Çocukta hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü)

Hipoglisemi kan şekerinin normal sınırların altına inmesine denir. Kan şekerinin 65 mg/dl’nin altında bulunması hipoglisemi tanısı koydurur.

Kan şekeri düşünce ne tür belirtiler ortaya çıkar?

Düşük kan şekeri sonucu beyin ve vücut hücreleri beslenemez ve sağlıklı fonksiyon gösteremez. Çocuklarda şu belirtiler ortaya çıkar;

Solukluk, soğuk terleme, titreme, çarpıntı, huzursuzluk
Açlık hissi, bulantı, halsizlik
Dudaklarda, parmaklarda ve dilde uyuşukluk
Düşünememe, hafıza bozulması, huzursuzluk, davranış değişikliği
Denge kuramama, koordinasyon bozukluğu
Başağrısı, kafa karışıklığı
Çift ve bulanık görme, bilinç kaybı, bayılma, düzgün konuşamama
Havale geçirme

Çocuklarda hipoglisemi tedavisi nasıl yapılır?

Şekeri ölçme imkanı varsa hemen kan şekeri ölçülmeli ve tedavide kan şekerini yükseltmek için şekerli sıvılar, glukoz tableti verilmelidir. Yukarıda yazılan belirtilerin görülmesi durumunda kan şekeri ölçmeyi beklemeden şekerli sıvı verilmesi işlemine geçilebilir.

Hafif hipoglisemide:

0-6 yaş arası 5 gr (1 kesme şeker)

6-12 yaş arası 10 gr (2 kesme şeker)

12 yaş üzeri 15 gr (3 kesme şeker) su içinde eriterek içirilir.

Şeker yerine glukoz tabletleri de kullanılabilir. Şekerin bulunamaması durumunda meyve suları, gazoz, kola gibi şekerli içecekler, şekerlemeler hafif hipogliseminin tedavisinde kullanılabilir. Çocuk şeker alımına rağmen ve belirtilerin ortaya çıkmasını takip eden 15-20 dakika sonra hala kendini kötü hissediyorsa aynı miktar şeker uygulaması tekrar edilir.

Unutulmaması gereken bir nokta diyet içeceklerin hipoglisemi tedavisinde kullanılmadığıdır. Bu içecekler şeker yerine tatlandırıcı içerdiklerinden kan şekeri yüksekliği sağlamazlar. Yine çikolata ve dondurma gibi tatlılar midede sindirime uğrayacağından geç mide boşalmasına bağlı hızlı etki göstermediklerinden tercih edilmez.

Ağır hipoglisemi: Çocukta bilinç kaybı, havale geçirme durumu söz konusudur.

Çocuğa ağızdan tedavi kesilir fakat çocuk hastane şartlarında değilse yanağın içine süzme bal, tanesiz reçel suyu sürülebilir.
Bacak kası içine enjeksiyon şeklinde glukagon hormonu uygulanır. Glukagon 6 yaşından küçük çocuklarda yarım, 6 yaşından büyük çocuklarda tam doz olarak uygulanır. Glukagon uygulamasını takiben kan şekeri 15 dakika içinde yükseltir. Bazı vakalarda damar yolundan şekerli serum tedaviye eklenebilir.
Glukagonun etkisi 1 saat içinde biter. Akabinde çocukta yan etki olarak bulantı görülebilir. Bilinci açılan ve kendine gelen çocuğa ağızdan şeker ve sonrasında ara öğün olarak süt verilebilir.

Çocukta hipoglisemi nedenleri

Hipoglisemi en çok Tip 1 Diyabetli çocuklarda yüksek doz insülin kullanımına bağlı olarak ortaya çıkar.
Aynı zamanda ana veya ara öğünlerin geciktirilmesi, ağır egzersize bağlı enerji ihtiyacı, kusma veya ishal gibi nedenlerle alınan besinlerin yetersiz kalması durumlarında hipoglisemi görülür.

Tip 1 diyabetli çocukta hipogliseminin oluşmaması için alınması gereken önlemler:

Öğün atlanmamalı, zamanında yemek yenilmelidir. Öğünlerde karbonhidratlar mutlaka olmalı ve bitirilmelidir. Akşam öğününde kepekli ekmek gibi posalı yiyecekler yenmelidir.
İshal ve kusma durumlarında kan şekerine sık sık bakınız ve hipoglisemi var ise ağızdan şekerli sıvılar veriniz ve doktorunuz ile görüşerek insülin dozlarınızı azaltınız.
Olağan dışı durumlarda (ishal, kusma) ve sportif faaliyetlerden önce ek bir ara öğün alınmalıdır.
Gece oluşabilecek hipoglisemiyi önlemek için yatmadan önce kan şekerine bakılmalı, Kan şekerinin 110 mg/dl’in altında olması halinde sandviç gibi ara öğün alınmalıdır.

İleri Tıbbi Uygulama Merkezlerimiz ve Bölümlerimiz