Eklem ve kaslarda ağrı ve şişlik, ishal veya kabızlık, duygusal değişiklikler ve hafıza problemleri gibi çok çeşitli belirtileri olan bu kas romatizmasına dair merak edilenleri Şişli Florence Nightingale Hastanesi'nden Doç. Dr. Zeynep Erdoğan İyigün açıkladı.

Aşırı Yorgunluğun Sebebi Fibromiyalji OlabilirYaygın ağrı, yorgunluk, uyku bozuklukları ve bunun gibi birçok yakınmanın yaşandığı yumuşak doku romatizması fibromiyalji, ciddi iş gücü kaybına ve günlük yaşam aktivitelerinde bozulmaya yol açarak yaşam kalitemizi olumsuz etkiliyor. Kas romatizması olarak da adlandırılan bu hastalığın detaylarını inceledik. Toplumda görülme oranı yüzde 2 ile 4 arasında değişen ve kadınlarda erkeklere oranla üç kat daha fazla rastlanan fibromiyalji, en çok 22-55 yaş arası bireyleri etkiliyor. Ve yapılan çalışmalar gösteriyor ki; yoğun, stresli mesleklerde çalışan ve işini sevmeden yapanlar büyük risk altında.

Risk faktörleri neler?

Fibromiyaljinin oluşum nedenleri henüz tam olarak bilinmese de hastalığın ortaya çıkması konusu etrafında çeşitli teoriler mevcut. Bunlardan ilki genetik faktörler ve ailesel yatkınlık olarak açıklanırken, İkincisi çevresel faktörler, üçüncüsü ise hormonal bozukluklar oluyor. Bu doğrultuda fıbromiyalji hastalarının birinci derece yakınlarında hastalık görülme oranının diğerlerine göre sekiz kat daha fazla olduğu söyleniyor. Çevresel faktörler için yapılan çalışmalarda fibromiyalji konusunda bazı viral enfeksiyonların, fiziksel travmaların ve duygusal stresin sorumlu olabileceği ortaya konuyor.

Hormonal bozukluklar konusunda ise; ağrının hissedilmesinde sorumlu olan hormonların fibromiyaljili hastalarda daha düşük seviyelerde olduğunu gösteren çalışmalar bulunuyor. Tüm bunların ışığında; genetik faktörlerin, çevresel faktörlerin veya hormonal bozuklukların bir veya birkaçının birlikte olmasının beynin ağrı algısında değişime yol açarak fıbromiyalji hastalığına sebep olduğu düşünülüyor. Belirtilerden kas-iskelet sistemi ile ilişkili olanlar; eklem ve kaslarda ağrı ve şişlik hissi olarak ortaya çıkar. Ağrılar vücutta yaygın olarak hissedilir ve özellikle sabahları, stresli günlerde ve soğuk havalarda artış gösterir. Kas-iskelet sistemi dışı belirtiler; yorgunluk, uyuşukluk, sabah tutukluğu, uyku bozuklukları olarak sıralanabilir.

Hastalar genellikle uyku bozukluklarını "Gece çok uyusam bile yorgun ve hiç uyumamış gibi kalkıyorum" şeklinde tanımlar. Eşlik eden belirtiler ise duygusal değişiklik ve depresyon, migren ve gerilim tarzı baş ağrıları, ishal veya kabızlık, adet dönemi ağrıları, gözlerde kuruluk hissi, el veya ayaklarda renk değişiklikleri, hafıza problemleri, huzursuz bacak sendromu, uyku apnesi şeklinde sıralanabilir.

Teşhis aşaması

Fibromiyalji tanısı, hastanın belirtileri ve bu belirtilerin şiddetini değerlendiren bir takım ölçeklerle hastanın muayenesinin değerlendirilmesi sonrası klinik olarak konur. Diğer romatizma türlerinden farklı olarak fibromiyaljide teşhis için özel bir kan ya da görüntüleme testi bulunmuyor. Ancak fibromiyalji hastalığı vitamin eksiklikleri, hormonal eksiklikler ve fazlalıklar, romatizmal hastalıklar ve hatta kanserler gibi birçok hastalıkla karışabileceği için bu gibi durumları tespit amaçlı bazı testler yapılıyor. Tanıda kullanılmak üzere geliştirilen manyetik rezonans gibi bir takım görüntüleme yöntemleri ve laboratuvar testlerinin ise henüz klinik deneme aşamasında olduğu belirtiliyor.

Tedavi süreci nasıl işler?

Fibromiyalji tedavilerinde, yaşanan ağrı ve yorgunluğu azaltarak kişinin iş ve sosyal yaşamında kaliteyi artırmak hedeflenir. Ve tedavideki belki de en önemli konu istikrardır. Kişinin doktoruna güvenmesi ve tedavisini asla yarım bırakmaması gerekir. Çünkü yarım bırakılan tedaviler hastalığın şiddetini artırıp tedaviyi daha da zora sokar. Vurgulanan diğer bir nokta ise; tedavinin hastaya özel olması ve tedavi planlama esnasında hastanın görüş ve beklentilerinin dikkate alınmasıdır.

İlaç tedavileri

Fibromiyalji hastalığının çeşitli sistemleri etkileyen çok fazla belirtisi olduğundan kullanılacak ilaç tedavileri de genellikle değişiklik gösterir. Kişinin en çok etkilendiği belirtiye göre ilaç tedavisi seçilebildiği gibi bazen birkaç ilacın beraber kullanımı gerekebilir. Kullanılmakta olan ilaçlar arasında ağn kesiciler, antidepresanlar ve kronik ağrıya yönelik bazı antikonvülzan denen epilepsi ilaçlan yer alır.

Tamamlayıcı tedaviler

Aşırı Yorgunluğun Sebebi Fibromiyalji Olabilirİlaçsız tedavi yöntemleri arasında egzersizler, fizik tedavi uygulamaları, davranışçı ve bilişsel tedavi yöntemleri ilk sıralarda yer alıyor. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki; egzersiz tedavilerinin hastalığın iyileşmesindeki önemi büyük. Özellikle aerobik egzersiz adı verilen kalp atım hızında artış sağlayan tempolu egzersizler hastalığın tedavisinde vazgeçilmezler arasında. Yürüyüş, yüzme ve bisiklet bu egzersizler için iyi birer örnek. Bununla beraber yoga, tai chi gibi egzersizler hastaların hem gevşemesine hem de ağrılarının azalmasında etkili oluyor. Egzersizler en az haftada üç gün olmak üzere düzenli yapılmalı ve egzersiz programı kişiye özel olmalı. Fizik tedavi uygulamalarının ağrıları azaltmada etkili olduğu söyleniyor. Tamamlayıcı tıp yöntemleri arasında ise akupunktur, en sık kullanılan yöntem. Kişinin hastalığı konusunda ağrıyı azaltan yöntemleri bilip uygulaması, düzenli uyku ve düzenli beslenmeyle birlikte stresi azaltan yöntemler geliştirmesi, hastalıkla baş etme sürecinde önemli yere sahip.


COSMOPOLITAN Dergisi / 1 Aralık 2018

Tarih 1.12.2018 editor@florence.com.tr
Paylaş
Benzer Haberler
/* */