Mide Üşütmesi Nedir? Nasıl Geçer?

Mide üşütmesi ya da tıp dilindeki adı ile viral gastroenterit; karın ağrısı, ishal, kusma gibi belirtilerle seyreden bir hastalıktır. Mide üşütmesi genellikle virüsle kontamine olmuş yiyeceklerin tüketilmesi ya da enfekte olmuş kişilere temas edilmesi yoluyla gelişir. Toplumda yaygın olarak görülen bir durumdur. Sağlıklı kişilerde mide üşütmesi ciddi problemlere neden olmayabilir. Ancak bebekler, çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde hastalık ağır seyredebilir.

Mide Üşütmesi Nedir?

Mide üşütmesi, mide ve bağırsakta virüs nedeniyle enfeksiyon gelişmesidir. Vücuda alınan virüsün yol açtığı bu hastalık, hiçbir belirtiye neden olmadan atlatılabileceği gibi ciddi komplikasyonlara da yol açabilir.

Mide üşütmesi bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığı olduğundan kalabalık yerlerde kolayca yayılabilir. Okullar, yaşlı bakım merkezleri, kreşler hastalığın yayılması açısından riskli bölgelerdir.

Mide üşütmesinin vücutta neden olduğu farklı belirtiler vardır. Bu belirtilerin sayısı ve şiddeti kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Sık görülen mide üşütmesi belirtileri:
· Sulu ishal
· Karın ağrısı ve krampları
· Bulantı ve kusma
· Yaygın kas ya da baş ağrıları
· Ateş

Üşütme belirtileri, virüs vücuda alındıktan 1 ile 3 gün arasında ortaya çıkar. Genellikle birkaç gün süren belirtiler bazı durumlarda 10 gün boyunca görülebilir. Mide üşütmesi belirtileri, bağırsakların bakteri ya da parazit ile enfekte olduğu durumlardaki belirtiler ile benzerlik gösterebilir. Bu nedenle enfeksiyonun kaynağı karıştırılabilir.

Mide üşütmesi, tedaviye ihtiyaç duyulmaksızın genellikle birkaç gün içinde düzelen bir tablodur.
Ancak yetişkinlerde:
· 8 saatten fazla süredir idrar çıkarımı olmazsa
· Kusma 2 günden daha uzun süredir devam ederse
· Kusma içeriğinde kan görülürse
· Aşırı susama, dudakta kuruma, aşırı halsizlik ve baş dönmesi gibi dehidratasyon bulguları varsa
· Dışkıda kan görülürse
· Ateş varsa  en yakın sağlık merkezine başvurulması önerilir.

Çocuklarda mide üşütmesi, yetişkinlere nazaran daha şiddetli ilerleyebilir. Çocuklarda:
· Ateş varsa
· Uykuya meyilli ya da huzursuz bir haldeyse
· Rahatsızlık ye da ağrı duyuyorsa
· Kanlı ishali varsa
· Sıvı alımlarında bozulma görülüyorsa acil müdahale gerekli olabilir.

Bebeklerde mide üşütmesi sırasında meydana gelen kusma ile bebeğin normal zamandaki kusması karıştırılmamalıdır. Beslenmeden sonra ağza süt gelmesi durumu reflü olarak adlandırılır ve bebeklerde normal olarak görülür. Ancak kusma hareketi, altta yatan bir hastalığa bağlı olarak ortaya çıkar. 

Bebeklerde:
· Birkaç saatten uzun süredir devam eden kusma görülüyorsa
· 6 saatten uzun süredir bezinde ıslaklık yoksa
· Aşırı ishal durumu izleniyorsa
· Bıngıldak bölgesinde çökme varsa
· Ağzı kuruysa ve ağlarken gözyaşı gelmiyorsa
· Uykulu, dış etkenlere cevapsız bir haldeyse acil olarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Bebekler, mide üşütmesinin neden olduğu ishal ve kusma ile kaybedilen sıvıyı tolere edemeyebilir. Vücut sıvılarındaki bu ani azalışa bağlı olarak ciddi problemler görülebilir. Bu nedenle bebeklerde mide üşütmesinin belirtileri görüldüğünde bir çocuk doktoruna başvurulması önemlidir.

Mide Üşütmesi Neden Olur?

Mide üşütmesi ya da diğer adıyla viral gastroenterit, farklı tür virüslerin enfeksiyonu sonucu ortaya çıkabilir. Hastalıktan en çok etkilenen gruplar; kreşe giden çocuklar ve yaşlı bakım evinde kalan kişilerdir. Toplu alanlarda virüsün yayılması kolaylaşır. Bunun yanı sıra başta yemek hazırlayan kişilerde olmak üzere el hijyenine dikkat etmemek, suları atıklarla kirletmek, kirli sularda yaşamış su ürünlerinin çiğ ya da az pişmiş tüketilmesi gibi davranışlar hastalığın yayılmasına katkıda bulunur.

Kişinin virüsü vücuduna alması; kontamine gıdaların tüketimi veya enfekte olmuş kişiyle ortak tuvalet, havlu ve yemek paylaşımı sonucu olabilir.

Mide üşütmesine neden olan virüsler biri norovirüstür. Hem çocukları hem de yetişkinleri etkiler. Dünya genelinde yiyecek kaynaklı hastalıkların en çok görülen sebebidir. Norovirüs enfeksiyonu aileler ya da topluluklar arasında yayılabilir. Özellikle kapalı alanlardaki kişiler arasında yayılım oldukça fazladır. Norovirüsle kontamine olmuş gıdaların tüketimi mide üşütmesinin en sık görülen nedenlerinden biridir.
Mide üşütmesine neden olan bir diğer virüs ise rotavirüstür. Özellikle çocuklar arasında viral gastroenteritin en sık görülen sebebidir. Çocukların virüsle kontamine nesnelere dokunduktan sonra ellerini ağzına götürmeleri, bu hastalığın yayılmasındaki önemli faktörlerdendir. Hastalık, bebeklerde ve küçük çocuklarda daha şiddetli belirtilere neden olur. Yetişkin biri, rotavirüsle enfekte olduğunda hiçbir belirti göstermeyebilir ancak virüsü yaymaya devam eder. Bebeklerde rotavirüsün yol açtığı komplikasyonlardan korunmak için rotavirüs aşısı ülkemizde mevcuttur.

Norovirüs ve rotavirüs enfeksiyonları, özellikle Ekim- Nisan aylarında salgın halinde yayılabilir. Bu dönemlerde enfeksiyon açısından dikkatli olmak gerekir.

Mide Üşütmesi Nasıl Geçer? Mide Üşütmesine Ne İyi Gelir?

Mide üşütmesi tedavisi için özel bir ilaç yoktur. Mide üşütmesi virüs enfeksiyonu ile oluşan bir hastalık olduğu için antibiyotik kullanımının hiçbir yararı olmaz. Tedavide temel amaç, mide üşütmesinin yol açtığı komplikasyonları düzeltmektir. Üşütmenin en sık neden olduğu durum dehidrayasyon yani sıvı kaybıdır. Kusma ve ishal nedeniyle vücuttan aşırı sıvı kaybı olur. Özellikle bebekler ve ileri yaş grubu kişiler, sıvı kaybını tolere etmekte zorlanırlar. Sıvı kaybının fazla olduğu ve dehidratasyon belirtileri gösteren kişilerin hastaneye yatırılarak tedavi edilmesi gerekebilir. Dehidratasyonun yanı sıra elektrolit (mineral) kaybı da özellikle yaşlılarda ciddi problemlere neden olabilir. Ciddi elektrolit kaybının olduğu kişiler hastanede serum ile tedavi edilir.

Mide Üşütmesine Ne İyi Gelir?

Mide üşütmesi belirtilerini gösterirken uygulayacağınız birkaç öneri hastalığı daha rahat atlatmanıza yardımcı olabilir:
· Su, soda, ayran gibi içeceklerin tüketilmesi vücuttan kaybedilen sıvının yerine koyulmasına yardımcı olur.
· Yemek seçiminde yağlı gıdalardan uzak durmak faydalı olacaktır. Sindirim sistemini zorlamayacak besinlerin püre halinde tüketilmesi önerilir.
· Süt ürünleri, alkol, kafein ve nikotin içeren besinleri tüketmekten kaçınmak gerekir. Çocuklarda da dondurma, gazlı içecekler gibi şekerli gıdalar, ishal durumunu daha da kötüleştirebilir.
· Hasta kişinin yeterli olarak dinlenmesi hastalığın daha hızlı iyileşmesine katkıda bulunur.
· Çocuklarda ishal giderici ilaçlar hastalığın iyileşmesinde gecikmeye neden olabilir. Bu nedenle herhangi bir ilaç kullanmadan önce mutlaka doktora danışılması gerekir.
· Mide üşütmesindeki karın ağrısı için ılık su torbalarının uygulanması ağrıyı azaltabilir.

Mide üşütmesinden korunmak için çeşitli önlemler almak yararlı olur. Çocuklarda üşütmenin en sık nedeni olan rotavirüs için aşı mevcuttur. 
· Aşılanma, hastalığın neden olduğu ciddi rahatsızlıkların önlenmesinde oldukça etkilidir. Çocuğunu aşılatmak isteyen aileler için ideal aşılama, 2-3. ay arasında başlamalıdır.
· El yıkama, virüslerin yayılması önleyen bir uygulamadır. Özellikle çocuklara el yıkama alışkanlığının kazandırılması gerekir. Tuvalet sonrası, yemekten önce ve sonra, dışarıdan geldikten sonra el yıkanması mide üşütmesi için koruyucudur. El yıkamanın sabunla yapılması ve ellerin tırnak ve parmak aralarını kapsayacak şekilde en az 20 saniye boyunca yıkanması tavsiye edilir.
· Dışarıda yemek yerken güvenilir mekanların tercih edilmesi, ambalajlı içeceklerin tüketilmesi de kontamine besinlerden uzak durmayı sağlar. 
· Evde sebze ve meyveleri tüketmeden önce iyice yıkamak, hayvansal gıdaları az pişmiş tüketmemek de üşütme için koruyucudur.
· Kişisel eşyaların ayrı kullanılması da hastalığı önlemeye yardımcı olur. Ortak havlu veya kişisel bakım ürünü kullanmaktan kaçınmak gerekir. Bunların yanı sıra yemek sırasında herkesin kendi tabağı ve bardağının olması da hastalığın sınırlandırılmasına yardımcı olur.
· Evde mide üşütmesi geçiren biri varsa odasının ayrılması, virüsün yayılmasını önler. Sık kullanılan yüzeylerin dezenfekte edilmesi de hastalığın yayılmasını engeller.
Mide üşütmesi ile ilgili merak ettiklerinizi Grup Florence Nightingale Hastaneleri’nin uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Bize ulaşmak için web sitemizde yer alan iletişim formunu kullanabilir ya da 444 0436 numaralı telefonu arayabilirsiniz.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.”

“Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.”
Mide Üşütmesi Nedir? Nasıl Geçer? biriminden
Uzman Görüşü Alın

Uzman Görüşü Alın

Adınız Soyadınız
GSM
Eposta Adresiniz