Epilepsi nöbetlerinin sebebi tümör ya da başka bir hastalık değilse epilepsinin ilerlemesi söz konusu değil. Hatta yaşla birlikte nöbet sıklığı azalabilir

Epilepsi nöbetlerinin sebebi tümör ya da başka bir hastalık değilse epilepsinin ilerlemesi söz konusu değil. Hatta yaşla birlikte nöbet sıklığı azalabilir.

İlaca ne zaman başlanır?

Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalık. Nöbetler arasında hasta genellikle normal yaşantısını sürdürür. Bu nedenle nöbetlerin kontrol altına alınması çok önemli. Tedavide ilk basamak ilaçla tedaviye gerek olup olmadığına karar verilmesidir. Yaklaşık 20 kişiden biri yaşam boyu bir defa nöbet geçirebilir. Tek nöbet sonrası bir daha nöbet tekrarlamayabilir. Bu nedenle çoğunlukla ilk nöbet sonrası ilaç başlanmaması tercih edilir. Tedaviye gerek olduğuna karar verildikten sonra ilaç seçimi yapılır. Genellikle tek bir ilaç düşük dozda başlanarak yavaş yavaş dozu artınlır. Bu süre içinde doktorun takibi devam eder ve gerektiğinde kan örneği alınarak ilaç kan düzeylerine bakılır.

Epilepsinin seyri nasıldır?

Nöbetin nedeni tümör ya da başka bir hastalık değilse epilepsinin ilerlemesi söz konusu değildir hatta yaşla nöbet sıklığı azalabilir.

Her epilepsi tedaviye cevaplı mıdır?

İlk tercih edilen ilaç tedavisi ile ancak yüzde 60 hastada nöbetler kontrol altına alınabilir. Hastaların yüzde 40'ında alternatif tedaviye ihtiyaç duyulur. Hastaların yüzde 25'inde uygun ilaç kullanımına rağmen nöbetler devam eder.

Epilepsi nöbetleri ilaç başlandıktan sonraki 1-2 yıl içinde kontrol edilemediyse, ikili kombine ilaçla başarısız olunmuşsa, antiepileptik ilaçlarla kabul edilemez yan etkiler ortaya çıkıyorsa, beyin görüntüleme incelemelerinde sorumlu olduğu düşünülen bir lezyon varsa bu hastalar epilepsi cerrahisi adayı olarak değerlendirilmeli. Özellikle bazı özel epilepsi sendromlan ilaç tedavisine yanıtsızken cerrahi tedaviden yararlanabilir. Bu bilgi son yıllarda kesinlik kazandı. İlaç tedavisi ömür boyu mu sürer? Antiepileptik ilaçlann uzun süreli kullanımında yan etkiler olabilir.

Aynca bazı olgularda nöbetler kendiliğinden yatışabilir. Bu nedenle çocukluk çağında l son nöbetten 2 yıl, erişkinlikte ise 4-5 yıl ; sonra ilaç dozu yavaşça azaltılarak kesilebilir. Bazı epilepsi sendromlarında is« ilaç kesimi sonrası nöbetin tekrar ortaya çıkması çok sık görülür.

En doğru yaklaşım, genel ilaç kesim kriterleri yerine her hasta için özgün koşullan değerlendirerek hareket etmektir.

Nöbet geçiren hastaya yaklaşım nasıl olmalı?

Hastanın düşüp başını çarpmasını engellemek gerekir. Yan yatırmak, ağzında takma dişi varsa, gözünde gözlüğü varsa bunları çıkarmak gerekir.

Ağzına sert bir şey ya da parmağınızı sokmak doğru değildir. Sert cisim hastanın dişinin kırılmasına, parmağınızı sokmak yaralanmanıza neden olabilir. Kolonya dökmek, soğan koklatmak, nöbeti durdurmaya çalışmak doğru değildir. Bastırıp nöbet dursun diye uğraşmak omuz kırık ve çıkıklarına sebep olabilir. Hastayı güvenli bir yere, başını çarpmayacağı bir biçimde, yan yatırmak ve sakince nöbetin bitmesini beklemek en doğrusudur. O sırada ilacını vermeye çalışmak da doğru değildir, zaten hemen etki etmez. Ama uzayan nöbetleri durdurmak için dilaltı veya makattan uygulanan etkisi kısa sürede ortaya çıkan ilaçlar mevcut. Sık nöbet geçiren hastaya böyle ilaçlar önerilebilir.

HASTALAR NELERE DİKKAT ETMELİ?

• Tedavide başarılı sonuca ulaşana kadar doktorunuzla sıkı irtibat halinde olun. Nöbet sayınızda beklenmedik artış varsa, başka sağlık sorunları nedeniyle başka bir ilaç kullanmanız gerekiyorsa, gebelik söz konusuysa veya gebe kalmayı planlıyorsanız mutlaka doktorunuzu haberdar edin.

• İlaçlarınızı düzgün bir şekilde alın. İlaçların düzensiz alınması veya ilaca ara verilmesi nöbet kontrolünü bozar.

• Her gece aynı saatte yeterli miktarda uyuyun. Ağır işlerde ve gece vardiyasında çalışmayın.

• Fazla alkol tüketmeyin. Nöbeti tetikleyebilecek psikolojik faktörlerden uzak kalın.

• Motorlu araç, iş yerinde tehlikeli kesici, delici, elektrikli aletler kullanmayın. Yüzme gibi riskli spor faaliyetlerinden uzak kalın.

BU SORULARA HAZIRLIKLI OLUN  

Doktor kontrolünde hasta veya yakınına sorulan sorular:

• Nöbetten önce neler hissettiniz? (Açlık, çeşitli hisler, uyku vs.) Tam o sırada ne yapıyordunuz?

• Değişik belirtiler hissettiniz mi? (Bulantı, baş dönmesi, göğüs ağrısı gibi.)

• Herhangi bir ilaç veya alkol aldınız mı?

• Nöbetle ilgili herhangi bir şey hatırlıyor musunuz?

• Dil ısırma, idrar kaçırma gibi yakınmanız oldu mu?

• Yere düşüp, herhangi bir yerinizi yaraladınız mı?

• Kaç nöbet geçirdiniz?

• Daha önce nöbet geçirme, kafa travması, ailede epilepsi öyküsü var mı?


POSTA Gazetesi   I    16 Ekim 2016

  • Epilepsi nöbetlerinin sebebi tümör ya da başka bir hastalık değilse epilepsinin ilerlemesi söz konusu değil. Hatta yaşla birlikte nöbet sıklığı azalabilir
Tarih 16.10.2016 editor@florence.com
Paylaş