Akut myeloid lösemi (AML)

Akut miyeloid lösemi erişkin yaş grubunun en sık görülen lösemisidir.

Bu hastalıkta akyuvarların (lökositlerin) alt gruplarından nötrofil, monosit gibi olgun hücreler oluşamaz ve vücut infeksiyonlara karşı savunmasız kalır. Oluşan hücreler olgun olmayan formlardır ve görev yapamazlar.
Ayrıca bu hücreler kemik iliğinde birikim yaparak eritrosit ve trombosit gibi diğer normal kan hücrelerinin üretimini de bozarlar. Böylece hastalarda ateş, kansızlık, kanama görülür.

AML risk faktörleri nelerdir?

Erkek cinsiyet, sigara kullanmak, geçmişte kemoterapi veya radyoterapi tedavisi görmüş olmak, radyasyonuna veya kimyasal maddesine maruz kalmak, myelodisplastik sendrom hastası olmak AML için risk faktörleridir.

AML nasıl belirti verir?

  • Ateş
  • Solunum sıkıntısı
  • Vücutta travma sonrası kolay morarma
  • Peteşi adı verilen cilt altında noktasal kanamalar
  • Halsizlik ve çabuk yorulma
  • İstahsızlık ve kilo kaybı en sık gözlenen belirtilerdir.

AML tanısı nasıl konur?

1. Anamnez ve fizik muayene: Hastanın geçmişteki hastalıkları sorgulanır, ciltte noktasal kanamalar ya da morarmalar araştırılır.
2. Tam kan sayımı ve biyokimyasal tetkikler: Beyaz kan hücreleri (lökosit), kırmızı kan hücreleri (eritrosit), trombosit sayısı, hemoglobin miktarları ölçülür.
3. Periferik (çevresel) kan yayması: Kan hücrelerinin çeşitleri, hücrelerin şekillerindeki değişiklikler saptanır. AML'de artmış olan blastların görülmesi tanıyı kuvvetlendirir.
4. Kemik iliği aspirasyon ve biyopsisi: Leğen kemiği bölgesel (lokal) anestezi veya genel anestezi ile uyuşturulur ve özel bir iğne ile girilerek enjektöre kemik iliği örneği alınır. Bu işleme aspirasyon adı verilir. Biyopside ise özel biyopsi iğnesi yardımıyla küçük bir örnek alınır. Alınan mumuneler hematolog ve patolog tarafından mikroskop altında incelenir. Ayrıca kromozom inceleme testleri de istenir.

Kesin tanı için mutlaka kemik iliği biyopsisi yapılması gerekir. Kemik iliğinden alınan örneğin veya çevre kan yaymasında blast sayısının %20'nin üzerinde bulunması akut lösemi tanısı koydurur.

AML’de Prognoz (iyileşme şansı) ne kadardır?

Prognoz için blastik hücrelerin genetik yapısı önemlidir. Hastanın yaşı da tedavi seçiminde önemlidir. Blastik hücrelerdeki kötü genetik yapı, uygulanan ilk kür kemoterapi ile remisyona girmeme, başlangıçta çok yüksek lökosit sayısı, yaşın ileri olması, başlangıçta cilt veya beyin tutulumu gibi organ tutulumlarının olması hastalığın kötü gidişli olacağını işaret eder. Kötü gidişat (prognoz) bulgusu olan hastalarda ilk tedavi ile hastalık kontrol altına alınır alınmaz, kemik iliği nakli programı açısından değerlendirme yapılır.

AML evrelemesi nasıl yapılır?

Tam bir evreleme yapılamaz. Onun yerine hastalık 3 gruba ayrılır;

1. Tedavi edilmemiş AML: Yeni teşhis edilmiş hastalar için kullanılır. Kemik iliğindeki hücrelerin %20'inden fazlası blastik, yani lösemi hücrelerinden oluşmaktadır.
2. Remisyonda AML: Remisyon, lösemikblastların kan ve kemik iliğinde bulunmaması ve kemik iliğinin normal yapı ve fonksiyonunu geri kazanması demektir. Tam kan sayımı normaldir. Kemik iliğinde blast (lösemik hücre) sayısı %5 veya daha azdır.
3. Nüks AML: Tedavi olup remisyona girmiş (iyileşmiş) olan AML’nin bir süre sonra yeniden ortaya çıkmasıdır.

AML nasıl tedavi edilir?

AML'de şu standart tedaviler uygulanır.

Kemoterapi: AML'deremisyon sağlanması ve remisyonun sürdürülebilmesi için yapılır. Kemoterapide hasta mutlaka hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
Kök hücre nakli: Her hastaya önerilmez. Yüksek risk grubuna girdiği tespit edilen hastalarla daha önce tedavi olmuş ve daha sonra hastalığı nüks etmiş hastalara önerilir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Diğer ilaç tedavileri: AML’nin sadece bir alt grubunda kullanılan ilaçlar mevcuttur. Örneğin Akut promiyelositer lösemi (AML-M3) tipi, en iyi seyirli lösemi tipidir. Bu grupta yüksek doz özel bir A vitamini (All-trans retinoik asit) ve düşük doz kemoterapi ile hastaların %90’ı tamamen iyileşirler. Bazı AML gruplarında kanser hücrelerinin yüzeylerinde bulunan bazı özel yapılara veya taşıdıkları mutasyonlara yönelik hedef ilaçlar tedaviye eklendiğinde daha başarılı sonuçlar elde edilmektedir.

Hastalık Belirtileri

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz