Geçmek bilmeyen ağrılarınızın sebebi fibromiyalji olabilir!

Geçmek bilmeyen ağrılarınızın sebebi fibromiyalji olabilir!

Kadıköy Florence Nightingale Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon bölümünden Prof. Dr. Nur Turhan Berksan, “Geçmek bilmeyen ağrıların nedeni fibromiyalji olabilir” dedi ve soruları yanıtladı..

Fibromiyalji nedir?

Fibromiyalji, uyku bozukluğu, yorgunluk, hafıza ve dikkat sorunlarının eşlik ettiği, uzun süredir devam eden yaygın kas iskelet sistemi ağrısıdır. Beynin ağrıyı algılama biçimindeki değişiklik sonucu fibromiyaljili hastada ağrıya karşı duyarlık artmıştır.

Bazı ailelerde fibromiyalji daha sıktır, hastalığın ortaya çıkmasında genetik faktörlerin önemli olduğu düşünülür. Geçirilmiş bazı enfeksiyon hastalıkları, fiziksel ve psikolojik travmalar da etkili olabilir. Post-travmatik stres sendromu ile fibromiyalji arasında ilişki bulunur.

Belirtiler ve tipik özellikler

Yaygın ağrı, vücudun hem sağında hem solunda, bel seviyesinin hem üstünde hem altında hissedilen, çok odaklı ağrıdır. Ağrı, artıp azalan,  yer değiştiren künt bir ağrı olarak tanımlanır. En az 3 aydır devam etmektedir. Hasta normal süre uyusa bile, sabah yorgun olarak uyanır, uykusu ağrı nedeniyle bölünmüş olabilir, huzursuz bacaklar sendromu ve uyku apnesi gibi başka diğer uyku sorunları da yaşayabilir.
Hastada dikkatini toplama, odaklanma ve zihinsel işlere yoğunlaşma zorluğu, ayrıca hafıza ile ilgili sorunlar olabilir.

Baş ağrısı, çene ağrısı, uyuşmalar, alerjik belirtiler, yutma güçlüğü, irritabl barsak sendromu, sistit, sık ve acil idrara gitme, ani bayılma, çarpıntı, sıcak ve soğuğa karşı dayanıksızlık, kalp ile ilgisi olmayan göğüs ağrısı, kadınlarda ağrılı adet görme, erkekte bakteriyel olmayan prostatit gibi durumlar fibromiyalji ile sıklıkla örtüşen durumlardır.

Tanı nasıl koyulur?

Ağrı tipi fibromiyaljinin en tanımlayıcı özelliğidir. Şiddetli ve sabit odaklı ağrılarda fibromiyalji hiç düşünülmez. Fibromiyaljiye özgü yaygın ve uzun süreli ağrı, eğer, fizik muayene ve laboratuar bulgular ile değerlendirilip, doku hasarı veya romatizmal bir hastalıkla açıklanamıyorsa fibromiyalji düşünülür. Fibromiyaljide fizik muayene, genel hassasiyet artışı dışında normaldir. Laboratuar ve görüntüleme testlerinde de ağrıyı açıklayacak tipik bulgu yoktur, ayırıcı tanıda kullanmak amacıyla bu testlere başvurulur.
Birkaç yıldır devam eden fibromiyaljide, tanı için çok az laboratuar testi yeterli olur. Fibromiyalji yaşam süresini kısaltan veya kas iskelet sisteminde kalıcı sekel bırakan bir hastalık değildir.

Fibromiyaljiye sıklıkla eşlik eden durumlar dışında, benzer tablolara yol açabilen klinik durumlar da vardır. Ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulan böyle hastalıklar arasında tiroid yetmezliği ve çeşitli romatizmal hastalıklar bulunur.

Fibromiyaljinin seyri bireysel farklılıklar içeren bir süreçtir. Hastaların bir bölümü günlük yaşam fonksiyonlarının engellendiği ağır bir tabloya girebilir. Bu tablo hastanın iş durumu, stresle başa çıkma yeteneği, depresyon, kaygı düzeyi, eğitim durumu ve ağrıyla ilişkili bulunmuştur. 

Ne sıklıkla ve neden daha çok kadınlarda görülür?

Toplumun % 2-8 kadarını etkileyen, hemen her yaşta görülebilen bu sendrom, kadınlarda 3 kat daha sıktır. Erkeklerde yaşla ilişkili bir artış olmazken, kadınlarda 55-65 yaş arasında hastalık görülme sıklığı artış gösterir ve 65 yaş sonrası tekrar azalır. Kadında sık görülme nedenleri araştırılmıştır. Kadında strese karşı gelişen fizyolojik tepkinin ve stres hormonlarına yanıtın daha uzun sürdüğü, yani kadınların stresi daha uzun yaşama eğiliminde olduğu belirtilir. Genetik farklılıkların strese verilen biyolojik yanıt aktivasyonunda rol oynaması yanında, yüksek düzeylerde seyreden stres hormonlarının, fibromiyalji ile ilgili bazı genlerde aktivasyon oluşturması, ya da immün sistemi baskılaması da olasıdır.

Tedavi

Çeşitli ilaç grupları tedavide kullanılır. Bu gruplar arasında en çok antidepresanlar (Trisiklik, dual gerialım inhibitörü, selektif serotonin geri alım inhibitörü), bazı antiepileptikler (Gabapentin, Pregabalin), Asetaminofen ile kombine Tramadol grubu ağrı kesiciler kullanılır. Steroid olmayan anti inflamatuar ilaçlarla yukarıdaki grupların kombinasyonları denenebilir.

Düzenli ve hafif şiddette kardiyovasküler egzersizler, hasta eğitimi, yaşam tarzı önerileri, bilişsel davranış tedavisi, ağrılı nokta enjeksiyonları yararlı tedavi seçenekleridir.

Hekim ile hasta arasındaki uzun süreye yayılmış ilişki, hastalara kontrol altında olma ve güven duygusu verir, bu nedenle çok önemlidir.

Tarih 14.7.2017 editor@florence.com
Paylaş
Benzer Haberler