Yararlı Bilgiler


Yanlış: Memede farkedilen her kitle meme kanseri olduğu anlamına gelir.

Doğru: Her 10 kitleden 8 i kanser değildir. Kadın eğer memesinde bir kitle veya değişiklik hissederse, bir an önce doktoruna görünmelidir. Kadınlar çoğu zaman korkuları yüzünden düzenli sağlık kontrolü yaptırmaz; karşılaşacaklarından korktukları için tedaviden uzak dururlar. Aylık kendi kendine muayene, düzenli doktor kontrolü ve düzenli mamografi çekimleriyle meme kanserini çok erken yakalayabilirler.


Yanlış: Erkekler meme kanseri olmaz.

Doğru: Maalesef erkeklerde de meme kanseri görülebilir. Erkeklerde meme dokusu çok gelişmemiş ve küçük olduğundan meme kanseri çok az sıklıkta görülür. Her 100 meme kanserinin sadece 1 tanesi erkekte, 99 tanesi kadınlarda görülür. Bu nedenle erkeklerde, 40 yaşından sonra ayda bir kez duş alırken memelerini kontrol etmelidirler.


Yanlış: Mamografi meme kanserinin yayılmasına yol açar.

Doğru: Mamografi yaklaşık 50 yıldır gelişmiş ülkelerde meme kanserinin erken tanısı için başarı ile ve güvenle kullanılmaktadır. Ayrıca bir mamografi çekimi sırasında kadına verilen radyasyon dozu, 1 santigreyden daha azdır. Oysa meme kanseri tanısı konulan ve memesi korunan kadınlara verilen radyasyon dozu 6.000 – 6.500 santigrey kadardır. Bu rakamlar, mamografi sırasında verilen ışının ne kadar düşük olduğunu göstermektedir. Mamografi çekimi sırasında memeye uygulanan baskı, sadece kadınların az miktarda ağrı duymasına) neden olur, kanserin yayılmasına neden olmaz. Günümde, ülkemizde de kullanılan “Dijital mamografi” sayesinde kadınlar daha az ağrı duymaktadır.


Yanlış: Bir kişinin ailesinde meme kanseri varsa, bu durum, söz konusu kişinin de meme kanseri olacağı anlamına gelir.

Doğru: Ailesinde meme kanseri olan kadınlar yüksek risk grubunda olmalarına karşın, bunların hepsinin meme kanserine yakalanması söz konusu değildir. Meme kanseri olan kadınların yüzde 85’inde ailede meme kanseri yoktur. Annesi, kız kardeşi veya kızında meme kanseri olan kişi kanserli yakınlarının teşhis yaşından 10 yıl önce düzenli mamografi çektirmeye başlamalıdır. Örneğin, annesi 40 yaşında meme kanseri olan bir kadında 30 yaşında meme kanseri taraması başlamalıdır.


Yanlış: Meme kanseri bulaşıcı bir hastalıktır.

Doğru: Meme kanseri bulaşıcı bir hastalık değildir, insandan insana bulaşmaz. Meme kanseri, vücutta kontrol altına alınamayan ve normalden farklı bir şekil gösteren ve çoğalan hücre veya hücrelerin ortaya çıkması sonucu görülür.


Yanlış: Değişime uğramış BRCA1 ve BRCA2 genlerinin düzeltilmesi ile meme kanseri önlenebilir.

Doğru: Meme kanseri olan kadınların yüzde 5 kadarında mutasyona uğramış BRCA-1 ve BRCA-2 genleri vardır. Bu genleri taşıyan kadınların, meme kanseri olmaları yüksek bir ihtimaldir. Bu genlerin taşıyıcısı olan kadınlarda her iki meme dokusunun çıkarılması meme kanserini önleyebilir. Bunların tedavileri meme kanseri cerrahisi uzmanlarınca planlanmalıdır.

Son on yıl içinde meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser hastalığı durumuna gelmiş¬tir. 70 yaşına kadar yaşayan kadın popülasyonu incelendiğinde insidansı yedi kadında bir olarak saptanmıştır.

MEME KANSERİ VE GENETİK RİSK

Bir kadının aile hikayesi incelendiğinde anne, teyze ve kız kardeşlerde hastalığın olup olmadığına bakılır. Fakat meme kanserlerinin sadece yüzde 12'si aile hikayesine bağlıdır. Yani meme kanseri vakalarının çoğunda aile hikayesi yoktur. Bu nedenle kadının “Ailemde yok" diyerek kendini güvende hissetmesi, en büyük yanılgıdır. Her kadının meme kanseri hakkında bilinçlendirilmesi, kadın sağlığı ve huzuru açısından çok önemlidir.

Kalıtsal meme kanseri birinci derece akrabaların en az ikisinde görüldüğünde, 50 yaş altında teşhis edildiğinde, iki memede aynı anda görüldüğünde, baba veya erkek kardeşlerde görüldüğünde araştırılmalıdır. Genetik tarama BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki mutasyona bakılarak yapılır. İdeali hastalığı geçiren kişiden bakılmasıdır.

Genetik mutasyonu olmayan bir kadının meme kanseri riski yüzde 12 iken, bu oran BRCA1 gen hasarı olanlarda yüzde 55-60, BRCA2 gen hasarı olanlarda yüzde 45 civarındadır.

MEME KANSERİ TEŞHİSİ VE TAKİBİ

Günümüzde meme kanseri, gelişen teknoloji ve medikal tecrübe ile çok erken safhalarda teşhis edilip, tamama yakın tedavi edilebilmektedir. Düzenli olarak mamografi ve USG tetkiklerini yaptıran kadınlarda meme kanseri artık 3-4 mm boyutlarında, lezyon tam olarak kansere dönüşmeden tespit edilebilmektedir. Bu kadar erken yakalanabilen bir lezyon, tetkikler yapılmadığı takdirde doğası gereği giderek büyüyerek, zamanla elle hissedilebilecek bir kitle haline gelir. Milimetrik boyutlardan elle hissedilecek hale gelmesi için geçen süre ortalama 5 senedir.

Erken teşhis için her kadının 40 yaşından itibaren her sene mamografi, meme USG tetkikleri ile birlikte meme cerrahı tarafından görülmesi ve kendi kendini muayene metotları hakkında bilgilendirilmesi gereklidir. 65 yaş sonrası takipler iki seneye çıkarılabilir. Son yıllarda 40 yaş altı meme kanserlerinde görülen artış nedeni ile aile hikayesine bakılmaksızın her kadına 35 yaşında bir kez mamografi önerilmektedir.

Mamografi tetkiki tümör büyüme hızının bilinmesi nedeni ile senede bir yapılmaktadır ve senelik mamografi radyasyonunun meme dokusu üzerinde kanserojen etkisi yoktur.

MEME KANSERİNİN BELİRTİRLERİ NELERDİR?

Memede ve koltuk altında ele gelen sertlik, meme başında sonradan oluşan içe çekilme, meme başında yara ve kanlı akıntı, meme derisinde kalınlaşma ve renk değişikliği. Günümüzde amaç; bu belirtilerin hiçbiri oluşmadan hastalığı teşhis edebilmektir.

MEME KANSERİNDE CERRAHİ TEDAVİ

Hastalığın safhası, hastanın yaşı, sağlık durumu, meme boyutunun tümöre olan oranı, lezyonun adedi ve meme başına olan yakınlığı gibi faktörler değerlendirilerek hastaya göre planlanır. Erken teşhis edildiğinde sadece kanser dokusunun meme kozmetiğini koruyarak, etrafından sağlıklı meme dokusu çıkarılmasının yeterli olduğu meme koruyucu cerrahi uygulanabilir. Bu durumda korunan meme dokusuna önlem amaçlı radyoterapi uygulanır.

Mastektomi, meme dokusunun tamamının alınması durumudur. Genellikle gecikmiş vakalarda, ileri yaşlarda ve radyoterapi uygulanamayacak hastalarda uygulanır.

Günümüzde belli kriterler sağlandığında mastektomi meme başı ve meme derisinin tamamı korunarak ve aynı anda meme rekonstrüksiyonu gerçekleştirilerek yapılabilmektedir. Protez duruma göre tek aşamada ya da doku genişletici sonrası iki aşamada uygulanabilir. Rekonstrüksiyon hastanın kendi dokusu kullanılarak flep şeklinde de yapılabilir. Meme başı alınmak zorunda olduğu durumlarda ise deri grefti ve tatuaj yolu ile tekrar oluşturulabilmektedir. Mastektomi sonrası aynı ameliyatta memenin oluşturulmasının hastanın psikolojisine ve iyileşme dönemine pozitif katkısı yadsınamaz.

Günümüzde koltuk altı sentinel lenf nodu biyopsi yöntemi ile inceleme amaçlı tek bir lenf nodu çıkarılarak, erken teşhislerde lenf nodlarının gereksiz yere alınması da önlenebilmektedir.

Kemoterapi ve hormonal tedavi uygulanması hasta bazında medikal onkoloji tarafından değerlendirilir. Erken teşhis edilen vakaların çoğunda kemoterapi tedavisine gerek duyulmamaktadır.

Sonuç olarak meme kanseri günümüzde çok sık görülmesi¬ne rağmen erken teşhis edildiğinde minimum cerrahi ile kemoterapiye gerek kalmadan, hayat kalitesini etkilemeden tedavi edilebilmektedir. Kendisine ve çevresindekilere değer veren her kadının bilinçlendirilmesi görevimizdir. Kadınlarının sağlıksız ve huzursuz olması o toplumun utancıdır.


Grup Florence Nightingale Hastaneleri I Kadıköy Life Dergisi

Kasım - Aralık 2016

Her ay adet döneminizin 5. ve 7. günleri arasında yapılması uygundur. Bu dönemde meme dokusu daha az şiş ve hassastır. Menopozdaki bayanların ise her ay aynı günlerde meme muayenesi yapmaları uygundur.

  • Öncelikle aynanın önünde, ay ayakta, kollarınız serbest durumdayken her iki memenizde daha önce fark etmediğiniz bir değişiklik olup olmadığına bakın (şişlik, çekinti, renk değişikliği, şekil bozukluğu)
  • Her iki elinizi başınızın arkasına birleştirerek dirseklerinizi arkaya doğru açın ve birinci şıktaki değişikliklere dikkat edin.
  • Her iki elinizi belinizin yanına dayayın ve hafifçe omuzlarınızı öne doğru itin. Daha sonra bu hareket esnasında hafifçe öne doğru eğilin ve birinci şıktaki değişikliklere dikkat edin
  • Bir kolunuzu yukarı doğru kaldırın. Muayene için öteki elinizi 2,3 ve 4. Parmaklarınızın iç yüzleri kullanın. Parmaklarınızı birbirine bitişik tutun. Cildinize hafifçe bastırarak, tüm meme ve koltuk altı bölgenizi kontrol edin. Böylece meme üst dış kadrandaki yoğunlukları daha kolay fark edebilirsiniz.
  • Meme kanserinin yaklaşık yarısı bu alanda görülür. Muayene esnasında aşağıdaki doğrultudan birini kullanarak olağan dışı kitle veya sertlik olup olmadığına bakın. Daha sonra aynı işlemi diğer memeye uygulayın (muayene esnasında elin daha rahat kayması için krem türü sıvılar kullanılabilir. Bu muayene duş alırken de yapılabilir)
  • Koltuk altından başlayarak, memenin dışından büyük bir daire çizin. Gittikçe daireleri küçülterek meme başına doğru tüm bölgeyi muayene edin.
  • Koltuk altınızdan başlayarak parmaklarınızı yukarı aşağı hareket ettirin. Hareketleri içe doğru kaydırarak devam edin. Hareketlerde memenin alt sınırına kadar geldiğinizden emin olun.
  • Meme dış sınırından meme başına doğru parmaklarınızı yıldız şeklinde hareket ettirerek tüm meme dokusunu kontrol edin. Sonra koltuk altını tekrar kontrol edin.
  • Dördüncü şıktaki muayeneyi yatar durumda tekrar edin. Muayene ettiğiniz tarafın omuz altına ince bir yastık yerleştirmeniz muayenenin daha etkili olmasına yardımcı olur. Saptanan her kitle sertlik veya değişiklik kanser değildir. Ancak saptanan her değişikliğin uzman doktorlarca değerlendirilmesi gereklidir.
  • Dikkatli ve yumuşak bir şekilde meme başlarınızı sıkarak herhangi bir akıntı olup olmadığını kontrol edin. Akıntı varsa vakit geçirmeden doktorunuza haber verin. Genelde sıkma ile meme başında akıntı olmaz. Ancak bazı normal memelerde de zaman zaman veya sürekli akıntı olabilmektedir. Meme başından gelen akıntının rengi, geliş sıklığı ve yoğunluğunda olabilecek değişiklikler önemlidir.

Meme, süt bezleri ve burada üretilen sütü meme başına taşıyan kanallardan oluşur. Meme kanseri ise süt yapan meme dokusu ve daha sık olarak süt taşıyan süt kanallarından kaynaklanan bir kanser türüdür.

Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir. Dünya Sağlık Örgütü, 2012 yılında tüm dünyada 1.670.00 yeni teşhis konulan meme kanserli kadın olduğunu, meme kanserinin kadınlarda görülen kanserlerin dörtte birini teşkil ettiğini belirtmiştir. Gelişmiş ülkelerde her 7 kadından birinde meme kanseri görüldüğü bilinmektedir. Meme kanseri gelişmiş ülkelerde azalmakta olup, gelişmekte olan ülkelerde artmaktadır. 2030 yılında tüm meme kanserlerinin %75’inin gelişmekte olan ülkelerde görüleceği hesaplanmaktadır.

Türkiye’de meme kanseri sıklığı
Yaptığımız araştırmalarda, ülkemizde meme kanseri sıklığını son 20 yılda iki katından fazla arttığını göstermiştir. Bu artışın giderek daha fazla olacağı ve yılda yaklaşık 25.000 kadına meme kanseri teşhisi koyulacağı ve her 8 kadından birinin meme kanserine yakalanacağı hesap edilmektedir.

Türkiye’de meme kanseri ortalama 25 yaşından itibaren görülmeye başlar ve görülme sıklığı yaşa göre artar. 45-49 yaş grubunda ise pik yaparak tüm meme kanserlerinin %16,7’sini oluşturur.. Yaygın toplum tabanlı tarama programımızın olmaması, ülkemizde evre 0 meme kanseri oranının %5 civarında, evre I meme kanserinin %27, evre II meme kanseri oranının ise % 44 olmasına, yani ileri evrede tanı konulmasına neden olmaktadır. Gelişmiş ülkelerde evre 0 meme kanseri oranı bizden 4-5 kat, evre I (erken evre) meme kanseri oranı ise 2 kat daha fazladır.

Meme kanserinden korunmak konusunda çeşitli önemli çalışmalar sürmektedir. Şişmanlık, vücut kitle endeksi, kilo ve meme kanseri arasındaki ilişki öne çıkmaktadır. Özellikle menopoz dönemindeki kadınların şişmanlaması önemli bir risk faktördür. Çünkü yağ dokusunun artması östrojen sentezinin de artmasına neden olmaktadır ve östrojen artışı meme kanseri riskini yükseltir. Bu nedenle şişmanlığı önlemek için düzenli egzersiz yapılması (haftada toplam 5-6 saat) ve kalori alımını kısıtlayıcı diyet uygulanması şarttır.

Bu koruyucu önlemlere ek olarak 12 aydan daha uzun süre emzirmek, hormonlu besinleri kullanmamak, alkolden uzak durmak, östrojen hormonlu ilaçların uzun süre kullanılmaması önemlidir.

Meme kanserinden koruyucu ilaçları düzenli olarak kullanmak da meme kanserinden korumaktadır. Bu ilaçlar meme kanserinin tedavisinde de kullanılan tamoksifen ve aromataz inhibitörleridir. Meme kanserine yakalanma riski yüksek olan hastalarda (doğum yapmayan, süt veremeyen, ailesinde meme kanseri olan, erken adet gören, geç menopoza giren vs) kadınlarda bu ilaçların meme kanserini başarı ile önlediği bilinmektedir.

Bir diğer yöntem de riski yüksek olan kadınlara yapılan koruyucu mastektomi ameliyatıdır. Profilaktik mastektomi, her iki memenin kanser olmadan boşaltılması ve içerisinin protezle doldurulmasıdır. (Ünlü sanatçı Angelina Jolie, anne ve anneannesinde meme ve yumurta kanseri olduğu, kanında meme kanseri genleri BRCA 1 ve 2 geni bulunduğu için bu prosedürü tercih etmiştir)

Meme ameliyatı sırasında, doktor gerekli gördüğünde koltuk altındaki lenf bezlerini de çıkarabilir. Bu işlem koltukaltı lenflerin çıkarılması (aksiller diseksiyon) adını almaktadır. Vücudumuzda kan dolaşımına ilave olarak lenf dolaşımı adı verilen beyaz lenf sıvısı dolaşımı vardır. Bu sıvı, lenf kanalları ile taşınırken lenf bezlerine uğrar. Koltuk altı lenf bezlerinin çıkarılması, lenf sıvısının taşınmasını zorlaştırır, lenf kanallarının yollarını değiştirir ve koldaki sıvının genel dolaşıma ulaşmasını engeller. Ameliyattan dolayı, ameliyat tarafındaki elde ve kolda şişkinlik (lenfödem) riski artmaktadır. Bu risk, aynı memeye radyoterapi (ışın tedavisi) alındığında ciddi olarak artmaktadır.Bu nedenle meme ameliyatları sonrası hastaların el, ön-kol ve kollarının, her türlü kesik, yanık gibi travmalardan korunması büyük önem taşımaktadır.

  • Meme ameliyatında etkilenmiş kolun bakımı ve temizliği oldukça önemlidir. pH nötr sabunlarla temizlenmeli ve iyice kurulanmalı, nemli bırakılmamalıdır.
  • Cilt bakımı ve esnekliğine dikkat edilmeli, nemlendirilmesi için yağsız kremler, vücut sütü, vücut losyonu gibi yağ içeriği çok az olan nemlendiriciler kullanılmalıdır. Sıcak günlerde terlemeyi ve ciltte mantar oluşumunu engellemek için mantar önleyici kremler kullanılabilir.
  • Meme ameliyatından sonra duş alırken çok sıcak suyla duş almayınız. Ameliyatlı kolunuzu liflemeyiniz ve keselemeyiniz. Banyodan sonra saç kurutma makinesini kullanırken omuzlarınızı sıcağın etkisinden koruyunuz (Saçınızı baş aşağı pozisyonda kurutunuz).
  • Yanan bir soba veya şöminenin ısısından uzak durunuz.
  • Güneş ışınları zararlı olabilir. Özellikle güneş yanığından kaçınınız. Güneşlenirken yüksek koruma faktörü olan koruyucular kullanınız. Kolunuzu uzun süre güneşe maruz bırakmayınız. Güneşli havalarda gezinirken uzun kollu açık renkli ve bol giysiler kullanınız.
  • Çok sıcak su ile elinizde bulaşık veya çamaşır yıkamayınız.
  • Ütü yaparken yanıklara karşı dikkatli olunuz.
  • Özel bir diyet uygulamanıza gerek yoktur. Dengeli ve yeterli besleniniz.
  • Tuz oranı düşük, lifli gıdalardan zengin bir beslenmeyle ile ideal kilonuzu koruyunuz. Gereksiz kilo alımından kaçınınız. Şişmanlık ödem üzerine olumsuz etki yapar.
  • Kolay sindirilebilen proteinleri içeren besinleri(balık ve tavuk) almaya özen gösteriniz. (Protein alımına dikkat etmek şartıyla.)
  • Alkol ve sigaradan kaçınınız.
  • Meme ameliyatı sonrası yüzme, yoga, suda aerobik ve ritmik yürüyüşler faydalıdır.
  • Ameliyattan sonra uçak veya otobüs ile seyahat ederken mutlaka hekiminize danışınız. Gerekiyor ise mutlaka kolunuza bandaj yapınız veya kolluğunuzu kullanınız.
Ameliyattan sonra yapılması önerilen egzersizler:
  • Omuz ve kol eklemlerindeki kireçlenmeyi önler veya giderir,
  • Kola ameliyat öncesi hareketliliğini kazandırır,
  • El, ön-kol ve kol kaslarını güçlendirir,
  • Ameliyat ve radyoterapiye bağlı gelişen sırt, bel, boyun, baş ve omuz ağrılarının giderilmesine yardımcı olur,
  • Çarpık duruşu/ duruş bozukluğunu önler,
  • Elinizin, ön-kol ve kolunuzun şişmesini (lenfödemi) engeller,
  • Bu ekstremitenin normale dönüşü ve iyileşmesinin hızlanmasına yardımcı olur.

(Drenler (yaradan dışarı verilen hortumlar) çıkmadan önce; ameliyat sonrası ilk 24 saat içinde egzersizlere sınırlı hareketlerle başlanır.)

Meme Kanserinde Cerrahi Tedavi Nasıl Yapılır?

Tümörü değil memeyi korumaya çalışıyoruz. Meme cerrahı hastayı muayene ettikten sonra cerrahi öncesi bazı tetkikler isteyebilir. Daha önce çekilen ancak iyi bir görüntü vermeyen veya deneyimli bir meme radyolojisi uzmanı tarafından değerlendirilmeyen mamografi, ultrasonografi veya emar görüntüleme yeniden istenebilir veya istenmemiş ise istenebilir. Dijital mamografi yöntemi ile hastaya verilen radyasyon dozu daha az olup, daha kaliteli bir görüntü elde edilmektedir. Yapılan muayene ve radyolojik tetkiklerle kanser olma ihtimali yüksek ise, bu kitle ameliyat sırasında çıkarılarak o esnada patolog tarafından değerlendirilebilir. Ancak, kanser olduğu konusunda az bir şüphe var ise, o zaman kalın iğne biyopsisi yapılarak patoloji uzmanına gönderilir. Bazı çok küçük ve ele gelmeyen şüpheli tümörlerden mamografi, ultrason veya emar yardımı ile biyopsi yapılabilir. Bazen bunlar ultrason veya mamografi yardımı ile işaretlenerek ameliyathanede çıkarılırlar.

Meme kanserinde cerrahi tedavi yöntemleri nelerdir?
  • Parsiyel Mastektomi: Memenin kanserli dokusunun etrafındaki ince bir sağlam meme dokusu ile birlikte alınması ameliyatı.
  • Mastektomi: Memenin meme başı, halkası ve derisi ile alınmasıdır.
  • Subkutan mastektomi ve protezle tamir (rekonstrüksüyon) Meme başı, halkası ve meme derisin korunarak içindeki meme dokusunun tamamen alınması söz konusudur. Ortaya çıkan boşluk silikon bir protezle doldurulur.
  • Bekçi (Sentinel) lenf bezi biyopsisi: Mavi boya veya radyoaktif maddeyi meme içerisine vererek koltuk altındaki mavi boyalı ve radyoaktif maddeyi tutan lenf bezinin çıkarılması işlemidir. Bu lenf bezinde kanser hücresi yok ise, bu kesilen yer kapatılır ve kol ödemi riski azalır.
  • Koltuk altı lenf bezlerinin çıkarılması: Bekçi lenf bezinde kanser var ise, veya muayene ve radyolojik bulgular koltuk altında kanser olduğunu gösterirse, koltuk altından 10-15 tane lenf bezi çıkarılır. Memenin alındığı durumlarda meme derisinin altına, lenf bezlerinin çıkarıldığı durumlarda ise, koltuk altına bir negatif basınçlı (vakumlu) diren konularak burada biriken sıvının dışarı çıkması sağlanır. Bu drenaj işlemi bazen 5-7 gün bazen daha uzun sürebilir.

Meme hangi durumlarda alınıyor?

Hastalığın memede birden fazla yerde ve yaygın olarak olması, tümörün büyük memenin küçük olması, bazı durumlarda memeye radyasyon verilememesi durumunda memenizin alınmasına karar verebilir. Öncelikle önemli olan şeyin sizin sağlıklı ve uzun yaşamanız olduğunu unutmayınız. Ayrıca size meme alındıktan hemen sonra yeni bir meme de yapılabilir.


Koltuk altına yayılan tümör nasıl tedavi edilir?

Meme kanserinde tümör hücrelerinin genellikle ilk ulaştıkları yer, aynı taraftaki koltuk altı lenf bezleridir. Ameliyattan önce yapılan değerlendirmelerde bu bölgede büyümüş lenf bezi var ise bunun biyopsisi yapılarak içerisinde kanser hücrelerinin olup olmadığı araştırılır. Şayet lenf bezinde de tümör olduğu saptanır ise, memedeki tümör çıkarıldıktan sonra lenf bezleri de buraya yapılan ayrı bir kesi ile çıkarılırlar. Değerlendirilmesi için patoloji uzmanına gönderilir. Şayet, muayene ve radyoloji bu lenf bezlerine yayılım tespit etmemiş ise, o zaman yukarıda belirtildiği gibi bekçi lenf bezi biyopsisi yapılır. Bu lenf bezlerine mikroskopik olarak yayılım var ise aksiller lenflerin çıkarılması hastalığın tedavi şeklini belirlememize yardımcı olur. Lenf bezlerinin çıkarıldığı boşluğa burada birikecek lenf sıvısı, serum ve kanı dışarıya akıtacak bir silikon tüp konularak ucu dışarıya alınır ve toplanacağı negatif basınç uygulanabilecek bir torbaya bağlanabilir. Hastalar bu direnle taburcu edilirler. Hastayı evinde takip edebilecek yakınına biriken sıvıyı 24 saatte ölçerek dökmesi öğretilir. Bu miktar 24 saat içerisinde 30 mililitrenin altına düştüğünde hasta doktoruna gelir ve diren çıkarılır. Diren pansumanı üzerine bir koruyucu yapıştırılır ve hastalar ameliyatlarının ertesi günü duş alabilirler.

Koltuk altı lenf bezleri alındıktan sonra komplikasyon görülebilir mi?

Koltuk altı lenf bezleri çıkarıldıktan sonra, kol iç kısmında uyuşukluk, his azalması, uyuşukluk ve duyu kaybı omuzda hareket kısıtlığı ve kolda ödem (lenfödem) ortaya çıkabilir. Bu komplikasyonlar, bekçi lenf bezi biyopsisi yapıldığında daha azdır.

Ameliyattan hemen sonra o taraftaki kolunuzu saç tarama, yemek yeme, su içme gibi günlük ihtiyaçlarınız için kullanabilirsiniz. Ameliyatlı taraftaki kol ve omuz hareketlerinizi koltuk altına konulan diren alındıktan sonra size önerdiğimiz şekilde yapabilirsiniz. En pratik ve kolay egzersiz, o taraftaki parmaklarınızın duvarda ulaştığı en üst noktaya çizdiğiniz bir çizginin üzerine ulaşması için merdivene tırmanır gibi hareket ettirmeniz ve elinize alacağınız bir lastik topu günde 5-6 defa ve 4-5 dakika süreyle sıkıp gevşetmenizdir. Ayrıca, omzunuzu öne veya arkaya doğru çevirerek hareket ettiriniz. Kol ve omuz hareketlerinizin eski düzeyine kavuşması için düzenli egzersiz yapınız. Yüzme bu amaçla yapılabilecek en iyi spordur. Bu konuda size hazırlamış olduğumuz kitapçık ve Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanımız yardımcı olacaktır.

Koltuk altındaki lenflerin alınmaması mümkün mü?

Yukarıda belirttiğimiz gibi, eğer tanı konulmuş bir kişinin tetkiklerinde ve muayenesinde koltuk altı lenf bezlerinde büyüme saptanmamış ise bu hastalara deneyim gerektiren bekçi lenf bezi biyopsisi uygulanmaktadır.

Meme kanseri ile aile hikâyesi arasında ilişki var mıdır? Ailesinde meme kanseri olan kişi yüksek riskli midir?
Özellikle birinci derece akrabasında (anne, kız kardeş, kız) meme kanseri tanısı konulmuş olan bir kadında meme kanserine yakalanma riski artar. İkinci derece akrabalarda (teyze, hala, anneanne, babaanne) meme kanseri olması da riski artırır, ancak bu daha düşük bir düzeydedir. Yakın akrabaların meme kanseri tanı yaşından 10 yıl önce (yani annesi 40 yaşında meme kanseri olan bir kadının 30 yaşında), düzenli olarak ultrasonografi ve dijital mamografi çektirmeye başlanmalıdır. Olağan dışı belirtiler (memede kitle, meme başı kanlı akıntısı, deride veya meme başında çekilme vs.) ortaya çıktığında doktora başvurulmalıdır.

Adetler meme kanserini etkiler mi?
İlk adeti 12 yaşından önce gören, 55 yaşından sonra menopoza girmiş kadınlar yüksek risk grubundadır.

Sağlıklı beslenme, kişiyi meme kanserinden korur mu?
Yüksek yağ oranlı beslenme ve kırmızı et, meme kanseri riskini arttırır. Yağ, östrojen hormonunu tetikler, yani tümörün büyümesine katkıda bulunur. Mümkün olduğunca çok sebze ve meyve yemek çok yararlıdır Özellikle menopoz döneminde kilo almanın meme kanseri riskini arttırdığı bilinmektedir.

Sigara meme kanserine yol açar mı?
Bir çok çalışmada sigaranın doğrudan meme kanserine yol açtığına ilişkin bir sonuca ulaşılmamıştır. Meme kanseri ile sigara içenler ve pasif içiciler arasındaki ilişki halen araştırılmaktadır. Ancak sigara meme kanseri tanısı konmasından sonra tedavideki başarı oranını düşürür.

Alkol meme kanseri riskini arttırır mı?
Günde 2 kadehten fazla alkol tüketimi meme kanseri riskini arttırır.

Fiziksel etkinlik meme kanseri riskini azaltır mı?
Haftada toplam 5-6 saat egzersiz yapan bir kadının meme kanseri riski yaklaşık %30 azalır. Egzersiz, mutluluk hormonunun salgılanmasını sağlar, stresi azaltır, bağışıklık sistemini güçlendirir ve östrojen düzeyini düşürür.

Doğum kontrol hapları meme kanseri ile ilişkili midir?
35 yaşın altında ve 10 yıldan uzun süreyle doğum kontrol hapı kullanan kadınların meme kanseri riski daha yüksektir.

Kendi kendini muayene ne sıklıkla yapılmalıdır?
Kendi kendini muayene 20 yaşından itibaren yaşam boyu ayda bir kez yapılmalıdır. Meme dokusunda kitle, ya da çökme olup olmadığı ve meme başından akıntı gelip gelmediği kontrol edilmelidir. Kitle fark edildiğinde paniğe kapılmadan bir cerrahi uzmanına müracaat edilmelidir. Unutmayınız ki muayene sırasında bulunan her 10 kitleden 8’i kanserli değildir.

Mamografi acı verir mi?
Mamografi memeleri sıkıştırarak yapılan bit tetkiktir. Bazen kısa süreli bir acı verebilir. Mümkünse dijital mamografi tercih edilmelidir. Mamografi acil durumlar dışında, adet döneminden 1 hafta sonra yani memelerin daha az gergin ve hassas olduğu dönemlerde çektirilmelidir.

Meme kanserinde erken tanı için doktora ne sıklıkta gidilmelidir?
Meme muayenesi için kadınlar 20-40 yaş arası 3 yılda bir defa, 40 yaşından sonra yılda bir defa tercihan genel cerrahi uzmanına muayene olmalıdır.

Menopozda Hormon Yerine Koyma Tedavisi (Hormon Replasman Tedavisi- HRT) tedavisi ve meme kanserinin ilişkisi var mıdır?
Hormon yerine koyma tedavisi (HRT); meme kanseri riskinin artmasına, geç teşhis konulmasına ve memedeki yoğunluğu arttırarak mamografideki görüntünün bozulmasına neden olmaktadır. Amerikan Tıp Dergisi JAMA’da yayınlanan araştırmada; menopozdaki 16 bin 608 kadında hormon replasman tedavisi yapılanlarla plasebo (içerisinde ilaç olmayan ancak hastanın ilaç sandığı tablet) karşılaştırılmıştır. Araştırmacılar, hormon replasman tedavisinin tüm meme kanserlerini ve invaziv (yayılabilir) meme kanserini arttırdığını görmüştür. Aynı zamanda araştırmacılar 1 yıl sonra HRT grubundaki anormal mamograma sahip kadınların yüzdesinin plasebo grubundakilerle karşılaştırınca daha fazla olduğunu bulmuşlardır. Bu sonuçlar yayılabilen (invaziv) meme kanserinin östrojen ve progesteron tedavisi uygulanan kadınlarda istenmeyen bir hastalık sürecine neden olabileceği fikrini vermiştir. Sonuç olarak “Herhangi bir süreyle östrojen ve progestin hormonunu kullanan” yani hormon replasman tedavisi alan menopozdaki kadınlar, bu hormonların yararlarını ve yaratabileceği riskleri bilmelidirler. Makaleye göre, bir çok çalışma hormon replasman tedavisinin yüksek meme kanseri riskiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırmacılar sadece östrojen hormon tedavisini 25 yıl ve daha fazla uygulayan kadınlarda belirgin bir meme kanseri risk artışı bulmamışlardır. Ancak östrojen ve progesteronu birlikte uygulamanın (kombine hormon replasman tedavisi) meme kanseri riskini 1,7 kat artırdığını saptamışlardır.

Bizden haberdar olmak
ister misiniz?
florence nightingale hastanesi çağrı merkezi
florence nightingale hastanesi

Copyright 2016 Florence Nightingale. Tüm hakları saklıdır.

Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız.