Çocuklarda Ateş

    Ateş nedir? 

    Ateş, vücut ısısının günlük periyodik değişimin üzerine çıkmasıdır. Vücut ısısı ölçümün yapıldığı zaman, ölçüm yapılan vücut bölgesine, günün hangi saatinde ölçüldüğüne ve kişinin yaşına göre değişir. Örneğin sabah ile akşam arasında ölçülen ısı, koltuk altı veya alından  ölçülen ısı veya  egzersiz, aşırı giyinme, sıcak hava, sıcak yiyecek ve içeceklerden sonra ölçülen ısı farklı olabilir.

    Vücudumuzda bu dengeyi sağlayan merkezimiz hipotalamusun ön bölgesidir ve belirli bir derecede tutmayı hedeflemiştir. Eğer vücut ısısı herhangi bir nedenle bu ayarlanan değerin üzerine çıktıysa hipotamus devreye girerek öncelikle ısı eşik değerini  yükseltip dışarıdan bizim de görebileceğimiz belli başlı tepkiler verdiğimiz ellerde soğuma, titreme, arkasından terleme gibi mekanizmalarla vücut ısısını düşürmeye çalışmaktadır. 

    Çocuklarda ateş ölçümü nasıl yapılır?

    Eğer koltuk altında ölçüyorsak 37.2,popodan(rektal) ölçüyorsak 38, ağızdan ölçüyorsak 37.8, kulaktan ölçüyorsak 38 üzerine ateş diyebiliriz.

    Ateşi en doğru gösteren ve genel kural olarak da öz ısıya en yakın olan rektal (popo) ısı  ölçümü yapmak gerekir. Özellikle ilk 1 yaş çocuklarda rektal takip yapılabilir.Ancak ölçümü çocuk ve aile için biraz zor olabilmektedir o yüzden kulak veya koltuk altı dijital ateş ölçerlerle ölçmek de mümkündür.

    Çocuklarda ateş yapan nedenler

    En başta enfeksiyonlar gelmektedir. Kış döneminde;
    • Üst solunum yolu hastalıkları(grip,boğaz enfeksiyonu,krup)
    • Alt solunum yolu infeksiyonu(zatürre, bronşit)
    • İdrar yolu enfeksiyonu
    • Barsak enfeksiyonları
    • Menenjit enfeksiyonu
    neden olabilen tüm virüslerin veya bakterilerin neden olduğu hastalıklar olabilir.

    Bununla beraber enfeksiyona bağlı veya bağlı olmayan ;
    • Sıvı kayıpları
    • Süt çocuğunda diş çıkarma
    • Aşı yapılma öyküsü
    • Genetik hastalıklar (ailevi akdeniz ateşi)
    • Tiroid hastalıkları
    kullanılan ilaçlar(tiroid ilaçları, psikiyatrik ilaçlar ,5 günden fazla süren ateşte Kawasaki hastalığı akla gelebilir. Ayrıca 15 günden fazla süren ateşte tüberküloz,birçok kanser türleri aklımıza gelmektedir.

    Çocuklarda ateşten korkmalı mıyız?

    Hayır, ateş bizim vücut savunma mekanizmamızın çalıştığının bir göstergesidir. Bizim için birçok hastalığın ilk belirtisi olarak ortaya çıkmaktadır.

    Ateşimizin 41 derece veya üstüne çıktığı zaman korkmalıyız. Böyle bir durumda ısı kontrol mekanizmasının çalışmadığını gösterir. 

    Çocuklarda ateş yükseldiğin‘de yapılacaklar;
    • Öncelikle ortamın sıcaklığını kontrol etmeliyiz ve çocuğun giysilerini çıkartmalıyız.
    • Daha sonra ateşin odak noktaları olan ve insan vücudunda ateşin algılama noktaları olan koltuk altı,kasık bölgesi ve alına ılık su(soğuk su ve buzlu su veya sirkeli su değil) ile tatbik edin.
    • Ateş halen yüksek devam ediyorsa doktorunuza başvurun , böyle durumlarda biz hekimler içeriği parasetamol veya ibuprofen içeren ilaçları tercih etmekteyiz. 
    • İlaçların etkisi 1-2 saat içinde çıkmaktadır,ateşi tekrar ölçebiliriz. Ateş yüksekliği devam ediyorsa ilaç dozunu tekrarlayabiliriz.
    • Ateş dirençli bir şekilde devam ediyorsa ve 3 günden fazla sürdüyse mutlaka doktorunuza başvurun.
    • Ateş ile birlikte başka şikayetlerin de eklenmesi (ishal, kusma, boğaz ağrısı, öksürük gibi) durumunda doktorunuz mutlaka başvurulması gerektiğini unutmayın. Detaylı bilgi için Çocuk Sağlığı Merkezi'mizi ziyaret edin. Hemen randevu alın.

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 
    Uzm. Dr. Banu Yazıcı