Yüksek tansiyon (hipertansiyon)

Tansiyon; kanın damarlara uyguladığı basınçtır. Kalpten pompalanan kan atardamarlar (arterler) aracılığı ile tüm vücuda taşınır. Yüksek tansiyon bir diğer adı ile hipertansiyon, arterlerdeki kan basıncının normal seviyenin üzerinde olduğunu anlamına gelmektedir.

Tansiyonda (kan basıncı) iki değer ölçülür.

Büyük Tansiyon (Sistolik Kan Basıncı) 

Tansiyonunuzu ölçülürken söylenen ilk değerdir. Büyük tansiyon kalp atışı sırasında kanın atar damarlara (arterlere)  dolarken yarattığı basınçtır.

Küçük Tansiyon (Diastolik Kan Basıncı) 

Tansiyonunuz ölçülürken söylenen ikinci değerdir. Küçük tansiyon; iki kalp atışı sırasında (kalp dinlenme halindeyken) atar damarlarda (arterlerde) olan kan basıncıdır.

Normal Tansyon (kan basıncı)

120/80 mmHg’dan az ise 12’ye 8; büyük tansiyon 12, küçük tansiyon 8. Sağlıklı yaşama devam 

Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon)

Büyük tansiyonun (sistolik)  140 mmHg (14)  ya da daha yüksek olması ya da küçük tansiyonun (diastolik) 90 mmHg (9) ya da daha yüksek olması. Yaşam tarzının değişmesi  Doktorunuzun uygun görmesi halinde ilaç tedavisi



Kan basıncında iki değer ölçülür; 120 / 80 gibi. 

İlk değer;  sistolik kan basıncını ifade eder. (Halk arasında büyük tansiyon olarak da adlandırılır)Sistolik kan basıncı; kalp atışında pompalanan kanın atar damarlarda (arterlerde) oluşturduğu basınçtır.

İkinci değer;  diastolik kan basıncını ifade eder. (Halk arasında küçük tansiyon olarak da adlandırılır) Diastolik kan basıncı ise iki kalp atışı arasında (kalp dinlenme halindeyken) atardamarlarda (arterlerde) gözlenen basınçtır.


Sistolik (büyük tansiyon) 120 mmHg ve daha düşük 120-139 mmHg 140-159 mmHg 160 mmHg ve üzeri

Diastolik (küçük tansiyon) 80 mmHg ve daha düşük 80-89 mmHg 90-99 mmHg 100 mmHg ve üzeri


Pek çok kişi yüksek tansiyona sahip olduğunun farkında olamamaktadır.  Ancak tansiyon ölçüldükten sonra yüksek tansiyon varlığı tespit edilmektedir.

En az senede bir defa hastanelerde ya da sağlık kuruluşlarında mutlaka tansiyonunuzu ölçtürün.


Yüksek tansiyon (hipertansiyon)  pek çok kişide herhangi bir belirtileye neden olmamaktadır. Bu durum genellikle “sessiz katil” olarak adlandırılır. Çünkü varlığından bile habersiz olduğunuz yüksek tansiyon kalbinize, böbreklerinize hatta beyninize zarar verebilir.

Hastanelerde ya da sağlık kuruluşlarında en az senede bir defa tansiyonunuzu kontrol ettirmelisiniz. (Eczanelerden ya da farklı yerlerden satın alınan tansiyon aletleri doktorunuzun ofisindekiler kadar kesin ölçüm yapmayabilmektedir.) Sadece yetişkinler değil çocukların da kan basınçları mutlaka kontrol edilmelidir.

Bazı durumlarda doktorunuz tansiyonunuzu daha sık kontrol etmenizi önerebilir. Bu takdirde doktorunuz önerdiği sıklıkta ve sürede kontrolünüzü sürdürmelisiniz.

Tedavi edilmeyen yüksek tansiyon pek çok ciddi sağlık sorununa neden olan ve kesinlikle tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlıktır.
Eğer yüksek tansiyonunuz var ve tedavi olmuyorsanız. Sizi bekleyen tehlikelerden bazıları  şöyledir:

İnme
Kalp duvarında kalınlaşma 
Kalp yetmezliği
Periferik damar hastalıkları
Kalp krizi
Böbrek yetmezliği

Ailesinde hipertansiyon, kalp hastalıkları ya da diyabeti olan kişiler 
Doğum kontrol hapı kullanan kadınlar
Hamileler 
35 yaş ve üzerindeki kişiler
Yüksek kilolu olan kişiler
Hareketsiz kişiler
Çok fazla alkol tüketenler
Çok yağlı ve çok tuzlu yiyecekler tüketenler
Sigara içen kişilerde                                       

yüksek tansiyon görülme riski normalden daha fazladır.

Tansiyon; kanın atardamarlarda (arterler) yarattığı basınçtır. Atardamarlardaki (arterlerki) basıncın normalden yüksek olması durumuna; yüksek tansiyon diğer adıyla hipertansiyon denir. Kalp krizi; kalbin çalışmasını sağlayan kalp kaslarına kan gitmemesi dolayısıyla bu kasların oksijensiz kalması demektir.

Peki bu nasıl gerçekleşir? Kalp tüm vücuda kan pompalar fakat kendisinin de çalışması için kana ihtiyacı vardır. Bunun için kalbin çevresinde kalbi besleyen damarlar bulunur. Bu damarlara koroner arter adı verilir.

Koroner arterlerden biri kısmen ya da tamamen tıkanırsa (pıhtı ya da spazm nedenli) kalbe kan gitmez ve bu da kalp krizine neden olur.

Eğer yüksek tansiyonunuz varsa, aterosikleroz yani damar sertleşmesi oluşma riski normalden daha yüksektir. Kalbi besleyen koroner damarlarda damar sertliği (ateroskleroz) gözlenmesi durumuna “koroner arter hastalığı” denir. 

Koroner arter hastalarında kalp krizi riski yüksektir. Sonuçta hipertansiyon koroner arter hastalığı riskini arttırdığı için kalp krizi geçirme riskini de artırır.

Hipertanisyon hastasında damar içinde plak oluşumu nedeniyle zamanla artan damarlar sertleşmesi kalbe daha az kan gitmesine  ya da kan akışının tamamen durmasına yol açabilir. Bu da kalp krizine neden olabilir.

Hipertansiyonun tetiklediği damar sertleşmesi (ateroskleroz) diğer atar damarlarda da (arterlerde) görülebilir ve  farklı komplikasyonlara neden olabilir. Hasar gören arterler (atar damarlar) vücudun diğer kısımlarına da yeterince oksijen taşıyamaz. Bu nedenle yüksek tansiyon (hipertansiyon) beyin ya da böbrek hasarına da neden olabilmektedir.

Sonuçta yüksek tansiyon (hipertansiyon) inme (felç) , kalp yetmezliği ve körlük riskini de dolaylı olarak arttırmaktadır.


Hipertansiyon ya da yüksek tansiyon tehlikelidir çünkü inme, kalp krizi, kalp yetmezliği ya da böbrek yetmezliğine neden olabilmektedir.

Yüksek tansiyon (hipertansiyon) tedavisinde hedef; zararlı olan yüksek basıncın düşürülmesi ve beyin, kalp, göz ,böbrekler gibi önemli organların korunmasıdır.

Yapılan bilimsel çalışmalar; yüksek tansiyon(hipertansiyon) tedavisinin inme, kalp krizi ve kalp yetmezliği görülme oranını düşürdüğünü ortaya koymuştur. (Tedavi edilen hipertansiyon; inme görülme oranını yaklaşık%35-40 oranında, kalp krizi görülme oranını %20-25 oranında, kalp yetmezliği görülme oranını %50’den fazla oranda azaltmaktadır.)

Yüksek tansiyonun (hipertansiyonun) tedavisi yaşam tarzı değişiklileri ve ilaç kullanımını kapsamaktadır.


Yüksek tansiyonun(hipertansiyonun) önlenmesi ve tedavi edilmesindeki kritik noktalardan biri sağlıklı yaşam tarzıdır. Günlük yaşamınızda yapacağınız değişiklikler ile tansiyonunuzun düşmesini sağlamak mümkün olabilmektedir:

Fazla kilolarınız varsa, onlardan kurtulmak.
Sigara içiyorsanız, sigarayı bırakmak
Sağlıklı beslenmek (bol meyve sebze, az yağlı az tuzlu yiyecekler..)
Günde en fazla 6 gram tuz tüketmek
Düzenli egzersiz yapmak (yürüyüş, yüzme, bisiklet)
Aşırı alkol tüketiminden kaçınmak 
Yaşam tarzında yapılan bu değişiklikler tansiyonun düşmesini sağlayabildiği gibi, tansiyon ilaçlarının da etkinliğini arttırabilmektedir.

Yüksek tansiyonun (hipertansiyonun tedavisinde) kullanılan birkaç ilaç sınıfı bulunmaktadır:

ACE inhibitörleri Angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitörleri
ARB’ler (Anjiyotensin reseptör II blokerleri) 
Diüretikler
Beta blokerler
Kalsiyum kanal blokerleri

Hedeflenen tansiyon değerine ulaşılıncaya kadar; anti-hipertansif ilaç tedavisi alan hastalar en az ayda bir defa doktora gitmelidir. 

Doktor hastanın serum potasyum seviyesi (diüretikler bu seviyenin azalmasını sağlar) ve kreatinin seviyesini (böbrek fonksiyonlarının iyi olup olmadığını gösterir) yılda bir ya da iki defa kontrol etmektedir.

Tansiyon hedeflenen değere ulaştığında, eğer farklı bir hastalık ya da durum söz konusu değilse hastaların doktorlarını her 3-6 ayda bir görmeleri yeterli olabilmektedir.

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz

Bizden haberdar olmak
ister misiniz?
florence nightingale hastanesi çağrı merkezi
florence nightingale hastanesi

Copyright 2016 Florence Nightingale. Tüm hakları saklıdır.

Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız.