Kansere karşı İmmunoterapi

İmmunoterapi kişinin bağışıklık sisteminin aracılığıyla yapılan tedaviye denir. İki şekilde uygulanır;

Bağışıklık sisteminin daha çok ve uygun çalıştırılarak kanser tedavisinde kullanılması.

Bağışıklığı sağlayan proteinlerin dışarıdan destek olarak verilmesi gibi.

İmmun sistemin görevi nedir;

İmmun sistem; enfeksiyon ve diğer hastalıklara karşı vücudu koruyan bir grup organ, özelleşmiş hücreler ve maddelerden oluşur. İmmun sistem normalde vücudu oluşturan maddeleri takip eder ve onları tanıyarak herhangi bir müdahale yapmaz. Vücuda giren yabancı maddeler immun sistem tarafından fark edilerek yok edilmeye çalışılır. Organizma bu şekilde kendini yabancı maddelerden ve hastalıklardan korumaya çalışır. Bu yabancı maddeler enfeksiyona yol açan ajanlar olabileceği gibi vücudun kendi hücrelerinin başkalaşması sonucu oluşan kanser hücreleri de olabilir. Bağışıklık sistemi (immunite) iyi olan insanlarda da kanser gelişebilir. Burada kanser hücresinin vücudun normal hücrelerini taklit ederek immunitenin bu kanser hücrelerini fark edememeleri ile açıklanmaktadır. Kanser hücreleri aynı zamanda üzerinde immuniteyi engelleyen proteinleri taşıyarak veya kanser hücresini oluşturan mikro çevrede bir takım maddeler aracılığıyla bağışıklık sistemini baskılayarak varlıklarını sürdürürler ve çoğalırlar.

İmmunitenin çeşitleri;

Monoklonal antikorlar

İmmun checkpoint (kontrol noktası) engelleyicileri

Kanser aşıları

Diğer

Monoklonal aşılar;

Antijen-antikor ilişkisine bağlı olarak vücudu korurlar. Antikor antijen adı verilen özel bir proteine bağlanan bir proteindir. Antikorlar organizmanın her bölgesinde bu antijen denilen vücudun yabancı madde özelliği taşıyan proteinlere bağlanma kapasitesindedir. Antikor antijene bağlanarak immun sistemde bir dizi reaksiyon gelişmesine yol açar ve antijenik yapının yok edilmesini sağlar. Bazı özel hastalıklara yol açan antijene karşı geliştirilen ve bu şekilde o hastalığın tedavisinde kullanılabilen antikorlara monoklonal antikorlar denir.

Yalın monoklonal antikorlar

Alemtuzumab (campath): CD52 antijenine bağlanır, kronik lenfositik lösemide (KLL) kullanılır.
Trastuzumab (herceptin): Meme kanserinde, Her 2 antijenine bağlanarak kanser hücresinin çoğalmasını engeller.

İmmun checkpoint (kontrol noktası) engelleyicileri;

İmmun kontrol noktaları bağışıklık sisteminin baskılandığı noktalardır, sağlıklı koşullarda bağışıklık sisteminin aşırı çalışmasının sonucunda oluşabilecek hasarlardan organizma korunur. Fakat kanserde bu denge bozulur kanser hücreleri bir takım fonksiyonları ile bu immun kontrol noktalarını fazla çalıştırarak bağışıklığı baskılar ve tümörün gelişmesini sağlarlar. İşte bu kontrol noktalarını engelleyerek oluşturulan tedaviler ile kanserde bozulmuş immunite düzeltilerek kanserin baskılanması ve yok edilmesi hedeflenir.

İpiimumab (yervoy): Tümör hücrelerini yok eden sitotoksik T8 hücrelerinin üzerindeki hücreyi frenleyen CTLA4 kontrol noktasındaki proteini engelleyerek görev görür. Melanom tedavisinde kullanılmaktadır.

Nivolumab (opdivo), pembrolizumab (keytruda), atezolizumab (tecentriq): ipilumumab ile benzer şekilde aktive olmuş T hücrelerinin üzerindeki PD-1 reseptörlerini engelleyerek bağışıklık sistemini aktive ederek tedavide kullanılır. Bu gün için küçük hücreli akciğer dışı kanseride, renal hücreli karsinomda, mesane kanserinde, melanomda, mesane kanserinde ve bazı kolon kanserlerinde kullanma endikasyonları FDA düzeyinde kabul görmüştür.

Antikor-ilaç-bileşikleri;

Ado-trastuzumab (emtansine): Meme kanserinde
Brebtuximab vedotin (adcetris): Lenfomada
İbrutmomab tiuxetane (zevaline): Non-hodgkin lenfomada

Antikor-antijen kompleksi oluşturarak bağışıklık sistemi tarafından kanseri yok eden monoklonal antikorlar:

Rituximab (rituxane): B lenfositlerinin üzerindeki CD 20 antijenine bağlanarak bağışıklık sisteminin tümör hücrelerini yok etmelerini sağlarlar.
Denileukun diftitox: Lenfoma ve bazı lösemilerde kanser hücrelerinin üzerindeki IL-2 reseptörlerine bağlanarak difteri toksini ile kanser hücrelerini yok ederler.
Kanser tedavi aşıları: Bu aşılar hastanın kendi kanser hücrelerinden üretilirler.
Spuleucell T (provenge): Prostat kanserinde kullanılır.

Koruyucu aşılar:

HPV virüsüne karşı serviks (rahim ağzı) kanserinde kullanılır.
Hepatit B’ye karşı aşılar hepatoselüler (karaciğer) kanserine karşı koruyuculuk sağlar.

Diğer immunoterapiler:

İmmun sistem modülatörleri: İnterlökin ve interferon malign melanomda ve renal hücreli kanserlerde kullanılmıştır.
İnterferon alfa: Bazı lösemi-lenfoma ve kaposi sarkomunda kullanılır.

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz

/* */