşünerek geçirirler. Oynamadıkları zamanlarda sürekli oyun üzerine düşünürler ve konuşurlar. Konsantrasyon ve dikkat azalmıştır, başka aktivitelere yoğunlaşamazlar. Takıntı arttıkça okul derslerini ve evdeki sorumluluklarını ihmal edebilir, arkadaş çevresinden uzaklaşabilirler.

  • Ebeveynleri tarafından oyunları engellenen çocuklarda huzursuzluk, kaygı ve mutsuzluk görülebilir.
  • Ebeveynlerin koydukları kurallar karşısında öfkeli davranabilirler.
  • Bağımlılığın ilk zamanlarında ebeveynlerle pazarlık yapmaya çalışırlar: “Bu seviyeyi bitirdiğimde ders çalışacağıma söz veriyorum’’
  • Ebeveynlerle araları açılmaya başladığında ise savunmacı bir tavır takınır ve aşırı oyun oynamalarını mantıksallaştırmaya çalışırlar. “Diğer çocuklar kadar oynamıyorum’’, ‘’Başka kötü alışkanlığım yok’’ vb…
  • Tüm bunlar işlemediği zaman ise ebeveynlere karşı daha agresif, sinirli olabilirler. Fiziksel şiddete varan davranışlarda mutlaka destek almak gerekir.
  • Ne kadar süre oynadıklarıyla ilgili ebeveynlere yalan söyleyebilirler. Bu özellikle de bilgisayar çocuğun odasındaysa karşılaşılan bir durumdur.
  • Sosyal izolasyon başlar: Dışa dönük ve sosyal olanların arkadaş çevreleri bilgisayardaki arkadaşları haline dönüşebilir. İçe dönük ve yalnız hale gelebilirler.
  • Önceden hoşlarına giden (spor, sanat, vb…) etkinliklerden soğurlar.
  • Okul derslerini ihmal etmeye başlamak bilgisayar oyunlarının sağlıksız hale dönüştüğünün ilk belirtisidir.

Ebeveynler nasıl davranmalıdır?

İnternete yönelik izin verici tutuma sahip ailelerin çocuklarının daha fazla internet bağımlısı olduğu tespit edilmiştir. İzin verici tutuma sahip olan anne babaların çocuklarına gerekli ilgiyi göstermemeleri ve çocuklarının duygusal ihtiyaçlarını karşılamamaları çocukları bu ihtiyaçları farklı şekilde karşılama yollarına itebilmektedir.

  • Bilgisayarı çocuğun odasında değil paylaşılan başka bir odada tutun.
  • İnterneti tamamen yasaklamayın. Hangi zamanlarda internete girebileceği ve nasıl kullanabileceğiyle ilgili mantıklı kurallar koyun. İnternetle ilgili kuralları birlikte oluşturmaya çalışın.
  • Ödevini/dersini bitirmeden internete izin vermeyin.
  • Çocuklarla neden bu kadar zamanı bilgisayar başında geçirdiklerini konuşarak alternatif etkinlikler - özellikle fiziksel - yaratmak ve çocuğun sosyalleşmesine destek olun.cocugunuz-bagimli-olmasin.jpg
  • Okul rehber öğretmeniyle veya çocuğunuz ciddi internet bağımlılığı belirtileri gösteriyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşün.
  • Amerikan Pediyatri Birliği bir çocuğun TV izleme, bilgisayarda oyun oynama gibi etkinliklerinin günde 1-2 saati geçmemesi gerektiğini söylemektedir.
  • Ebeveynlerin bu konuda birlikte hareket etmesi önemlidir. Çocuk için yeni kurallar koymadan önce mutlaka bir araya gelip durum hakkında görüşmelidirler.
  • Ebeveynlerden birinin kendi tarafında olduğunu hisseden çocuk konulan kurallara uymamak için elinden geleni yapacaktır.
Tarih 24.3.2017 editor@florence.com.tr
Paylaş