Güneşin Zararlı Etkilerinden Korunmanın Yolları

İstanbul Florence Nightingale Hastanesi Dermatoloji Kliniği doktorlarından Prof. Dr. Sibel Alper, "güneşten korunmanın, deri kanserlerinin önlenmesi ve erken yaşlanma belirtilerinin engellenmesi için en önemli etken" olduğunu söyledi. Peki güneşin zararlı etkilerinden nasıl korunabiliriz, deri kanserlerinin erken tanısı nasıl mümkün olabiliyor? Deri kanserleri tüm kanserler arasında en yaygın görülenlerdendir. Türkiye'de tüm kanserler arasında deri kanserleri yüzde 16.67 payla 4'üncü sırada yer alıyor. Her beş kişiden biri yaşam süresi içinde deri kanseri tanısı alacaktır. Deri kanserleri ileri yaşlarda, özellikle 65 yaş üstünde daha sık görülür. Güneş ışınlarının D vitamini sentezi gibi olumlu etkileri de vardır. Ancak burada söz konusu olan aşırı UV ışını maruziyetidir. Son 15-20 yıldır ozon tabakasının incelmesi nedeniyle deriye ulaşmakta ve kansere neden olmaktadır. Yine UVA ve UVB, tamiri mümkün olmayan DNA hasarına yol açar.

Güneş ışını hasarı birikici olduğundan çocukluk çağından itibaren olumsuz etkisi başlar. Çocuklukta bir kez bile güneş yanığı geçirmek, ileri yaşlarda deri kanseri riskini üç kat artırır. Melanom riski çok hızlı artıyor! Melanom çok hızlı ilerleyen, yaşamı en çok tehdit eden deri kanseri tipidir. Son yıllarda sıklığı her yıl yüzde 3 artmıştır. Melanom herkeste görülebilecek bir kanser türüdür. Fakat açık tenli ve güneş hassasiyeti bulunan kişiler daha fazla risk taşımaktadır. Beyaz tenli, açık renk gözlü, kızıl saçlı kişiler, çocukluğunda ağır güneş yanıkları geçirenler, ailesinde deri kanseri öyküsü olanlar, organ nakli geçirmiş hastalar, uzun süre korunmasız güneş altında zaman geçirenler ve geçirmiş olanlar, uzun süreli güneşlenenler ve solaryuma girenler risk altındadır

Vücudumuzdaki değişiklikleri iyi analiz edelim Vücutta yeni çıkan veya doğuştan olan bir benin renk, ebat veya şekil değiştirmesi, kanaması, büyümesi, birden çok renkli olması, kaşınması durumlarında dikkatli olunmalıdır. Tüm bu değişikliklerin tehlikeli bir hastalığın habercisi olabileceği hatırlanmalı ve en kısa sürede bir dermatoloji hekimine başvurulmalıdır. Her kanserde olduğu gibi deri kanserlerinde de erken tanı ve tedavi büyük önem taşır. Daha kanserleşmenin başladığı aşamada tanı koyabilmek amacıyla dermoskop, bilgisayarlı dermoskopi gibi görüntüleme yöntemleri geliştirilmiştir. Yine kişilerin bu cihazlarla ben haritaları çıkarılmakta, kaydedilmekte, düzenli kontroller sırasında en ufak değişiklik fark edilerek tehdit ortadan kaldırılabilmektedir.

Önce mekanik, sonra koruyucu kullanımı Güneşten korunma, deri kanserlerinin önlenmesi ve erken yaşlanma belirtilerinin engellenmesi için en önemli etkendir. Korunmanın ilk basamağı mekaniktir. Yani giysiler, şapkayla güneş teması minimize edilmelidir. Kumaşın cinsi bile korunmada etkili olmaktadır. Polyester ve yün, pamuklu kumaşlara göre UV ışınlarını daha çok emer. Kumaşın UV ışını emen kimyasallarla yıkanması korunmayı artırır. Mekanik korumaya ek olarak güneşten koruyuculardan yararlanılmalıdır. Ancak bu ajanların sürülüp kontrolsüz güneşte kalınması yarar yerine zarar getirecektir.

Çünkü koruyucular belirli oranda ve sürelerde etkilidir. Hiçbir koşulda saat 11:00 ve 16:00 arasında güneşte kalınmamalıdır. Koruyucunun uygun kullanılması koşuluyla etkinliği güvenilirdir. Güneş koruyucular metrekare başına 20 gram (santimetrekare başına 2 mg) olarak sürülmelidir. Birçok çalışmada kişilerin önerilen dozlarda güneş koruyucusu uygulamadığı gösterilmiştir. Suya dayanıklı, geniş spektrumlu (UVA ve UVB), en az 30 faktörlü koruyucular önerilir. Kremleri nasıl uygulayalım? Güneş koruyucular dışarı çıkmadan yarım saat önce uygulanmalı, ortalama 4 saatte bir yenilenmelidir. Günümüzde deri tipine, sağlıklı veya dermatolojik sorunları olanlara göre ve değişik formlarda (krem, losyon, sprey, renkli) koruyucular mevcuttur.

Dermatoloğunuza danışarak ürün seçmeniz yerinde olacaktır. Güneş koruyucular içinde organik, inorganik (titanyum dioksit, çinko oksit) kimyasallar bulunabilmektedir. Ürün seçimi yaşa, amaca göre olmalıdır. Çok basitleştirecek olursak, eğer kişide 1 saat içinde güneş yanığı gelişiyorsa, SPF 15 koruyucuyla 15 saatte gelişir diye düşünülebilir (15 kat fazla sürede). Ancak burada alınan UV ışınının hep aynı dozda olması koşuldur. Oysa günün her saatinde bu doz değişmektedir. Yine güneşten koruyucunun hem UVA hem UVB'ye karşı koruma sağlaması idealdir. Çünkü UVA ışınları ani zarar vermese de DNA hasarı yaratarak yıllar içinde deri kanseri oluşumuna yol açmaktadır. Gözlerin gözlükle, dudakların da yine güneşten koruyucuyla korunması unutulmamalıdır. Önümüzdeki yaz aylarında güneşten bilinçli yararlanmamızı diler, yaz sonunda dermatolojik bir muayeneyle ben ve deri kontrolü yaptırmanızı hatırlatmak isterim.

  • Güneşin Zararlı Etkilerinden Korunmanın Yolları
Tarih 1.7.2016 editor@florence.com
Paylaş
Benzer Haberler
Bizden haberdar olmak
ister misiniz?
florence nightingale hastanesi çağrı merkezi
florence nightingale hastanesi

Copyright 2016 Florence Nightingale. Tüm hakları saklıdır.

Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız.