Emziren Annelere Tavsiyeler

    Hamileliğin son aylarında sık idrara çıkmak, nefes alamamak ya da mide yanması gibi şikayetler nedeni ile anne adayı zaten uykusunun bölünmesine alışmıştır. 2 saatlik kesintisiz uykular bile çok iyi gelecektir. Doğumdan sonra artan prolaktin (PRL, süt hormonu) de uyku kalitesinin artmasına yardımcı olur.
    O yüzden ilk günlerde öncelik annenin 2 saat dahi olsa uyuması için ortamın sağlanmasıdır. Öncesinde ılık duş, memeden süt akımını sağlayan 'let-down reflex' denilen sütün meme başına ulaşma refleksini aktive eder.

    Emzirme döneminde anneler dünyaya gelecek bebekleri için ‘acaba sütüm yeterli mi? yoksa benim sütüm yaramıyor mu? sütüm fazla olmazsa?’ gibi kaygılar içerisindedir. Tüm annelerin bilmeleri ve içselleştirmeleri gereken birinci kural, sağlıklı memeden süt üretimi kaçınılmazdır. Sütün meme uçlarından salgılanması beyindeki oksitosine (aşk hormonu) ve onun salınımını etkileyen stres hormonlarına bağımlıdır. Stres ve kortizon, endorfin (mutluluk hormonu) gibi keyif verici hormonların azalmasına sebep olabilir. Bu da memelerde hazır bekleyen sütün kanallardan dışarıya akmasına engel olabilir.

    Kalabalık ortamlar

    Çevresel stres, yorgun ve doğum izleri taşıyan anneyi çevrenin bebek için verdiği tavsiye ve yönlendirmeleri daha da yoracaktır. Bu yüzden doğum sonrası anneye yardımcı olacak ekip sağduyulu ve mümkün olan en az sayıda olmalıdır.

    Yapay emzirme

    Doğum öncesi bebek ihtiyaçları reyonlarındaki emzirmeyi kolaylaştıracak yapay meme uçları ve süt sağma makinelerini ihtiyaç olmadan alıp hazırda bulundurmayın. Bu hem bilinçaltınızda emzirememe korkusunun şekil almış hali, hem de gereksiz para harcama şeklidir. 

    Emzirme pozisyonu

    Doğumun ilk saatleri normal ya da sezaryen doğum şekline göre bebeğin ve sizin pozisyonunuz da farklı olur. Burada pozisyonu seçerken sizin belinizin ve sırtınızın ergonomik, operasyon bölgenizin minimal baskı altında olduğu, kendinizi çocuğunuzu kavrayacak en rahat pozisyona getirmeniz önemlidir. Böylece meme başınızı bebeğin ağzına tüm yönleri ile eşit basınçla yerleştirdiğiniz için meme başı çatlaklarından korur. 
    Sizin bakımınıza muhtaç olan ve siz nasıl tutarsanız o pozisyonda açlıkla başa çıkmaya çalışacak olan bebeğiniz için de yapacağınız en kolay şey; kendinizi onun yerine koymaktır. Onu sevgiyle kucaklayın ya da yan yatarak emziriyorsanız meme başınızı en kolay kavrayacak şekilde yatağa yerleştirin. Göz temasınız muhakkak olmalı ve sevgiyle baktığınızı yavrunuz görmelidir. ‘’Çocuğum neden doymuyor, sürekli ağlıyor’’ diye düşünerek yavrunuza bakar ya da tedirgin kucaklarsanız bebeğiniz bunu hisseder. 

    Sıvı tüketimi

    Hepimizin bildiği en önemli konu sıvı tüketimidir. Doğru ölçüde sıvı alımınızı anlamak için yapmanız gereken kendi idrarınızın rengini takip etmektir. Eğer idrar su gibi berrak ise yeterli sıvı alıyorsunuz demektir. Rengi koyulaştıkça su içmeniz gerektiğini hatırlayın.

    Emzirme dönemi beslenme

    Emziren bir kadın, emzirmeyenlere göre günde 500 kalori ek besine ihtiyaç duyar. Gebelik sırasında süt üretimi için gerekli olan enerjinin 2-5 kg kadarı yağ olarak saklanmıştır. Emzirmenin ilk dönemlerinde anne bu depodan faydalanarak süt üretimini gerçekleştirebilir. Doğumdan sonraki ilk günlerde yeterli beslenemediğini düşünmesine gerek yoktur. Günde 3 litre sıvı alımını gerçekleştirmesi yeterlidir.

    Hamilelik öncesi aldığı vitamin ve minerallere devam etmesi ve günde ek 25 gram protein alması koşulu ile emziren annenin diyet veya egzersiz yapması, sütün kalitesini ve miktarını etkilemez. Stres, kaygı ve sigara ise süt miktarını ciddi oranda azaltır.

    Süt üretimine katkıda bulunan mineraller, vitaminler ve fitoöstrojenlerden zengin olan koyu yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, pazı, kara lahana) , havuç, pancar, protein desteği sağlayan somon balığı, baklagiller, susam (tahin) , kaysı, incir ve hurma tüketimini kalori alımına dikkat ederek diyete eklemek tavsiye edilir.

    Emzirirken müzik dinleyin, okuyabiliyorsanız güzel kitaplar okuyun. Unutmayın emzirmek fizyolojik bir olaydır. Biz engellemedikçe kendiliğinden olur. 


    Op. Dr. Arzu BEBEK
    Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı