Doç. Dr. Ahmet Tunç Özdemir, prostat kanserinde yeni tedavi yöntemlerine neden ihtiyaç duyulduğu ve bu yöntemler hakkında bilgi verdi...

Prostat Kanseri Tedavisinde HIFU YöntemiHer ne kadar prostat kanserinin özellikle erken evrelerinde yüksek onkolojik başarılar elde edilse de , radyoterapi ve cerrahideki tüm gelişmelere rağmen fonksiyonel sonuçlar olarak nitelendirdiğimiz idrar kaçırma ve cinsel hayatın devamlılığı sonuçlarında henüz istenen başarılara ulaşılamamıştır.

Bununla beraber özellikle radyoterapi sonrası geç yan etkiler araştırmaları tedavide başka yöntemler ve enerji modalitelerine yönlendirmiştir.

Bugün için yeni tedavi alternatifleri nelerdir?

Bugün için prostat kanserli hastalarda , kriyoterapi, HIFU ve fokal tedaviler alternatif tedavi seçenekleri olarak ortaya çıkmıştır. HIFU ve kriyoterapi, hem tedavi ile ilişkili düşük morbidite hem de cerrahi ve cerrahi olmayan seçenekleri ile aynı tedavi edici etkinliğe sahip minimal invaziv işlemler olarak geliştirilmiştir.

HIFU yöntemi

HIFU işlemi, rektuma yerleştirilen ve açılı piezoelektrik kristal içeren kaşık şekilli bir aplikatör ve yayılan ultrasonografik dalgaları bir noktaya odaklayan ultrasonik tarayıcı ile uygulanır. Yapılan ölçümler 3 boyutlu görüntü ile kontrol edilir, düzeltilir, ve tedavi planına göre her lezyon için otomatik ve anlık gerçek zamanlı görüntüleme yapılır, işlemin keskinliği bir milimetrenin beşte biri hassasiyetindedir ve böylece HIFU uygulamasında en yüksek intraoperative keskinlik sağlanır ve bu HİFU işlemini uygulayan teknolojileri “Akıllı cerrahi robot” yapan özelliktir. Genel anestezi altında yapılan tek seanslık işlemde, doku hassasiyeti ve sınırları mükemmel olarak belirlenerek, 0,2 mm’lik sekanslarla oluşturulan ve kanser hücrelerinin hassas olduğu 65°C'lik ısı ile termal ve mekanik doku hasarı yaratılarak kanserli doku nekroze edilmektedir (öldürülmektedir).

HIFU tedavisi başarısı için yeterli deneyim oluşmuş mudur?

Yaklaşık 17 yıldır tüm dünyada 32000’in üzerinde HİFU tedavisi yapılmış olup, özellikle yeni jenerasyon cihazlar (Ablatherm, EU) görüntüleme alanında getirdikleri yeniliklere, işlem hassasiyetinde de gelişmeler sağlayarak, kanser sonuçlarında devrimsel yenilikler getirmişlerdir.

Prostat Kanseri Tedavisinde HIFU YöntemiProstat kanserinde, HİFU’nun primer tedavi yaklaşımı olarak değerlendirildiği bir çok rapor yakın zamanda yayımlandı. Blana ve arkadaşları Almanya ve Fransa’da 14 yıl boyunca çok merkezli olarak takip edilen 538 hastada en az cerrahi ve radyoterapi kadar başarılı sonuçlar yayınladılar (2013). Yine Almanya,Münihten Thüroff’un çalışmalarında çok başarılı kanser sonuçları ve sağ kalım oranlarına ulaşıldı. Crouset ve arkadaşları (2012) Fransa’dan 803 hastalık serilerinde onkolojik sonuçlarını radyoterapi ile en azından aynı olduğunu belirttiler.

Primer tedavi olarak uygulanmasının yanısıra, diğer tedavi modalitelerinde (cerrahi , radyoterapi) başarısızlık veya lokal nüks durumlarında da uygulanan işlemler ile ilgili sonuçlar HIFU ile prostat kanseri tedavisinde yeni ufuklar açmaktadır.

HIFU’nun yan etkileri var mı?

Bu çok cesaret verici kanserle ilgili (onkolojik) sonuçları yanında, hastaların belki de kanser tedavisinden bile vazgeçmelerine sebep olan yan etkiler açısından da başarılı sonuçlar son zamanlarda ardışık olarak yayınlanmaktadır. Hastalar için yaşam kalitesini en fazla etkileyen yan etkiler idrar kaçırma(inkontinans) ve erektil disfonksiyondur(cinsel fonksiyon kaybı). Özellikle 3-boyutlu görüntü ve işlem keskinliğindeki yükseklikten dolayı, bu yan etkilerin oluşmasına sebep olan dokularda yani,rektum, eksternal (dış) sfinkter ve nörovasküler demet(damar-sinir paketi) işlem esnasında riske atılmamaktadır. Yayınlanmış en geniş seri olan Crouzet’in çalışmasında bu oranlar her evre ve derecede çok başarılıdır. Japonyadan yakın zamanda (Shoji ve ark. 2010) yayınlanan bir çalışmanın hayat kalitesi (QoL) skorunda, HİFU sonrasında 326 erkek hastaya cinsel hayat ve idrar tutma ile ilişkili anketler kullanılarak hayat kalitesi-QoL değerlendirmesi yapılmış ve bu hastalar 6-12 ve 24. aylarda takip edildiklerinde vardıkları sonuç itibariyle, prostat kanserinde HİFU uygulanan hastalarda fonksiyonel ve yaşam kalitesi sonuçları diğer tedavi modalitelerindekinden daha iyi izlenmiştir.

Prostat kriyoterapi

Kriyoterapide hücre ölümüne sebep olmak için dondurucu teknikler kullanılır. Hücrenin sudan arındırılması, oluşturulan buz kristalleri ile hücre zarının doğrudan zarar görmesi, proteinlerin çözülmesi ile hücreler arası dolaşımda bozularak kanserli hücrelerin ortadan kaldırılması hedeflenir.

Transrektal ultrason eşliğinde prostata yerleştirilen kriyo iğneleri vasıtası ile donma-çözülme döngüleri oluşturularak (-40 °C) dış sfinkter ve mesane boynu seviyesinde nörovasküler demete de hassasiyet gösterilerek işlem uygulanır. Kriyoterapi için uygun hastalar organa sınırlı olanlardır ve yaşam beklentisi 10 yılın üzerinde olan hastalarda, özellikle uzun dönem takip sonuçları ile ilgili çok az veri olduğu konusunda hastalar bilgilendirilmelidir.

Tarih 4.6.2018 editor@florence.com.tr
Paylaş