Akşam saatlerinde bacaklarınızda tarif edemediğiniz bir his beliriyor, bu his hareketle azalıyorsa muhtemelen huzursuz bacak sendromunuz var. Uykusuzluğun önemli nedenlerinden biri olan huzursuz bacak sendromunun detaylarını Dr. Figen Hanağası açıkladı...

Bacaklarda genellikle akşam saatlerinde istirahat halinde ortaya çıkan huzursuzluk, rahatsızlık hissidir. Hasta ortaya çıkan belirtileri net tarif edemez. Genellikle 'Bacaklarımın içinde bir şey mi dolaşıyor yoksa içinden bir şey mi çekiyor bilemiyorum. Bacaklarımı hareket ettirdiğimde rahatlıyorum' der. Hakikaten de bacaklardaki his ağrı, zonklama ya da kramp tarzında değildir. Şikayetin net biçimde ortaya konmaması bizim hastalığı tanımamız açısından önemli bir kriterdir.

Ne tür sorunlara yol açar?

Şikayetler istirahat halinde, akşam saatlerinde otururken ya da uykuya dalmadan önce olur. Hatta uykuya dalmayı engeller. Hasta, televizyon seyredemez; sinemada, tiyatroda rahat edemez; uzun uçuşlarda koltuğundan kalkıp dolaşmak ister. Uykuya dalmayı güçleştirir, öyle ki uykusuzluk çekenlerin önemli bir kısmında huzursuz bacak sendromu görülür. Bir de hastaların yüzde 80'inde uykuda periyodik hareket bozuklukları olur.

Periyodik hareket bozukluğu ne demek?

Uykuda bacakların istemsiz olarak hareket etmesidir. Bacak atmaları, oynamaları hastayı uykudan uyandırır. Huzursuz bacak sendromu uykudan önce, periyodik hareketler ise gece uykuda olur. Periyodik hareketler özellikle hastalık ilerlediğinde ya da ilaç dozları fazla geldiğinde kollara da yayılabilir. Huzursuz bacak sendromunun sebepleri nelerdir? Bazı kişilerde genetik geçiş gösteriyor; anne, baba veya kardeşlerinizde varsa sizde de olma ihtimali yüksek. Bazı kişilerde de ikincil nedenlerle ortaya çıkıyor. En sık nedeni demir eksikliği. Bazı ortopedik hastalıklar, Parkinson ve vitamin eksiklikleri bu sendroma neden olabüiyor. Gebeliğin ikinci yarısında ortaya çıkabüiyor. Nadiren çocuklukta başlıyor, hatta çocuklarda şikayetler genellikle büyüme ağrısına yoruluyor. Tedavi edilebilir mi? Çeşitli tedaviler var ama en önemlisi altta bir sebep varsa onların düzeltilmesi. Örneğin kansızlık varsa demir ilacı başlanıyor, demir depoları boşsa yükseltiliyor, vitamin eksiklikleri takviye ediliyor. Nedensiz huzursuz bacak sendromunda ise dopamin ilaçları ya da 'alfa 2 agonistleri' kullanıyoruz.

İlaç tedavisi ne kadar sürüyor? Nasıl teşhis edilir?

Altta yatan sinir ucu iltihabı, romatizma, kansızlık, üre eksikliği gibi bir başka sebep var mı yoksa tamamen sebepsiz huzursuz bacak sendromu mu olup olmadığım değerlendiriyoruz. Bunun için hastanın şikayetlerini anlatması ve bazı kan testleri genellikle yeterli oluyor. Hastanın uyku laboratuvarmda yatması gerekmiyor çünkü bu zaten uyanıkken çıkan bir hastalık. Bu hastalık ömür boyu sürüyor ama alevlenme ve iyileşme dönemleri var. Alevlenme döneminde en az 3 ay üaç kullanıp sonra yavaş yavaş dozu azaltıyoruz. Şikayetler geçtiyse bir sonraki şikayet periyoduna kadar bir daha üaca başlamıyoruz.

Alevlenmeyi neler artırır?

  • Antidepresanlar,
  • Alkol,
  • Mevsimsel geçiş (bazılarında kışın bazüarmda da yazın artar),
  • Aşırı egzersiz,
  • Alerji ilaçları,
  • Kafein.

Şikayetleri azaltan öneriler

  • Akşam saatlerinde kafein içeren yiyecek ve içeceklerden uzak durun. Kahve, yeşil çay, çikolata, kola ve enerji içecekleri kafein içerir.
  • Alkol tüketmeyin.
  • Aşırı egzersiz şikayetleri artırsa da akşam üstü yapılan hafif egzersizler fayda sağlar. Uyumadan önce özellikle germe egzersizleri yapın.
  • Alerji ilaçlarını kullanırken dikkatli olun.
  • Şikayetleri hafif olanlarda ayak ya da bacakları bandajla sarmak rahatlatıcı olabilir. Ama bu uyku konforunu bozar.
  • Hafif dereceli yakınması olanlarda soğuk duş şikayetleri azaltır.
  • Bacak kaslarına masaj yapmak belirtileri hafifletir.


POSTA Gazetesi / 15 Ağustos 2018

Tarih 15.8.2018 editor@florence.com.tr
Paylaş