Huzursuz bacak sendromu

Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) bacaklarda rahatsızlık hissi ile ortaya çıkan ve bazen ailevi özelliği de olan bir hastalık grubudur. 

Huzursuz bacak sendromunun görülme sıklığı ülkeden ülkeye değişir. Doğudan batıya doğru sıklığı artar. Ülkemizde yapılan çalışmalarda huzursuz bacak sendromunun toplumda görülme sıklığının %3 civarında olduğu tespit edilmiştir.

Hastalığın ortaya çıkış yaşı çok değişkendir. Ailevi formlarda yakınmalar sıklıkla genç yaşlarda, hatta çocukluk çağında ortaya çıkabilir. 

Hastalar genellikle yakınmalarını tam tarif edememekle birlikte bacaklarda rahatsızlık, karıncalanma, germe hissi, ağrı ve uyuşmadan şikayet ederler. Akşamüstü ve gece yatarken bacaklar hareketsizken ortaya çıkan bu yakınmalar, hasta kalkıp dolaştığında, bacaklarını hareket ettirdiğinde veya masaj yapıldığında rahatlar. 

Hastalar genellikle bu yakınmalarının başka sebeplere bağlı olduğunu zannedebilirler. Yıllardır uykusuzluk çeken uykuya dalmakta sorun çeken hastaların bir kısmında huzursuz bacak sendromu olabilir ve tedavi ile birlikte yakınmaları tamamen geçebilir. 

Bacak varisleri olan hastalar yakınmalarını bununla ilişkili zannedip huzursuz bacak tanısı atlanabilir ve yıllarca tedavisiz kalabilirler. Bir grup hasta ise bu yakınmalarını romatizmadan kaynaklandığını düşünüp hekime başvurmayabilir. Hatta bazı çocuklar bacaklarını devamlı oynattıklarından “hiperaktif çocuk” tanısı bile alabilirler. Bazen çocukların ifade ettikleri bacak ağrıları yanlışlıkla “büyüme ağrısı” olarak değerlendirildiklerinden hastalar tedavisiz kalabilirler.

Bazı hastalarda yakınmaların şiddeti ve sıklığı o kadar fazladır ki gece uykuya dalmakta zorlanırlar ve uyku kaliteleri bozulur. Kalitesiz ve yetersiz uyku sonucunda da hastaların günlük yaşamı etkilenmeye başlar. Oturularak yapılan uzun süreli yolculuklarda, sinema, tiyatro, konser ya da iş toplantıları gibi sosyal ortamlarda hastalar oldukça sıkıntı duyarlar.

Huzursuz bacak sendromu olan kişilerde aşağıdaki yakınmaların tümü vardır.

Bacaklarda huzursuzluk hissine bağlı hareket ettirme ihtiyacı

Bu yakınmaların oturma ve yatma gibi istirahat durumlarında ortaya çıkması

Bu yakınmaların akşam saatlerinde ya da gece ortaya çıkması ya da artması

Bacakları hareket ettirmekle bu huzursuzluk hissinin bir süreliğine azalması veya kaybolması

İdyopatik (birincil)  tip ve ikincil tip olmak üzere iki grupta ele alınır.

İdyopatik tip olanlar, ailevi olan ve olmayan olarak iki gruba ayrılır. Bu grupta huzursuz bacak sendromuna neden olabilecek başka bir hastalık bulunmaz.

İkincil tip olanlar ise bir hastalık veya etkenler sonucunda ortaya çıkan gruptur. Bunların arasında; Parkinson hastalığı, böbrek hastalığı, polinöropati (sinir ucu iltihabı), demir eksikliği, vitamin ve mineral eksikliği, gebelik, bazı romatolojik hastalıklar sayılabilir. Depresyon, psikoz ve alerji ilaçları hastalığın çıkmasında veya şiddetinin artmasında etken olabilir. Ayrıca kafein, alkol ve sigaranın da huzursuz bacak sendromu bulgularını kötüleştirebileceği akılda tutulmalıdır. Gebelikte olan huzursuz bacak sendromu ile ilgili yakınmalar ilk kez ortaya çıkabilir ya da gebelik öncesi var olan yakınmalar artış gösterebilir. Özellikle gebeliğin son aylarında yakınmalar şiddetlenebilir. 

Huzursuz bacak sendromu olan hastaların bir kısmında, gece uykudayken belli sürelerle tekrarlayan ve şiddetli durumlarda uykunun yapısını bozabilen, bacaklarda atma, irkilme şeklinde hareketler ortaya çıkar. “Uykuda periyodik bacak hareketi bozukluğu” adı verilen bu sendrom, huzursuz bacak sendromu olan hastaların yaklaşık % 80’inde mevcuttur. 

Hastalar genellikle bu hareketlerden habersiz oldukları için hasta yakınının ifadesine başvurulur. “Gece yatakta tekme atıyor”, “Aniden bacağı sıçrıyor, irkiliyor” şeklinde hasta yakınından bilgiler alınır.

Hastalığın tanısı, uyku hastalıkları ile ilgili uzman hekimlerin ayrıntılı hastalık öyküsünü alması ve muayenesi sonucunda konur. Huzursuz bacak sendromuna yol açabilen diğer nedenleri dışlamak için de bazı kan tahlilleri ve gerektirdiğinde elektrofizyolojik testler istenebilir
Huzursuz bacak sendromunun tedavisinde birçok ilaç kullanılmakla birlikte ilk olarak eşlik edebilen hastalıkların ve metabolik bozuklukların saptanması ve tedavisi gerekmektedir. 

Hastaların çoğunda kolaylaştırıcı nedenler tedavi edilse de (anemi, vitamin eksikliği vb.) yakınmalar devam edebilmektedir. 

Hafif şiddette yakınmalar masaj, sıcak-soğuk uygulama, egzersiz, tetikleyen ilaçlardan ve kafeinden uzak durma ile gerileyebilir. 

Huzursuz bacak sendromunun orta ve şiddetli düzeyde seyrettiği hastalarda ise ilaç tedavisi başlanır. Yakından takip edilen bu hastalarda doz ayarlaması yapılarak hastalığın aktivitesi baskılanır. İlaç tedavisi ile hastaların çoğunda oldukça yüz güldürücü sonuçlara ulaşılması mümkündür. 
Gebelik dönemi ve bazı sekonder(ikincil) nedenlere bağlı olan grup dışındaki hastalarda hastalığın kendiliğinden gerileyip geçmesi nadirdir. Hastalık hayat boyu, alevlenme dönemleri ile dalgalı bir seyir izleyebilir. Hastalar bazen yakınmalarının azaldığını hatta kaybolduğunu da ifade edebilirler. Ancak bir süre sonra hastalık bulguları tekrar ortaya çıkabilir. Kandaki demirin eksilmesi, stres, aşırı egzersiz, alkol, sigara ve kafein hastalığın şiddetinin artmasında ve tetiklenmesinde rol oynayan etmenler arasındadır.

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz

Bizden haberdar olmak
ister misiniz?
florence nightingale hastanesi çağrı merkezi
florence nightingale hastanesi

Copyright 2016 Florence Nightingale. Tüm hakları saklıdır.

Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız.