Prof. Dr. Şenol Akman, total kalça protezi hakkında bilgi verdi...

Kalça eklemi nasıl işler?

Kalça, vücudun en fazla ağırlık alan eklemlerinden birdir. Bu eklem bir bilyeli yatak biçimindedir. Bu sayede vücudun bükülme ve en aşırı hareketlerinde bile kalçanın sabit durması sağlanır. Kalça ekleminiz sağlıklıysa, hiç ağrı duymadan, yürüyebilir çömelebilir ve dönebilirsiniz. Ancak kalça ekleminiz zedelendiğinde, her hareket ettiğinizde size acı verecektir. Hatta bazen hareketsiz dururken bile ağrı duyarsınız.

Sağlıklı kalça eklemi nasıl olur?

Kalça eklemi, uyluk kemiğinin yuvarlak başının, pelvis (leğen kemiği ile) birleşmesiyle oluşan bir eklemdir. Birleşen yüzeyler kıkırdakla kaplıdır ve hareket gücünü güçlü kaslardan alırlar. Aşağıdaki parçaların hepsi sağlıklı ise; kalça eklemi sorunsuz olarak hareket etmelidir:

  • Kıkırdak pürüzsüz, yumuşak bir dokudur. Uyluk kemiğinin yuvarlağı ile bu kemiğin içine oturduğu yuva veya yuvarlak yatak kıkırdakla kaplıdır. Sağlıklı kıkırdak dokusu, baskıyı ve gerilimi alır. Bilyenin yatak içinde kolayca hareket etmesini sağlar.
  • Kaslar kalçaya ve bacağa hareket etmek için gerekli gücü sağlarlar.
  • Kirişler (tendon), kasları kemiklere tutturur.

Hasarlı kalça eklemi neden oluşur?

Kalçanın bu parçalarından biri veya daha fazlası hasar görmüşse, hareket etmek hem güçleşir hem de acı verir. Yıllar geçtikçe, kıkırdak çatlamaya başlar ya da aşınır. Bu durumda eklemi oluşturan kemikler birbirine sürtünmeye başlar. Bilye biçimindeki kemik, yuvayı oluşturan kemiğin içinde sürtünmeye başlarsa tutulmalar ve ağrı ortaya çıkar. Aşağıda göreceğiniz sorunlardan herhangi biri eklemde hasar yaratabilir:

  • Osteoartrit

Zamanla oluşan aşınma ve yıpranma, birikim yapabilir ve kıkırdaklar çatlamaya başlar. Bu duruma osteoartrit denir. Kemikler birbirine sürtündükçe pürüzlenir ve yüzeyi düzgünlüğünü yitirir. Bu da bilye yatağını aşındırır.

  • Kırık

Kalçaya gelen ağır bir darbe veya düşme, kemiğin kırılmasına yol açabilir. Kırılan kemik düzgün bir biçimde kaynamazsa, kalça eklemi giderek aşınmaya başlar.

  • Artritler

Romatid artrit ya da gut gibi kronik hastalıklar eklemin içini kaplayan dokuda şişme veya yangı (enflamasyon) meydana getirebilirler. Hastalık ilerledikçe, kıkırdak daha da aşınır ve eklem daha çok ağrı verebilir.

  • Nekroz

Ağır bir hasar, uzun süreyle alkol veya steroid kullanımı kemiklere kan ulaşmasını engelleyebilir. Eğer kemik ölmüşse (nekroz), eklem de çürüyecektir.

Tedavi planı

Cerrah, muayene ve röntgen filmlerinizin sonuçlarını bir araya getirerek sizin için en uygun olan tedavi planını oluşturacaktır. Yaşınıza ve kalçanızdaki hasarın derecesine bağlı olarak, ameliyatın sizin için uygun çözüm olup olmadığına karar verilecektir.

Henüz genç sayılacak yaştaysanız cerrahınız belki de ameliyatı daha sonraki yıllara bırakmak isteyecektir. Böyle bir durumda, ilaç tedavisi ile ya da yaşam tarzınızda değişiklikler yaparak, eklem değişimi ameliyatının gerekli olacağı yaşa gelene kadar şikayetlerinizi hafifletebilirsiniz.

Kalça protezinizi nasıl koruyacaksınız?

Hastanede kaldığınız süre içinde yeni kalçanızı koruyacak biçimde hareket etmeyi öğreneceksiniz. Bunlara hareket önlemleri diyoruz. Öğrenmemiz gereken önlemler, kalçanızı onarmak için uygulanan ameliyatın türüne göre belirlenecektir. Tüm kuralları uygulamalısınız.

  • Oturma önlemleri

Kalçanızı dizlerinizden daha yüksekte tutabilmeniz için, yüksek ve sert bir iskemlede oturun. Alçak kanepeleri veya iskemleleri kullanmayın. Şunu hiç hatırdan çıkarmayın: Ameliyatlı bacağınızı asla öteki bacağınızın üstüne atmayın. Bacaklarınızı her zaman ayrık tutun, bitiştirmeyin.

  • Eğilme önlemi

Belden yukarınızın bel seviyesinden aşağı sarkacağı biçimde asla eğilmeyin. Ayakta dururken veya otururken de bunu aklınızdan çıkarmayın.

  • Tehlikesiz biçimde hareket etmeyi öğrenme

Tamamen iyileşene kadar, yapay bir kalça ekleminin güvenle yapabileceği hareketler sınırlıdır. Yani doğal bir kalça gibi bükülmesi ve dönmesi mümkün değildir. Başlangıçta bazı hareketler, yeni eklemi fazla zorlayacaktır. Terapistiniz size yeni eklemin izin verdiği güvenli hareketlerin sının içinde kalmanızı öğretecektir.

  • Rotasyon (Döndürme) önlemi

Ameliyatlı bacağınızı, yapılan ameliyatın tekniğine bağlı olarak ve doktorunuzun önerisine göre ayağınız içe veya dışa dönük duracak biçimde bükmeyin. Yatarken veya otururken de bu önlemi aklınızda tutun.

Tarih 4.1.2018 editor@florence.com
Paylaş
Benzer Haberler
/* */