Sac ekimi
Çocuk Check Up


cocuk kardiyolojisi_1Çocukluk çağında gördüğümüz kalp hastalıklarını Konjenital (doğumsal) ve Edinsel (sonradan görülen) olarak iki ana grupta toplamaktayız. Erişkinlerin aksine çocukluk çağında görülen kalp hastalıklarının büyük bölümünü konjenital kalp hastalıkları oluşturmaktadır. Konjenital Kalp Hastası olan çocuklar kalpte yapısal birtakım bozukluklar ile doğarlar. Bu yapısal bozukluklar hamileliğin çok erken dönemlerinde, çoğu kez anne henüz hamile olduğunun farkında bile olmadığı dömende, kalbin normal gelişiminin etkilenmesi sonucudur. Çoğu kez kalbin normal gelişmesini bozan etkenin ne olduğu bilinmemekle birlikte bazı viral hastalıkların (Kızamık, kızamıkçık, kabakulak, soğuk algınlığı ekeni olan bazı mikroplar v.s) bunda rol oynadıkları gösterilmiştir. Ayrıca kalıtım (Genler yolu ile) ve kromozom anomalileri de (Down sendromu olan çocuklarda kalp hastalığı riski % 50'dir) doğuştan kalp hastalığı oluşması riskini arttıran faktörler arasında sayılmaktadır. Yine hamilelik sırasında, özellikle ilk 3 ayda kullanılan bazı ilaçların (Sara ve sinir hastalıkları tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar) ve alkolün kalp gelişiminde bozukluklara neden olduğu bildirilmiştir. Kalpte görülen bu yapısal bozuklukların önem derecesi, odacıklar arasında küçük bir "delik" gibi basit bir problemden, kalbin bir yada birkaç odacığının veya kapakçığının oluşmaması gibi çok daha karmaşık ve ağır hastalıklara kadar değişebilmektedir.

Her anne adayı için konjenital kalp hastalığı olan bir çocuk doğurma olasılığı 1000 doğumda 8' dir. Buna göre ülkemizde yılda yaklaşık 10.000 ile 15.000 çocuk konjenital kalp hastalığı ile doğmaktadır. Bu sayının yaklaşık yarısını bir yaşından önce cerrahi mudahele gerektiren önemli hastalıklar oluşturmaktadır. Eğer anne-babanın konjenital kalp hastalığı olan bir çocuğu varsa sonraki çocuklarda risk normalin yaklaşık iki katı kadar artmaktadır (16/1000). Anne yada babada doğuştan kalp hastalığı olması durumunda ise, hastalığa ve hastalığın anne yada babada olmasına göre doğacak çocukta risk %2 ile %16 arasında değişebilmektedir. Günümüzde bu konuda eğitim almış uzmanlar tarafından uygulanan "Fetal Ekokardiografi" yöntemi ile riskli gebeliklerde, gebeliğin 16. ile 20. Haftaları arasında bebeğin kalbinin incelenmesi ve major kalp anomalilerinin belirlenmesi mümkün olmaktadır. Ancak henüz anne karnında herhangi bir tedavi söz konusu değildir.
 

Çocuklarda kalp hastalıkları nasıl ve ne zaman ortaya çıkar?

Önemli doğumsal kalp hastalığı olan çocuklar genellikle doğumdan sonraki ilk birkaç ay içerisinde kendilerini belli ederler. Nadiren bebekte doğumdan kısa bir süre sonra ciddi tansiyon düşüklüğü ve kan dolaşımının bozulması sonucu acil bir durum olarak karşımıza çıkabilir. Kimi bebeklerde ise morarma (dudak, dil ve tırnak diplerinde) ilk belirtidir. Diğer bir grup kalp hastalığında ise sık nefes alma, nefes alma güçlüğü, iyi beslenememe, kilo alamama yada kilo kaybı ve aşırı terleme ilk belirtiler olabilir. Çok ciddi olmayan kimi rahatsızlılarda ise çoğu zaman çocuğun herhangi bir şikayeti yoktur. Bu tip rahatsızlıklar daha çok rutin muayneler sırasında kalpte "üfürüm" duyulması sonucu yapılan tetkiklerde ortaya çıkar. Üfürüm kalp atışları arasında duyulan ek bir ses anlamındadır. Kalp doktoru tarafından yapılacak muayne ve tetkikler sonrasında üfürümün herhangibir hastalığın habercisi olup olmadığının ortaya çıkacaktır. Çocuklarda duyulan "üfürümler"in yarıdan fazlası "normal" yada "masum üfürümler" olarak adlandırılır, yani kalp tamamen normaldir ve bu üfürüm çocuğun ileride kalp hastası olma riskini arttırmamaktadır. Ancak bunların bir kısmı dışarıdan herhangi bir belirti vermeyen sinsi bir kalp rahatsızlığının habercisi olabilmektedir. Deneyimli bir çocuk kalp hastalıkları uzmanı muaynesi sonucunda bu üfürümün hangi gruba gireceğini büyük bir olasılıkla söyleyebilir ancak kesin tanı için özellikle 2 yaşın altındaki çocuklarda ekokardiografik incelem yapılması önerilmektedir.
 

Konjenital Kalp Hastalıklarının tedavisi:

Hastanın büyüme gelişimesini engellemeyen ve/veya kendi kendine kapanma olasılığı olan küçük kalp delikleri, hafif derecede olan ve ilerlemeyen damar darlıkları yada kalp kapakçıkları ile ilgili bazı problemler dışında önemli doğumsal kalp hastalıkarını çoğunun tedavisi cerrahidir. Konjenital Kalp Hastalıklarının tedavisi oldukça spesifik ve titiz bir bakım gerektirmektedir. Çocuk kalp hastalarının tedavisinde gerek ameliyathane gerekse yoğun bakım şartları erişkin hastalardan önemli farklılıklar gösterir. Bu hastaların tedavilerinin başarı ile yapılabilmesi için çocuk kardiyolojisi, çocuk kalp cerrahisi ve çocuk anestezisinde uzman doktorlardan oluşan deneyimli bir ekibin birlikteliği büyük önem taşımaktadır. Çok değil bundan yaklaşık 50 yıl öncesine kadar önemli kalp rahatsızlıkları ile doğan çocuklara harhangibir düzeltici ameliyat yapılması mümkün değildi. Ancak özellikle son 30 yılda bu alanda yapılan çalışmalar ve ilerlemeler sonucunda bugün gelinen noktada birçok önemli kalp hastalığına erken dönemde müdahale edilebilmekte ve bu hastaların normal yada normale yakın bir hayat sürmeleri olası olmaktadır. Sanılanın aksine günümüzde çağdaş konjenital kalp cerrahisi uygulanan merkezlerimizde bir çok doğumsal kalp rahatsızlığın cerrahi tedavisi başarıyla ve tam olarak yapılabilmektedir. Bu ameliyatlarda hayati risk %1 ile %10 arasında değişmektedir. Cerrahi tedavi sonrası nispeten basit konjenital kalp hastalıkları olan çocukların hemen hepsi ve kompleks hastaların bir bölümü erişkin yaşa gelmekte ve normal yada normale yakın bir hayat sürmektedirler.

Kalbin bir yada birkaç odacığının, yada kalpten çıkan ana damarlar ve/veya kapakçıkların gelişmediği birden fazla ve daha kompleks problemleri olan hastalarda ise tam düzeltme her zaman olası olamamakla birlikte bu hastalarında büyük bir çoğunluğuna hayatlarını daha iyi şartlarda yaşayabilmelerine olanak sağlayan yardımcı ameliyatlar yapılmaktadır. Bu hastalarda doğal olarak ameliyat öncesi ve sonrasında hayati riskte daha yüksek olmaktadır. Günümüzde organ nakli yada genetik mühendislik alanlarındaki çalışmalar bu tür hastalar için bir umut ışığı olmakla birlikte henüz istenilen düzeye gelememiştir.
 

ÇOCUĞUNUZUN KALP AMELİYATI OLMASI GEREKİYORSA:

Eğer çocuğunuz kalp rahatsızlığından dolayı bir ameliyat geçirecekse önceden planlanmış ameliyat tarihinden bir veya 2 gün önce hastaneye yatırılacaktır. Hastanede kalış süresi çocuğunuzun kalp rahatsızlığının türüne ve hastanın ameliyattan önceki sağlık durumuna bağlı olarak değişiklik göstermekle birlikte genellikle 5 gün ile iki hafta arasında değişmektedir. Çok ağır kalp rahatsızlıklarında veya beklenmedik bir durumla karşılaşıldığında bu süre daha da uzayabilir. Çocuğunuzun hastanede kaldığı süre içerisinde özellikle küçük çocuklar için en sevilen birkaç oyuncak yada onlara ait sevdikleri bazı eşyaların hastaneye getirilmesi, hem hastanede kaldığı süre içerisinde kendilerini daha iyi hissetmelerine hem de ev ortamına hatırlamalarına yardımcı olacaktır. Çocuğunuzun ameliyata girmeden önceki sağlık durumu ameiyat ve amliyat sonrası dönmin başarılı geçmesi açısındn kritik önem taşımaktadır. Bu nedenle çocuğunuzun evde ve hastaneye geldiği süre içerisinde ateşi, öksürüğü ya da gribal bir enfeksiyonu varsa bunu mutlaka kalp doktorlarınıza ya da ameliyatı yapacak olan cerrahi ekiple önceden konuşulması gerekmektedir. Doktorlar böyle bir durumda ameliyat riskinin arttığını düşünerek ameliyatı erteleyebilirler. Bazen de çocukta herhangi bir problem olmadığı halde ameliyat programında değişiklikler olabilir. Örneğin acil bir ameliyatın alınması nedeniyle sizin çocuğunuzun ameliyatı ertelenebilir. Siz ve çocuğunuz bu şekilde oluşabilecek bir gecikmeye karşı hazırlıklı olmalısınız.
 


ÇOCUĞUNUZLA AMELİYAT HAKKINDA KONUŞMA:

cocuk kardiyolojisi_2Çocuklara ameliyatla ilgili neler söyleneceği onların yaşı, söyleneni anlayabilmeleri ve duygusal durumları ile direkt ilişkilidir. Doktorunuz çocuğunuzla direkt olarak konuşabilir ve size gerçekleri çocuğunuza nasıl anlatmanız gerektiği konusunda yardımcı olabilir. Genellikle çocuklara gerçeği söylemek , onları kandırmak veya bazı gerçekleri onlardan saklamaktan ve onları kendi korku ve hayal güçleri ile ürettikleri senaryolarla başbaşa bırakmaktan daha yararlıdır. Sizin ruh haliniz ve dışarıya yansıttığınız hareketleriniz , çocuğunuzun ameliyat öncesi ve sonrası takınacağı tavırlarda önemli rol oynayacaktır. Çocuğunuza dürüstçe ve sakince problemin ne olduğunu ve bunun düzeltilmesi için ne yapılması gerektiğini anlatmalısınız.Tabiki çocuğunuza karşı dürüst olmanız gerekiyor demek ona size söylenen her türlü ince detayı anlatmanız ve öğretmeniz anlamına gelmemektedir. Çocuğunuza hastane yatış süresince olacaklarının bir kısmını anlatmalısınız. Bu sayede çocuğunuz bunlarla karşılaştığında kandırılmış ya da şaşırmış olmayacaktır. Hastane personeli ço cuğunuzu amel iyath aneye götürürken mümkün olabildiği kadar az korku ve acı hissetmemesi için çalışacaktır. Ancak çocuğunuz her ne kadar bu insanları sevse de ya da onlara ısınmış olsa da sadece anne ve babanın verebileceği duygusal destek açısından sürekli size yönelecektir. Sizin desteğiniz özellikle çocuğunuzun ameliyathaneye alınırken sizden ayrılması sırasında yeterli bir şekilde hazırlanmış olması açısından çok önemlidir. Çocuğunuza sizin hep yakınlarda olacağınızı ve doktorların uygun gördükleri en kısa süre içerisinde onu ziyaret edeceğinizi kesin bir dille anlatmalısınız. Özellikle çocuğunuz daha önce sizden ayrılmamışsa böyle bir durumda kendini çok yalnız ve incinmiş hissedebilir, hatta kötü ya da itaatsiz bir davranış nedeniyle cezalandırılmış olduğunu düşünebilir. Bu nedenle çocuğunuza bu ayrılmanın yalnızca ameliyat için olduğunu belirtmeniz gerekmektedir. Çünkü çocuklara hiç birşey söylenmediği zaman onlar karşılaşacaklarından çok daha kötüsünü hayal edelirler.

Bu arada çocuklarınıza tutamayacağınız sözleri vermekten kesinlikle kaçınmalısınız. Küçük çocuklar kompleks açıklamalara gerek duymazlar. Çocuğunuzun bilmesi gereken onu kandırmadığınız ve onun daha sağlıklı bir yaşam sürebilmesi için gerekli olan bu operasyon sırasında ona her zaman destek olacağınızdır. Çocuğunuzu kalp ameliyatlarına hazırlarken, ona ameliyatın gerkliliğini ve bu ameliyatın onun iyiliği için olduğunu anlatmaya çalışmak faydalı olacaktır. Bunu yaparken olabildiğince basit ve açık olunmalıdır. Örneğin onu çok sevdiğiniz için ameliyat olmasını istediğinizi ve bu şekilde kendini daha iyi hissedebileceğini söyleyebilirsiniz. Ameliyat sırasında doktorların vereceği ilaçlar sayesinde her hangi bir acı veya rahatsızlık duymayacağını, anlatabilirsiniz. Ameliyattan sonra bir miktar ağrı duyabileceğini ancak hemşirelerin verecekleri ilaçlarla onun daha iyi hissetmesini sağlayacağını anlatabilirsiniz. Ameliyattan hemen sonra yoğun bakım ünitesinde doktor ve hemşireler tarafından çok yakın olarak izleneceğini ve bu süre içerisinde anne ve babalarının çok az ve kısa sürelerle yanına girebileceğini bilmesi önemlidir. Ancak sizin her zaman yakında olacağınızı ve gerektiğinde ona yardımcı olabileceğinizi hissettirmelisiniz. Onun kendini yavaş yavaş daha iyi hissettikten sonra yukarıda ameliyattan önce yattığı odasına çıkacağını ve bundan sonra anne ve babasıyla yukarıda birlikte olacağını anlatabilirsiniz. Ne kadar iyi hazırlanmış olursa olsun , çocuğunuz yinede kızgın, deprese olabilir ve ağlayabilir. Ameliyat sonrasında ve sırasında aileden uzak kalacağını bilmek acı hissedeceğini bilmek onun için travmatik olabilir. Eğer bu şekilde davranıyorsa çocuğunuza bu şekilde hissetmesinin tamamen normal olduğunu ve ameliyattan sonra kendini çok daha iyi ve sağlıklı hissedeceğini söyleyebilirsiniz.
 

KAN DONÖRLERİNİN AYARLANMASI:

Hemen hemen tüm kalp ameliyatlarında kan transfüzyonu ( Hastaya kan verilmesi ) gereklidir. Hangi hastaya ne kadar kan gerekeceği yapılacak ameliyatın şekline ve çocuğun yaşına göre değişebilmektedir. Bu nedenle ameliyattan önce ameliyatı yapacak olan ekip sekreterliği tarafından size kaç ünite kan için donör ( kan verici kimse ) hazırlanması gerektiği bildirilecektir. Bu insanların ameliyattan 3-4 gün öncesinden kan testlerinin yaptırılması ve eğer kan vermelerinde bir sakınca yoksa ameliyat günü hazır olarak bulundurulmaları gerekmektedir. Kan verecek kişilerin kanları hastanemiz kan bankası tarafından kan grubu , değişik tür enfeksiyonlar (AİDS dahil olmak üzere) açısından detaylı bir şekilde incelenerek kan vermeye elverişli olup olmadığı sizlere bildirilecektir.
 

AMELİYATHANEDE:

Özellikle çocuk kalp ameliyatları son derece kompleks ameliyatlar oldukları için ameliyathanede çok kalabalık bir ekip bulunmaktadır. Bu ekip içerisinde çocuk kalp ameliyatları için özel eğitim almış kalp cerrahları, kalp ve anestezi doktorları, kardiologlar, hemşireler, perfüzyonistler bulunmaktadır. Ameliyathanede ameliyatı yapacak cerrah doktor cerrahiyeye konsantre olurken, diğerleri de ameliyat sırasında kullanılacak olan kompleks makine ve araç gereçlerin sağlanması, hastanın dolaşım, solunum ve diğer hayati fonksiyonlarının normal sınırlarda tutulmasına çalışacaklardır.

Açık kalp ameliyatları için bir çeşit kalp akciğer makinası kullanılmaktadır. Bu makine ameliyat sırasında kalpteki problemlerin onarılması için kalp ve akciğere gelen kanı bypass ederek vücudun diğer organların gerekli oksijen ve kanı almasını sağlamakla yükümlüdür. Bu sayede hastanın kalbi güvenli bir şekilde açılıp tamiri yapılabilmektedir. Bu teknik sayesinde cerrah kalbin içerisine rahatlıkla görebilmekte ve yapılması gereken tamiri yapabilmektedir. Ameliyat bittikten sonra hasta bu makinadan ayrılır ve kendi kalp ve akciğerleri tekrar vücuda oksijen ve kan dağıtmaya başlarlar. Bazı ameliyatlar akciğer kalp makinesi olmadan da yapılabilmektedir, bu tür ameliyatlara kapalı kalp ameliyatları denilmektedir. Bu tür ameliyatlarda kalbin içi açılmaz ve hasta akciğer kalp makinasına bağlanmak zorunda kalmaz.

Özellikle küçük bebeklerde hipotermi denilen bir prosedür uygulanması gerekebilir. Bu kısaca bebeğin vücud ısısının normalin altına indirilerek belirli bir süre için vücudun tüm kan dolaşımının tam olarak durdurulması prensibine daynmaktadır. Bu sayede çok kansız bir ortamda cerrah çok kompleks kalp problemlerini düzeltme imkanı bulabilmektedir.
 

AMELİYATTAN SONRA:

Ameliyat sonrasında çocuğunuz yoğun bakım ünitesine gidecektir. Burada yine özel olarak kalp hastalıkları konusunda bilgi almış ve deneyimli doktor, hemşire ve teknisyenler tarafından çocuğunuzun ameliyat sonrası en kritik dönemdeki bakımı sağlanacaktır. Yoğun bakıma kısa süreli yapacağınız ziyaretler sırasında göreceğiniz çok çeşitli ve sofistike cihazlar ve tüpler sizi korkutmamalıdır. Bunlar rutin olarak kullanılan ve çocuğunuzun güvenli bir şekilde ameliyat sonrasında izlenmesi için gerekli olan ekipmanlardır ve bu ekipmanlar sadece hastaya gerekli olduğu sürece kullanılacaktır. Aşağıda bu ekipmanlardan birkaç tanesi ve en sık görecekleriniz kısaca listelenmiştir:

  • Ventilatör (akciğer makinası )
  • Nefes alma tüpü
  • Monitörler
  • Göğüs drenleri (tüpleri)
  • Birkaç adet çocuğa kan verilebilmesini ve tahlil yapılmak üzere kan alınmasını sağlayacak damar içine yerleştiilen kanüller ve sürekli olarak kan basıncının ölçülebilmesini sağlayacak kateterler.
     

Tüm bunlar yoğun bakımda ameliyat sonrası bakım için gereklidir. Çocuğunuza bakan doktor ve hemşireler size bunların nasıl ve neden gerektiği konusunda açıklama yapabilirler. Çocuğunuz yoğun bakımda çok yakın ve sıkı bir takipte olacağından sizler onu çok kısa aralıklarla görebileceksiniz. Bu süre içinde düzenli ziyaret saatleri yoktur. Kısa ziyaretlerinizi çocuğunuzun doktoru ve yoğun bakım hemşireleri ile konuşarak ayarlamanız gerekmektedir. Yoğun bakımda kaldığı süre içerisinde çocuğunuzun ağrı duymaması için ağrı kesici yada gerektiği taktirde kendini rahat hissetmesi sağlayacak sakinleştirici birtakım ilaçlar verilmektedir. Bu nedenle çocuğunuz onu gördüğünüzde çoğu zaman uykulu yada dalgın olabilir.
 

YOĞUN BAKIM SONRASI ve EVE GİDİŞ:

Artık yoğun bakıma ihtiyacı olmadığına karar verildiğinde çocuğunuz tekrar ameliyat öncesi yattığı servis katına dönecektir. Burada sizler çocuğunuzun ameliyat sonrası bakımında çok daha önemli bir rol oynayacaksınız. Odasına çıktığında annesi veya bayan bir yakını çocuğun yanında 24 saat refakatçı olarak kalacaktır. Çoğu zaman bir fizyoterapi ekibi yada hemşiresi tarafından çocuğunuza öksürme ve nefes alma egzersizleri yaptırılacaktır. Bu manevralar sayesinde çocuğunuzun akciğerlerle ve nefes almayla ilgili problemlerini minimuma indirmeye çalışılacaktır. Zaman geçtikçe çocuğunuzun daha az ağrı kesici ihtiyacı olacak, kendini daha iyi hissedecektir. Sizde doktorunuzun tavsiyeleri yönünde çocuğunuzu daha aktif olmaya cesaretlendirmeye çalışmalısınız. Ameliyat sonrasında bazı çocukların az tuzlu veya tuzsuz yemeleri gerekebilir. Bazı ilaçlar ( antibiyotik yada kalp ilaçları ) doktorunuz tarafından gerekli görülürse verilebilir. Bazı çocuklar ameliyattan birkaç gün sonrasında ateşli olmaya devam edebilirler. Bu cerrahiye bir reaksiyon olabileceği gibi bir enfeksiyonun haberciside olabilir. Eğer ateşler devam ederse doktorunuz gerekli bazı ilave testler yapabilir. Bir süre sonra çocuğunuz kendini çok daha iyi hissedecek ve eve gitmeye hazır duruma gelecektir. Eve gitmeden önce bazı testler yapılması gerekebilir. Çocuğunuz kendini iyi hissettiğinde ve doktorlarda artık eve gidebileceğine inandıklarında artık eve gitme zamanıdır. Çocuğunuz her geçen günde şaşırtıcı oranda daha az ağrı hissedecek ve çok hızlı bir şekilde iyileşmeye devam edecektir. Hastaneden taburcu olurken size verilecek olan hastane sonrası bakım ve tedavi planına göre hareket edecek, herhangi bir sorun olduğunda yine o planda yer alan telefon numaralarından doktorunuza ulaşacaksınız.
 

GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ:

Günümüzde girişimsel kardiyolojik yöntemlerin konjenital kalp hastalıkarının tedavisindeki yeri çok hızlı bir şekilde artmaktadır. Örneğin bir çok kapak yada damar darlıkları artık anjio laboratuvarında ameliyata gerek olmadan açılabilmektedir. Ayrıca bazı damar açıklıkları ve kalp içi deliklerde cerrahiye gerek kalmadan kapatılabilmektedir. Girişimsel kardiyolojik yöntemler ile tedavi hastalara cerrahiye bağlı risklerden uzaklaşmak, hastanede kalış sürelerinin azalması ve insizyon izi olmaması gibi avantajlar sağlamaktadır.

Tabi ki bu işlemlerin de azda olsa hayati risk taşıdıkları unutulmamalıdır. Doktorunuzla konuşurken çocuğunuza uygulanması planlanan tedavi, bu tedavinin alternatifleri ve yarar ve zararları hakkında detaylı bilgi almak en doğal hakkınızdır.

Group Florence Nightingale Hastaneleri, kalp hastalıklarının tanı ve tedavisinde Pediatrik Kardiyoloji, Kalp Cerrahisi ve Anestezi doktorları ile hizmet vermektedir.