Oyun oynama ve internet kullanımı konusunda kontrolün kaybedilmesi, ölçüsüz ve sınırsız kullanım, bunlara erişilemediğinde yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasıdır.

Mücadele için 6 kural

• Davranışlarda değişiklik, ruh halinde oynamalar. Yeni korkular, yeni kaygılar.

• Gözde kızarıklık, göz bebeklerinde genişleme.

• Ders başarısında düşüş.

• İçe kapanma, aşırı uyku veya çok az uykuyla yetinme.

• Birkaç gün yükselme' dediğimiz çok keyifli, neşeli, konuşkan olma, özgüvende artış (genellikle kokain kullanımında olur).

• Şüphecilik, aşırı alınganlık.

Oyundan kopamıyorsa bağımlı olabilir

Hangi çocuklarda bağımlılık riski yüksek?

Aile içindeki iletişimin zayıf olduğu ergenler. C Duygusal ya da fiziksel olarak ihmal edilmiş çocuklar. Küçük yaştan itibaren arkadaşlık ilişkileri kuramayan çocuklar. Bağımlılıkla ilgili genetik yapısı olanlar. Ailede ciddi bağımlılık öyküleri olanlarda bağımlılık ergende oyun üzerinden tezahür edebilir. Çocukların dışarıda zaman geçirmeme, daha çok evde kalmaları riski artırır. Ruhsal problemler de kendini oyun bağımlığı gibi ortaya çıkarabiliyor. Özellikle dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu ya da öğrenme güçlüğü olan ergenler lisede derslerde çok zorlandığı için akademik açıdan geriler. Ergen bu kez oyunla kendini ispatlama ihtiyacı duyar.Sosyal anlamda iletişim becerisi düşük, çekingen, utangaç yapıda olanlar. Ergenlik döneminde gençler arasında gruplaşmalar başlar. Bir topluluğa giremeyen genç online oyunlarda kendini daha rahat ifade edebilir, nasıl olsa sesli konuşma, yüz yüze iletişim yoktur. Dolayısıyla çocuk kimliğini, kişiliğini, kendini var etme çabasını sanal alem üzerinden gerçekleştirir. Aile denetimi olmadığında çocuk odasına çekilir, orada ne yaptığı bilinmez, oyun oymada giderek artar. I saat diye başlayan süre 5 saate kadar çıkar. Sonra bütün gününü odasında bilgisayar karşısında geçiren biri haline dönebilir.

Uzun süre oyun oynayan herkes bağımlı mıdır?

Hayır, bağımlılık oyundan mahrum kaldığınızda verdiğiniz tepkiyle ilgili. Oyunu elinden aldığınızda yoksunluk belirtileri dediğimiz ciddi öfke patlamaları yaşıyor, uyku problemleri çekiyor, mutsuzluk, keyifsizlik gibi depresif belirtiler gösteriyorsa bağımlılıktan söz ederiz. Tıpkı uyuşturucu bağımlılığındaki daha fazla maddeye ihtiyaç duymanız gibi daha fazla oyun oynama ihtiyacında olursunuz. Bağımlılık diyebilmek için oyunu bırakamama, sürekli kullanma isteği, elinden aldığınız zaman ciddi tepkilerin ortaya çıkması gerekiyor.

Bağımlılıktan korunmak için küçük yaşlardan itibaren çocuğunuza zaman kullanımını öğretin. Örneğin okuldan geldiği zaman 15-20 dakika istirahat, ardından ödev yapma, sonra da l saat oyun oynama saati şeklinde program hazırlayın.

Çocuğunuz çok çekingen, utangaç ve bilgisayar, tabletle çok haşır neşirse bağımlılık riskini aklınızda bulundurun. Onu sosyal faaliyetlere yönlendirin. Gerekirse psikolog, pedagog, psikiyatr desteği alın.

Çocuğunuza örnek olun. Bütün aile elinde telefonla televizyon karşısındaysa ergene 'İçeride oyun oynama' demek tutarlı olmaz. Oyun ödül veren bir mekanizma. Ergen orada bir takım oluşturuyor, kendine yeni bir karakter var ediyor, kendini başarılı hissediyor.

Bağımlılık birdenbire gelişmez. Küçüklükten itibaren ders başarısında düşme, sosyal ilişki becerileri, kendini ifade etme, dil kullanımı konusunda bazı bulguları dikkate alın. 'Nasılsa Bağımlılık ergenin hayatını nasıl etkiliyor? Ergen kendisini sanal dünya üzerinden tanıtmaya başladığında gerçeklikten kopar. Tekrar gerçek dünyaya geçtiğinde iletişimi daha zayıflar, aile içindeki ilişkileri ve kendini ifade etme becerisi geriler. Ders başarısı ciddi biçimde düşer. Hatta aileler genellikle bağımlılık değil de 'Çocuğun ders başarısı bile ödün verivorsa,

• Oyundan uzak kaldığında öfkeleniyor, depresif belirtiler gösteriyorsa,

• Ailedeki iletişimde den geri çok düştü diye getirirler. Oyun bağımlılığı tıpkı diğer bağımlılıklardaki gibi beynin ödül merkezi üzerinden etki eder. Yani dopamin sistemiyle... Ailesinde bağımlılık olanlarda bu bölgen dana aktif olabiliyo

r. Bir anlamda altyapı hazır gibi düşünün.

Odasında kendi başına çok vakit geçiriyorsa,

• 'Yalnızca 1 saat' deyip saatlerce bilgisayarın başından kalkamıyor, yemek yemekten çekildiyse (ergenlikte Bu normaldir fakat bağımlıkta yalnız kalmak istemenin dozu çok yüksektir), Sosyal aktiviteleri giderek azalıyorsa, ders başarısı düştüyse bir uzmana başvurulmalı.

Oyun bağımlılığında tedavi süreci nasıl ilerliyor?

Bağımlılığın şiddetine göre değişiyor. Çok boyutlu tedavi gerekli oluyor. Bir ayağında aile, bir ayağında ilaç ve terapiler, bir ayağında da okul ve sosyal çevreyi düzenlemek gerekiyor. Tedavi uzun soluklu oluyor. Tıpkı alkol bağımlılığında olduğu gibi bilgisayar kullanımını Kademe kademe azaltılıyor. Nadir de olsa hastane yatışı gerekebiliyor. büyüyünce geçer' diye düşünürseniz sadece sorunu ertelemiş olursunuz. Çocuğunuzla iletişimi hiç kesmeyin. Onunla yaşına uygun konuşun. Güven duygusunu aile içinde yerleştirin. Bir problemle karşılaştığında size anlatabileceği rahatlığı verin. Çocuğunuzu samimiyetle sıcaklık ve duygudaşlık kurarak dinleyin. Konuşmuyorsa 'Neden konuşmuyorsun?' diye zorlamadan zaman tanıyarak çaba gösterin. İletişim l-2 günde gerçekleşmez, 'Konuşmuyor' diye çaba göstermeyi bırakmayın.  

16 Kasım 2019 / Posta Gazetesi

Tarih 27.11.2019 editor@florence.com.tr
Paylaş
Benzer Haberler