Kapalı endoskopik bel fıtığı ameliyatı (KEBFA)

Kapalı Endoskopik Bel Fıtığı Ameliyatına (KEBFA) aynı zamanda “Artroskopik bel fıtığı ameliyatı” adı da verilmektedir. Ameliyat prensipleri diz artroskopisiyle aynıdır. KEBFA bel fıtığı nedeniyle ameliyat olması gereken tüm hastalara uygulanabilir. Ülkemizde yalnız merkezimizde rutin olarak yapılan bu ameliyat dünyada büyük yaygınlık kazanmıştır. ABD, Kore ve Almanya bu tekniğin ilk olarak uygulandığı ve geliştirildiği ülkelerdir. Ameliyat iki farklı teknikle yapılmaktadır. Merkezimizde her iki teknik de hastanın gereksinimine göre uygulanabilmektedir. Ameliyatın uygulanabilmesi için özel endoskopik cerrahi aletler ve uygulayacak cerrahın bu konuda eğitimli ve uluslararası sertifika sahibi olması gereklidir.

Hangi hastalara uygulanabilir?

KEBFA bel fıtığı nedeniyle ameliyat olması gereken tüm hastalara uygulanabilir. Ancak bel fıtığının yanısıra hastada bel omurlarının kayması, kanal darlığı gibi ilave durumlar var ve bunların da düzeltilmesi gerekiyorsa o zaman KEBFA yerine mikrocerrahi yapılması gereklidir. Her yaş grubuna uygulanabilir. Özellikle yaşlı ve diabet, hipertansiyon gibi yandaş hastalığı olan hastalarda ameliyat sonrası iyileşme süresinin çok kısa olması büyük avantaj sağlamaktadır.

Mikrocerrahi sonrası nüks gelişen hastalarda ikinci ameliyatlarda ameliyat bölgesindeki yapışıklıklar nedeniyle komplikasyon riski yüksektir. KEBFA ise nüks nedeniyle ikinci kez ameliyat olması gereken tüm hastalarda güvenle uygulanabilir.

Cerrahi teknik

Sadece girişim yeri açısından farkı olan iki ayrı teknik vardır. Posterior interlaminar girişimde bel bölgesinin tam ortasından, posterolateral transforaminal girişim-de bel bölgesinin yan tarafından cilt kesisi yapılır.

İki tekniğin ana farkı girişim yerleri ve girişim sırasında endoskobun geçtiği vücut alanlarıdır. Her iki teknikte de 0.5 (yarım) santimetrelik bir cilt kesisi yapılır. Bu kesiden radyolojik kontrol altında 4 mm çapındaki endoskop fıtıklaşmış bölgeye sokulur. Ardından sisteme endoskopi ünitesi bağlanır. Endoskop içinden tıpkı diz artroskopisinde olduğu gibi sürekli fizyolojik serum verilir ve verilen serum ameliyat alanının net görülmesini sağlayarak dışarı çıkar. Endoskop içinde girilen bölgeyi aydınlatan bir ışık kaynağı, görüntüyü kaydeden bir kamera ve içinden aletlerin geçmesini sağlayan bir kanal vardır. Cerrah endoskobun içindeki kamera aracılığıyla ekrandan omuriliği, sinirleri ve fıtıklaşmış diski görerek fıtıklaşmış diski özel aletlerle çıkartır. Diskin tümü bozulmamışsa sadece fıtıklaşmış ve bozulmuş bölüm çıkartılır. Kalan bölüm ise özel radyofrekans aletiyle yakılarak sağlamlaştırılır. Böylece kalan diskin fonksiyonlarının devam etmesi sağlanmış olur.

Avantajları

Ameliyat 0.5 cm lik bir kesiden yapılır. Kas ve kemik dokularda herhangi bir uygulama yapılmadığı için ameliyat sonrası erken dönemde bel ağrısı yoktur ve hasta aynı gün taburcu olabilir. Ameliyat sonrası iyileşme dönemi çok kısadır.

Mikrocerrahi ameliyatlarında kemik ve bağ dokusunun çıkartıldığı alanlarda kasların omurilik zarına yapışması sonucu ortaya çıkan ameliyat sonrası kronik bel ağrıları görülmez.

Yandan yapılan girişim (posterolateral transforaminal) hasta arzu ederse lokal anestezi ile yapılabilir.
Mikrocerrahi sonrası nüks eden hastalarda emniyetle uygulanabilir.

Dezavantajları

Deneyimli ve gerekli eğitimlerden geçerek sertifika almış cerrahlar tarafından yapılabilir.
Ameliyat için pahalı ve yüksek teknoloji gerektiren ekipmanların kullanılması gereklidir.
Bel fıtığının yanısıra kanal darlığı ya da omur kayması olan hastalarda uygulanamaz.

Ameliyat günü

Hasta ameliyathaneden odasına döndükten sonra 2 saat süreyle istirahat ettirilip ayağa kaldırılır.
Hasta arzu ederse ameliyat sonrası 4. saatten itibaren evine gidebilir.
Ameliyat gününde sadece tuvalete gitmek üzere ayağa kalkmasına izin verilir. Baş dönmesi ihtimaline karşı hastanın yanında bir eşlik eden olmalıdır.
Akşam yemeğini oturarak yiyebilir.

Ameliyat sonrası 1. hafta

2-3 gün süreyle evde kalması tavsiye edilir.
Ameliyattan 2-3 gün sonra işine dönebilir.
Ağır yük altında çalışması gerekenler ameliyattan 3-4 hafta sonra işine başlayabilir.

Ameliyat sonrası 2. hafta

Hasta germe egzersizlerine başlar.
Hastanın yarası hekim tarafından kontrol edilir ve durumuna ilişkin bilgi verecek bir testi doldurması istenir.
Araba kullanabilir.

Ameliyat sonrası 3. hafta

Hasta karın ve bel kaslarını güçlendirici egzersizlere başlar.

Sık sorulan sorular ve cevapları

Endoskopik ameliyat her hastaya uygulanabilir mi?

Hastanın bel fıtığı olması şartıyla her hastaya uygulanabilir. Sadece omur kayması nedeniyle vida ve plakla enstrümentasyon gereken ve kanal darlığı nedeniyle kanal genişletme ameliyatı gerektiren hastalara uygulanmaz.

Neden iki farklı teknik kullanılmaktadır?

Belin yan tarafından girişimle uygulanan transforaminal teknik yaygın olarak kullanılan tekniktir. Ancak kalça kemiğinin normalden yukarıda olduğu hastalarda özellikle L5-S1 mesafesi için transforaminal yolu kullanmak olanaksız olabilir. Bu durumda belin ortasından kesiyle interlaminar teknik kullanılmaktadır.

İki teknik arasında ne fark vardır?

Girişim yeri dışında transforaminal teknik arzu eden hastalarda ya da kalp, böbrek hastalıkları gibi nedenlerle anestezi alması sakıncalı hastalarda lokal anestezi ile uygulanabilir. İnterlaminar teknik ise sadece genel anestezi altında uygulanabilir.

Endoskopik ameliyatlardan sonra hastanede yatış süresi ne kadardır?

Hastaların aksine arzusu yoksa ameliyattan sonra 4. saatte taburcu olabilirler.

Ameliyattan sonra aynı yerde bel fıtığının nüksetme şansı var mıdır?

Bel fıtığı ameliyatı dünyada 3 farklı yöntemle uygulanmaktadır. Açık cerrahi, mikrocerrahi/mikroendoskopik cerrahi ve tam kapalı endoskopik cerrahi. Her 3 yöntemde de ameliyat edilen binlerce hastada ameliyat sonrasında ortalama %5 oranında ameliyat mesafesinde nüks olduğu saptanmıştır.

Hangi yöntem uygulanırsa uygulansın nüks oranı değişmemektedir. Ancak diğer yöntemlerde nüks eden hastalarda yeni ameliyatta komplikasyon oluşma riski endoskopik ameliyatlara göre daha yüksektir. Bu nedenle endoskopik ameliyatta nüks gelişse bile ikinci ameliyatın komplikasyon riski yok denecek kadar azdır. Ayrıca mikrocerrahi ya da açık cerrahi sonrası nüks eden hastalarda da endoskopik girişim güvenle uygulanabilir.

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz