Tüp Bebek Tedavisinde Doğru Bilinen Yanlışlar

    Tüp bebek işlemi yumurta ve spermin vücut dışında laboratuvar ortamında bir araya getirilmesi ve döllenme sonrası elde edilen embriyonun anne rahmine transfer edilmesidir. Başlangıçta tüp bebek tüpleri hasar görmüş, tıkalı ya da tüpü olmayan kadınları  tedavi etmek için kullanılmaktaydı. Günümüzde ise erkek infertilitesi, endometriozis yada açıklanamayan infertilite gibi geniş bir yelpazede tedavide kullanılmaktadır. 

    Kadıköy Florence Nightingale Hastanesi Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezimiz de çocuk sahibi olamayan çiftlere yönelik tüm tetkik ve incelemeler yapılabilmekte , yumurtlama tedavisinden aşılama ve tüp bebek işlemine kadar tüm üremeye yardımcı tedavi hizmetlerini sunmaktayız.


    Yanlış: ''İnfertilite sorunları her zaman kadından kaynaklanır''
    Doğru: Bir  yıl süre ile ortalama haftada 2-3 kez düzenli  ilişkiye girilmesine ve herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanılmamasına rağmen gebe kalınamaması “infertilite” olarak tanımlanır. Yaklaşık olarak fertilite problemlerinin %40'ı kadından, %40'ı erkekten kaynaklanırken %20 vakada ya her iki tarafta bir sorun saptanmakta yada hiçbir sorun saptanamamaktadır. Dolayısıyla infertilite nedeni araştırılırken her zaman erkeğin de araştırılmasını gerektirir.

    Yanlış: '' Gebe kalmak nasılsa  kolay, gebeliğimi kariyer planlarıma göre yapabilirim''
    Doğru: Bir kadının üreme kapasitesi yaş ilerledikçe düşmektedir. Yaş ile birlikte yumurta sayısı ve kalitesi düşmektedir. Bu da kadının hormon seviyesini etkileyerek düzensiz ovülasyona neden olur. 35 yaşın altında her ay gebe kalma şansı %20 civarındadır. 40 yaş civarında bu oran %5'lere geriler ve düşük doğum oranları da hızla artar. Kadının yaşı 40 civarındayken kalan yumurtalarının yaklaşık yarısı kromozomal olarak anormal olacaktır. 

    Yanlış: ''Adetlerim düzenli, çabuk gebe kalabilirim''
    Doğru: Düzenli adet gören kadınlar da infertilite problemi ile karşılaşabilmektedirler. Düzenli adet ovülasyon yani yumurtlamanın olduğunu gösteren bir göstergedir ancak gebelik oluşmasında etkili birçok başka faktör bulunmaktadır. Günümüzde her on çiftten birinde infertilite problemi göülmektedir.

    Yanlış: ''Kilo gebe kalmayı etkilemez''
    Doğru: Bir kadının kilosu fertiliteyi çok etkileyebilir. Kadında vücüttaki yağ miktarı ile östrojen üretimi ve dağılımının etkilendiği bilinmektedir. Kilosu aşırı fazla yada aşırı düşük olan kadınlar yumurtlamada oluşabilecek sorunlara bağlı olarak  gebe kalmada sorun  yaşayabilmektedir. 

    Yanlış: ''Eğer kadın doğum uzmanım beni düzenli olarak muayene eder ve herşeyin yolunda olduğunu söylerse, gebe kalmakta problem yaşamam''
    Doğru: Sağlığınız için kadın doğum muayenelerinizin çok önemli olmasına rağmen rutin muayeneler fertilite araştırması için çok az bilgi vermektedir. Rutin kontrollerde , vajina, uterus hacmi, yumurtalık hacmi kontrol edilmekte ayrıca Pap smear ile serviks kanseri taraması yapılmaktadır. İnfertilite değerlendirmesi ise yumurtalık rezervinin, yumurta kalitesinin, tüplerin açık olup olmadığının, rahim anormalliklerinin ve erkek nedenli araştırmanın yapılması ile mümkündür. Kadın doğum uzmanınız konu hakkında yeterince tecrübe sahibi değilse sizi genellikle üreme üzerine uzmanlaşmış kişilere yönlendireceklerdir.

    Yanlış: ''Bir çocuğumuz var, tekrar çocuk sahibi olmam kolay''
    Doğru: Bir grup hasta için bu durum doğru olmakla birlikte her zaman bu kural geçerli olmayacaktır. Birçok çift ikinci çocuğunu isterken zorluklarla karşılaşabilmektedirler. Özellikle kadının yaşı ilk çocuktan sonra çok ilerlemişse bu durum görülebilir.

    Yanlış: ''Sigara içmek üreme mi engellemez''
    Doğru: Tüm bilimsel yayınlar sigaranın fertilite üzerine olumsuz etkisini göstermektedir. Kadınlar için sigara içmek yumurtalıklar üzerine olumsuz etkilidir. Sigara, yumurta kaybını artırıp  kalitesini düşürmektedir. Sigara içenlerin içmeyenler göre daha önce menopoza girdiği gösterilmiştir. Bu nedenle gebe kalmak isteyen kadınlar eğer sigara içiyorlarsa hemen bırakmalarını şiddetle tavsiye ediyoruz.

    Yanlış: ''İnfertilite uzmanına giden her hasta direk tüp bebek tedavisine alınır''
    Doğru: Birçok fertilite kliniğinin hastaları çok hızlı tüp bebek tedavisine aldıkları doğrudur. Tüp bebek tedavisi bebek isteyen çiftler için tek alternatif olmayıp, son çarede değildir. Tedaviye başlamadan önce altta yatan nedene yönelik tanısal testlerin yapılıp, ona göre tedavinin planlanması gerekmektedir. Tanısal testler ve incelemeler yapıldıktan sonra çifte özgü tedavi planlanmalıdır. Bu şekilde hastaların birçoğu ilaçlarla yumurtalıkların uyarılması yada aşılama işlemi gibi daha az maliyetli ve daha az invaziv yöntemlerle tedavi edilebilmektedir.

    Yanlış: ''Tüp bebek en son tedavi alternatifidir''
    Doğru: Kadında her iki tüpün tıkalı olduğu yada ileri yaşda ve şiddetli erkek faktör infertilitesinde tüp bebek tedavisi seçilecek  ilk tedavi alternatifidir.

    Yanlış: ''Tedavilerde kullanılan yumurtalıkları uyarıcı ilaçlar kalan yumurtalarımı bitirir''
    Doğru: Bir kadın henüz anne karnındayken tüm yaşamı boyunca kullanabileceği yumurtaları bellidir. Bu sayının yaklaşık 7-8milyon arasında olduğu bilinmektedir. Doğduğu anda bu sayı yaklaşık 3-4 milyona, ergenlikte ise 500000-700000 seviyelerine inmektedir. Her ay bir grup olgun olmayan yumurta, yumurtalıklarda o ay kullanılmak ya da kaybedilmek üzere seçilir. Erken yirmili yaşlarda her ay bir kadın 15-30 yumurta kaybetmektedir. Her ay bu yumurtalardan biri dominant (baskın) olarak seçilmekte ve bu yumurta olgunlaşarak atılmakta yani yumurtlanmaktadır. Kalanlar ise bozulup atılmaktadırlar. Kadın yaşlandıkça her ay daha az yumurta mümkün olabilmekte ve siklus süreleri kısalmaya başlamaktadır. Böylece daha hızlı yumurta kaybı olmaktadır. Fertilite tedavilerinde amaç, olgun yumurta sayısını artırmaktır, azaltmak değil. Fertilite ilaçları, vücudun kendi yumurta kapasitesini değiştiremez.

    Yanlış: ''Tüm tüp bebek merkezleri aynıdır, o halde evime en yakın olanı tercih edebilirim''
    Doğru: Tüm tüp bebek merkezleri aynı değildir. Başarı oranları tüm merkezler arasında farklılık gösterebilmektedir. Hastalar kliniklerini seçmeden önce mutlaka araştırmalı, başvurdukları doktorun ve ekip elemanlarının her zaman ulaşılabilir olup olmadığını değerlendirmelidir.  

    Yanlış: ''Tüp bebek tedavileri her zaman ikiz yada üçüz gebelikle sonlanmaktadır''
    Doğru: Çoğul gebelik olma olasılığı transfer edilecek embriyo sayısındaki kısıtlama ile azalmaktadır. Özellikle genç ve daha önce denemesi olmayan kadınlarda tek embriyo transferi ile çoğul gebelik riski ortadan kalkmaktadır.
      
    Yanlış: ''Tüp bebek her zaman başarı ile sonuçlanır''
    Doğru: Tüp bebekte merkezin deneyimi, kadının yaşı, infertilite nedeni, biyolojik ve hormonal bir çok faktör başarıyı etkilemektedir. Tüp bebek uygulamalarında  % 40 vakada gebelik elde edilebilmektedir. Canlı çocuk sahibi olma oranları ise % 30 lar civarındadır.

    Yanlış: ''Tüp bebek ile oluşan gebeliklerde doğumsal anomali sıklığı artmaktadır''
    Doğru: Tüp bebek gebeliklerinde konjenital malformasyon görülme sıklığı artmamaktadır.

    Yanlış: ''Tüp bebek tehlikeli bir tedavidir''
    Doğru: Tüp bebek sanılanın aksine güvenli bir tedavi yöntemi olup yakın takip  ile olası komplikasyonları (yumurtalıkların aşırı uyarılma sendromu) da minimuma indirmek mümkündür.

    Op.Dr.  Mehmet Nuri Delikara
     Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı (Tüp Bebek Merkezi)