Aort damarı, kalpten çıkan en büyük ana damardır. Kalbin vücuda pompaladığı tüm kan önce bu damardan geçer, sonra bu aort damarından ayrılan dallar yoluyla beyin, karaciğer, böbrekler gibi hayati organlara dağılır. Kalbin pompalamasıyla fırlatılan kan, aort içinde oldukça yüksek bir basınç oluşturur, bizim tansiyon olarak ölçtüğümüz basınçtır.

İstanbul Florence Nightingale Hastanesi, Kalp ve Damar Cerrahisinden, Op.Dr. Bülent POLAT, kalp krizlerinden sonra , ikinci sırada en tehlikeli olan hastalığın aort yırtılması olduğuna dikkat çekiyor.

Herhangi bir sebeple, önce en iç tabakada bir yırtık oluşur. Bu yırtıktan, kalbin pompaladığı yüksek basınçlı kan, aort duvarındaki tabakaları birbirinden ayırarak aşağı doğru ilerler. Yani en iç ve en dış tabaka arasındaki, orta tabaka tamamen yırtılmış olur ve buradan sanki yeni bir damar oluşmuş gibi yüksek basınçlı kan akımı ortaya çıkar. Burada artık, sadece çok zayıflamış dış zar tabaka kalmıştır. Oda, yüksek basınca dayanamayarak patlar ve büyük bir iç kanama ile ani hayati tehlikeye yol açar.

Aort Damarı Nasıl Yırtılır?

Bazı insanlarda aort damarının orta tabakası, genetik sebeplerle belli yaşlarda bozulmaya başlar. Orta tabakanın dejenerasyonu dediğimiz bu durum özellikle 40 yaş ve üzerinde belirgin olamaya başlar. Aort duvarının sağlamlığı azalır, yüksek kan basıncına dayanamaz hale gelir ve yırtılma oluşur. Bu olayın nedeni tam bilinmemekle beraber, ailesel yani genetik özelliği vardır.
Aort yırtılmasına neden olan en önemli sebep, yüksek tansiyon hastalığıdır. Hipertansiyon dediğimiz bu durum koldan ölçülen tansiyonun 150/90 mmHg üzerinde olması halidir. En önemli sebebi de yoğun stres ve buna bağlı olarak vücutta salgılanan hormonlar nedeni ile bütün vücutta oluşan büzülme halidir. Damarlardaki bu büzülme nedeni ile, aort damarı içindeki basınç çok yüksektir. Basıncın yükselmesi, giderek aort genişlemesine yol açar. 2,5 cm olan çap 4,5-5 cm ye kadar ulaşır. Damarın çapının genişlemesi demek duvarının zayıflaması ve incelmesi haline gelir. Ani stres, ani efor veya zorlama esnasında da kolayca yırtılma meydana gelir ve hayati tehlikeye yol açar.
Ateroskleroz dediğimiz hastalıkta yine damar duvarlarına en iç ve orta tabakasının bozulmasına yol açmaktadır. Çok sigara kullanımı, kolestrol yüksekliği, hareketsiz bir hayat tarzı ve yüksek tansiyon, şeker hastalığı gibi hastalıklara neden olarak Aort damar yırtılmasına ortam hazırlar.
Yine doğuştan gelen bazı kalp hastalıkları da, Aort yırtılmasına neden olabilir. En çok gördüğümüz, Aort kapaklarının üç yaprakçık olması gerekirken doğuştan iki yaprakçıklı olması halidir. Bu durumda, kapak normal görevini yaptığı için insan hiç bir şey hissetmez ama 40 veya 50 yaşlarına doğru Aort damarında genişlemeye yol açar. Çünkü kan akımının düzenliliği bozulmuştur ve Aort duvarına doğru daha fazla basınç oluşur. Aort damarının 4,5 cm üzerinde genişlemesi, yırtılma için en önemli risk faktörüdür. Göğüs içerisindeki Aort damarında doğuştan oluşan darlık veya Aort kapaklarındaki darlıklar gibi rahatsızlıklarda Aort içinde yüksek basınç yaratarak genişlemeye ve yırtılmaya yol açar.
Madde bağımlılığı da son yıllarda Aort yırtılmasının nedeni olarak ortaya çıkmaktadır. Örneğin, yoğun kokain kullanımı vücut damarlarında ani büzülmelere neden olarak tansiyonu hızla yükseltebilir ve ani tansiyon yükselmesi damarda yırtılmaya neden olur.
Nadir görülen ve damar duvarında iltihaplanmaya yol açan, Behçet hastalığı, genetik bozukluğu gibi hastalıklar Aort duvarında bozulma oluşturarak yırtılmasına sebep olurlar.

11 Temmuz 2019 / Yeni Çağrı Gazetesi

Tarih 17.7.2019 editor@florence.com.tr
Paylaş
Benzer Haberler